Në një vit si viti 2025 i shënuar nga luftëra në përshkallëzim, militarizim në rritje dhe tensione të larta gjeopolitike, paqja duket më e rrallë se kurrë.
Sipas Indeksit Global të Paqes (GPI) 2025, numri i konflikteve shtet-me-shtet në mbarë botën në vitin 2025 arriti nivelin e tij më të lartë që nga Lufta e Dytë Botërore, me tri konflikte të reja që shpërthyen vetëm gjatë këtij viti. Megjithatë, disa vende ende dallohen, duke performuar vazhdimisht lart në indeksin e paqes.
GPI, i përpiluar nga Instituti për Ekonomi dhe Paqe, vlerëson 163 vende bazuar në 23 tregues, duke përfshirë nivelet e militarizimit, konfliktet e brendshme dhe të jashtme, dhe çështjet e sigurisë si krimi, terrorizmi dhe shkalla e vrasjeve.
Vendet në pozicionet kryesore kanë treguar stabilitet të jashtëzakonshëm për gati dy dekada, gjë që, sipas analistëve, pasqyron ndikimin afatgjatë të politikave paqësore.
Islanda: Vazhdimisht e para që nga viti 2008
Islanda mbetet vendi më paqësor në botë për të 17-tin vit radhazi, duke zënë vendin e parë që nga viti 2008. Në vitin 2025, ajo madje regjistroi një përmirësim prej 2%, duke rritur hendekun me vendin e dytë në renditje. Ajo kryeson në të tre fushat kryesore të indeksit: siguria dhe mbrojtja, mungesa e konfliktit dhe militarizimi i ulët.
Banorët e vendit përshkruajnë një jetë të përditshme ku ndjenja e sigurisë është e dhënë: njerëzit ecin vetëm natën pa frikë, foshnjat shpesh flenë në karroca jashtë kafeneve dhe dyqaneve, ndërsa policia nuk mban armë. Një rol i rëndësishëm i atribuohet politikave sociale dhe një shteti të fortë të mirëqenies.
Irlanda: Nga një e kaluar konflikti në një përparësi për paqen
Pavarësisht një historie të dhunshme në fund të shekullit të 20-të, Irlanda tani është ndër vendet më paqësore në botë. Indeksi regjistron një rënie të ndjeshme të militarizimit dhe pak konflikte aktive të brendshme ose ndërkombëtare, ndërsa vendi është gjithashtu në dhjetë vendet e para për sa i përket sigurimeve shoqërore.
Neutraliteti ushtarak – i cili e mban Irlandën jashtë NATO-s – dhe theksi në diplomaci konsiderohen faktorë vendimtarë. Në të njëjtën kohë, banorët theksojnë rëndësinë e kohezionit social dhe solidaritetit të përditshëm, elementë që, thonë ata, zvogëlojnë tensionet sociale.
Zelanda e Re: Siguria, besimi dhe natyra
Zelanda e Re u ngjit dy vende këtë vit, duke arritur vendin e tretë në renditjen globale. Përmirësimi i atribuohet kryesisht forcimit të sigurisë së brendshme dhe një rënieje të incidenteve të protestave të dhunshme dhe terrorizmit.
Izolimi i saj gjeografik vepron si një faktor mbrojtës, por ligjet e rrepta të armëve, një rrjet i fortë sigurie sociale dhe qasja universale në kujdesin shëndetësor luajnë gjithashtu një rol. Sipas banorëve, një ndjenjë besimi – fëmijët që ecin vetëm në shkollë, shtëpitë pa brava, shoferët që ndalojnë për të ndihmuar – krijon një jetë të përditshme me një ndjenjë të fortë sigurie.
Austria: Neutraliteti dhe stabiliteti social
Austria ra një vend, në të katërtin, por mbetet e lartë në të gjitha fushat e indeksit. Neutraliteti i saj i garantuar kushtetues, i cili përjashton pjesëmarrjen në aleanca ushtarake si NATO, i lejon vendit të investojë kryesisht në politikat sociale.
Një shtet i fortë mirëqenieje, arsim cilësor dhe një sistem shëndetësor konsiderohen shtylla kryesore të stabilitetit, ndërsa banorët dhe vizitorët përshkruajnë një jetë të përditshme ku siguria nuk është vetëm një statistikë, por një përvojë e jetuar.
Zvicra: Neutralitet, stabilitet dhe ndjenjë e lartë sigurie
Zvicra renditet e 5-ta në Indeksin Global të Paqes 2025, duke ruajtur vazhdimisht rezultate të larta në fushat e sigurisë së brendshme dhe mungesës së konflikteve ndërkombëtare. Politika e gjatë e neutralitetit të vendit, e cila e mban vendin larg aleancave ushtarake, konsiderohet një faktor kyç në imazhin e saj paqësor.
Pavarësisht se ka një aftësi të fortë mbrojtëse, militarizimi mbetet i ulët krahasuar me vendet e tjera evropiane, ndërsa normat e krimit dhe dhunës janë ndër më të ulëtat ndërkombëtarisht. Stabiliteti i institucioneve, besimi i qytetarëve në shtet dhe standardet e larta të jetesës rrisin ndjenjën e sigurisë në jetën e përditshme, si për banorët ashtu edhe për vizitorët.
Singapori: Siguria pavarësisht shpenzimeve të larta ushtarake
Singapori mban vendin e 6-të dhe është i vetmi vend aziatik në dhjetë vendet e para të indeksit. Ai ka një rekord jashtëzakonisht të lartë të sigurisë së brendshme, pavarësisht se është ndër vendet me shpenzimet më të larta ushtarake për frymë në botë.
Mungesa e konflikteve aktive dhe zbatimi i rreptë i ligjit krijojnë, sipas banorëve, një ndjenjë të fortë sigurie, madje edhe natën.
Dhjetë vendet më të sigurta në vitin 2025
Sipas Indeksit Global të Paqes 2025, dhjetë vendet e para janë si më poshtë:
Islanda
Irlanda
Zelanda e Re
Austria
Zvicra
Singapori
Portugalia
Danimarka
Sllovenia
Finlanda
