Ballina Kulturë 15 territore të SHBA-së që më parë u përkisnin vendeve të tjera

15 territore të SHBA-së që më parë u përkisnin vendeve të tjera

22
0

Zgjerimi territorial i Shteteve të Bashkuara është ndërtuar përmes marrjes së territoreve që më parë ishin nën sundim të huaj. Përmes kolonizimit, traktateve, blerjeve dhe ndryshimeve të kufijve ndërkombëtarë, SHBA-ja ka përfshirë rajone të ndryshme në territorin e saj. Kjo histori pasqyron një ndërthurje diplomacie, konflikti dhe shkëmbimi kulturor, duke ndihmuar në kuptimin e rritjes së vendit dhe marrëdhënieve të tij ndërkombëtare.

1. Porto Riko (Spanjë)

ImagePorto Riko ishte nën sundimin spanjoll për mbi 400 vjet, deri në vitin 1898, kur iu dorëzua SHBA-së pas Luftës Spanjollo-Amerikane. Ndikimi spanjoll mbetet i fortë në gjuhë, kuzhinë dhe arkitekturë.

2. Guam (Spanjë)

ImageGuami ishte gjithashtu një territor spanjoll, i dorëzuar SHBA-së në vitin 1898. Dikur administrohej nga Filipinet spanjolle dhe ruan ende emra vendesh dhe zakone spanjolle. Sot është një bazë strategjike ushtarake amerikane në Paqësor.

3. Ishujt e Virgjër të SHBA-së (Danimarkë)

ImageSt. Thomas, St. John dhe St. Croix ishin koloni daneze, të njohura si Inditë Perëndimore Daneze. SHBA i bleu në vitin 1917 për arsye strategjike. Gjurmët daneze shihen ende në arkitekturë dhe kulturë.

4. Ishujt Mariana Veriore (Spanjë, Gjermani, Japoni)

ImageKëta ishuj u sunduan me radhë nga Spanja, Gjermania dhe Japonia, para se SHBA të merrte administrimin në vitin 1944 gjatë Luftës së Dytë Botërore. Çdo periudhë la gjurmë kulturore dhe historike.

5. Samoa Amerikane (Gjermani, Britani, SHBA)

ImageIshujt Samoa u kontestuan nga Gjermania, Britania dhe SHBA-ja. Me traktatin e vitit 1899, SHBA mori kontrollin e ishujve lindorë, që sot përbëjnë Samoan Amerikane.

6. Ishulli i Uejkut (Japoni)

ImageIshulli i Uejkut u pretendua nga SHBA-ja në vitin 1899, por u pushtua nga Japonia gjatë Luftës së Dytë Botërore (1941–1945). Bunkerët japonezë ende ekzistojnë.

7. Atoli Miduej (Mbretëria e Havait)

ImageMiduej ishte i pabanuar, por u pretendua nga mbretëria e Havait në vitin 1867 dhe më pas nga SHBA-ja. Roli i tij strategjik u bë vendimtar në Betejën e Miduejit në vitin 1942.

8. Atoli Palmira (Havai/Britani)

ImagePalmira u aneksua nga mbretëria e Havait në vitin 1862 dhe më pas u pretendua nga Britania. Pas aneksimit të Havait nga SHBA-ja në vitin 898, Palmira u bë territor amerikan.

9. Atoli i Xhonstonit (Havai/Britani)

ImageAtoli i Xhonstonit u pretendua nga SHBA-ja në vitin 1856 dhe gjithashtu nga mbretëria e Havait. Pas aneksimit të Havait, ai u bë pjesë e SHBA-së dhe u përdor për qëllime ushtarake.

10. Ishulli i Beikerit (Britani)

ImageIshulli i Beikeritu pretendua nga SHBA në vitin 1857 për nxjerrjen e guanos(pleh zogjsh), por pati edhe pretendime britanike. Sot është një rezervat natyror amerikan.

11. Ishulli i Haulendit (Britani)

ImageIshulli i Haulendit u pretendua nga SHBA-ja, por edhe nga Britania. Njihet kryesisht si destinacioni i planifikuar për ndalesë nga Amelia Earhart gjatë fluturimit të saj në vitin 1937.

12. Guma e Kingmanit (Havai, Britani)

ImageGuma e Kingmanit u pretendua nga mbretëria e Havait dhe më pas nga Britania. U aneksua nga SHBA-ja në vitin 1922 dhe sot është një rezervë detare e mbrojtur.

13. Ishulli i Sueinsit (Britani, Tokelau)

ImageIshulli i Sueinsit, sot pjesë e Samoas Amerikane, u pretendua nga Britania dhe popujt e Tokelaut. U bë zyrtarisht pjesë e SHBA-së në vitin 1925.

14. Ishulli i Navasës (Francë/Haiti)

ImageIshulli i Navasësu pretendua fillimisht nga Franca dhe më pas nga Haiti. SHBA-ja e mori nën kontroll në vitin 1857 për nxjerrjen e guanos. Mosmarrëveshja me Haitin vazhdon ende.

15. Alaska (Rusi)

ImageAlaska u ble nga Rusia në vitin 1867 për 7.2 milionë dollarë. E njohur më parë si Amerika Ruse, ajo ruan ndikime ruse në emra vendesh dhe kisha ortodokse.

Përfundim

ImageHistoria territoriale e SHBA-së përfshin blerje, traktate dhe negociata ndërkombëtare që kanë formësuar gjeografinë dhe popullsinë e vendit. Gjurmët kulturore të fuqive të mëparshme janë ende të dukshme në arkitekturë, gjuhë dhe tradita, duke treguar kompleksitetin e trashëgimisë historike amerikane.