Arkeologët kanë qenë shumë aktivë në gërmimin e qytetërimeve të humbura, por ende nuk kanë zbuluar gjithçka. Ka ende qytete të rëndësishme të lashta, përfshirë kryeqytete të mbretërive dhe perandorive të mëdha, që nuk janë gjetur kurrë nga studiuesit.
Ne e dimë se këto qytete kanë ekzistuar sepse përshkruhen në tekste të lashta, por vendndodhja e tyre është humbur me kalimin e kohës.
Në disa raste, grabitës kanë gjetur këto qytete dhe kanë nxjerrë prej tyre një numër të madh artefaktesh. Megjithatë, ata nuk kanë dalë publikisht për të treguar se ku ndodhen. Në këtë listë, Live Science hedh një vështrim mbi gjashtë qytete të lashta, vendndodhja e të cilave mbetet e panjohur.
1. Irisagrig
Jo shumë kohë pas pushtimit amerikan të Irakut në vitin 2003, mijëra pllaka të lashta balte nga një qytet i quajtur “Irisagrig” filluan të shfaqeshin në tregun e antikave. Nga këto pllaka, studiuesit kuptuan se Irisagrigu ndodhej në Irak dhe kishte lulëzuar rreth 4000 vjet më parë.
Pllakat tregojnë se sundimtarët e qytetit jetonin në pallate ku mbaheshin shumë qen. Ata mbanin gjithashtu luanë, të cilët ushqeheshin me bagëti. Kujdestarët e luanëve, të quajtur “barinj luanësh”, merrnin racione birre dhe buke. Mbishkrimet përmendin edhe një tempull kushtuar Enkit, një perëndi e zgjuarsisë dhe dinakërisë, ku ndonjëherë zhvilloheshin festa.
Studiuesit mendojnë se grabitësit e gjetën dhe e plaçkitën Irisagrigun rreth kohës së pushtimit të vitit 2003. Arkeologët ende nuk e kanë gjetur qytetin dhe grabitësit nuk kanë treguar se ku ndodhet.
2. Itjtawy
Faraoni egjiptian Amenemhat I (rreth viteve 1981–1952 para Krishtit) urdhëroi ndërtimin e një kryeqyteti të ri, të quajtur “Itjtawy”. Emri mund të përkthehet si “Ai që zotëron Dy Tokat” ose “Amenemhati, zotëruesi i Dy Tokave”. Siç sugjeron edhe emri, Amenemhati u përball me trazira të mëdha dhe sundimi i tij përfundoi me vrasjen e tij.
Megjithatë, Itjtawy mbeti kryeqyteti i Egjiptit deri rreth vitit 1640 para Krishtit, kur pjesa veriore e vendit u pushtua nga një grup i quajtur Hiksosët dhe mbretëria u shpërbë.
Edhe pse Itjtawy nuk është gjetur, arkeologët mendojnë se ai ndodhet diku pranë Lishtit, në Egjiptin qendror, pasi aty gjenden shumë varre elitare, përfshirë piramidën e Amenemhatit I.
3. Akkadi
Qyteti i Akkadit (ose Agade) ishte kryeqyteti i Perandorisë Akkadiane, e cila lulëzoi midis viteve 2350 dhe 2150 para Krishtit. Në kulmin e saj, perandoria shtrihej nga Gjiri Persik deri në Anadoll. Shumë prej pushtimeve ndodhën gjatë sundimit të Sargonit të Akkadit, rreth vitit 2300 para Krishtit.
Një nga ndërtimet më të rëndësishme në Akkad ishte “Eulmashi”, një tempull kushtuar Ishtarit, perëndeshës së luftës, bukurisë dhe pjellorisë. Qyteti nuk është gjetur kurrë, por mendohet se ndodhej diku në Irak. Burimet e lashta tregojnë se u shkatërrua ose u braktis rreth vitit 2150 para Krishtit.
4. Al-Yahudu
Al-Yahudu, që do të thotë “qyteti i Judës”, ishte një vendbanim në Perandorinë Babilonase ku jetuan hebrenjtë pasi mbretëria e Judës u pushtua nga mbreti Nebukadnezar II në vitin 587 para Krishtit. Një pjesë e popullsisë u dërgua në mërgim, një praktikë e zakonshme babilonase.
Rreth 200 pllaka nga ky vendbanim janë të njohura dhe tregojnë se të mërguarit ruajtën besimin e tyre dhe përdorën emrin e Zotit, Jahve, në emrat personalë. Vendndodhja e Al-Yahudus nuk është identifikuar, por ka shumë gjasa të ketë qenë në Irak. Meqë pllakat dolën në tregun e antikave, duket se grabitësit e gjetën vendin.
5. Waššukanni
Waššukanni ishte kryeqyteti i Perandorisë Mitani, e cila ekzistoi rreth viteve 1550–1300 para Krishtit dhe përfshinte pjesë të Sirisë verilindore, Anadollit jugor dhe Irakut verior. Ajo u përball me presion nga Perandoria Hitite në veri dhe ajo Asiriane në jug, duke humbur gradualisht territor.
Qyteti nuk është gjetur kurrë dhe disa studiues mendojnë se ndodhej në Sirinë verilindore. Banorët e tij quheshin hurrianë dhe kishin gjuhën e tyre, e njohur sot përmes teksteve të lashta.
6. Thinis
Thinisi (i njohur edhe si Tjenu) ishte një qytet i lashtë në Egjiptin jugor që lulëzoi herët në historinë egjiptiane. Sipas shkrimtarit të lashtë Manetho, disa nga mbretërit e parë të Egjiptit sunduan prej aty rreth 5000 vjet më parë, gjatë bashkimit të vendit.
Më vonë, kryeqyteti u zhvendos në Memfis dhe Thinisi u bë kryeqytet i një province gjatë Mbretërisë së Vjetër (rreth 2649–2150 para Krishtit). Qyteti nuk është identifikuar ende, por besohet se ndodhej pranë Abydosit, pasi shumë anëtarë të elitës dhe të familjes mbretërore u varrosën aty rreth 5000 vjet më parë.
