Qeveria britanike vendosi të skualifikojë ofertën 2.6 miliardë dollarë të kompanisë izraelite Elbit Systems për trajnimin e ushtrisë angleze duke përzgjedhur si fitues të kontratës gjigandin amerikan Raytheon.
Vendimi vjen pas raportimeve për shkelje të ligjit nga ana e Elbit, të cilat u publikuan fillimisht në The Times. Sipas the Times, një informator kishte përpiluar një dosje rreth ofertës së Elbit, që iu tregua Ministrisë britanike të Mbrojtjes gushtin e kaluar, megjithëse raporti iu zbulua privatisht ministrisë muaj më parë.
Në dosje pretendohej se Elbit UK kishte shkelur rregullat e emërimeve në biznes kur Philip Kimber, një ish-brigadier i Ushtrisë Britanike, thuhet se kishte ndarë informacione me firmën pasi kishte lënë ushtrinë.
Kimber merrte pjesë në takime kritike në firmë për të diskutuar kontratën e trajnimit që ai dikur e kishte mbikëqyrur në ministri, pretendonte raporti.
Në një rast, Kimber ishte i pranishëm në një takim të Elbit dhe i ulur larg pamjes së një kamere. Ai thuhet se tha se “nuk duhet të ishte atje”, sipas raportit të sinjalizuesit.
Në përgjigje të një kërkese për lirinë e informacionit, Ministria e Mbrojtjes më vonë pranoi se e kishte mbajtur dosjen për shtatë muaj pa hetuar pretendimet e saj. Burime të brendshme në ministri ia hodhën fajin e vonesës hetimore “mbikëqyrjes administrative”.
Një muaj pasi u shty për akuzat nga The Times, një nëpunës i lartë civil përfundoi një “rishikim sigurie” në shtator dhe zbuloi se rregullat e emërimeve në biznes nuk ishin shkelur.
Pretendime të tjera kishin të bënin me dreka dhe darka të organizuara nga Elbit UK në të cilat ishin ftuar nëpunës civilë në zemër të procesit të vendimmarrjes për kontratën.
Një nëpunës i lartë civil rezulton te jetë ftuar shtatë herë për darkë nga Elbit, ndërsa rivali Raytheon nuk organizoi evente.
Mike Cooper, pronari i lartë përgjegjës në selinë e ushtrisë për programin e trajnimit të ushtrisë, udhëtoi gjithashtu për në Jerusalem me dy oficerë të lartë ushtarakë britanikë.
Ai mori pjesë në një tur turistik të financuar nga Elbit Systems, kompania mëmë e degës britanike.
Në përgjigje të akuzave, një zëdhënës i Ministrisë së Mbrojtjes tha në një deklaratë: “Programi i transformimit të trajnimit kolektiv do të modernizojë trajnimin për ushtarët për të siguruar që Ushtria Britanike të mund të përballet me kërcënimet e së ardhmes.
“Ne nuk do të komentojmë më tej derisa një njoftim për tenderuesin e preferuar të bëhet publik në kohën e duhur.”
Mes kritikave në rritje ndaj Izraelit brenda establishmentit ushtarak britanik, katër ish-oficerë të lartë të ushtrisë, në një letër drejtuar Kryeministrit Keir Starmer, i kërkuan së fundmi qeverisë të ndalojë përfshirjen me kompanitë e armëve në pronësi të Izraelit ose të mbështetura nga Izraeli.
“Tani nuk është koha për t’u rikthyer në biznesin e zakonshëm me qeverinë izraelite”, shkruan ata, duke kërkuar sanksione më të ashpra.
Elbit ka siguruar një kontratë të majme armatimi edhe nga qeveria shqiptare, por detajet dhe shuma e saj mbahen sekret. Ndërkohë vetëm një muaj më parë, NATO vendosi të përjashtojë nga tenderat e saj Elbit, duke e futur në listën e zezë për shkak të një skandali të madh korrupsioni që përfshin akuza për ryshfet dhe praktika të sanksionueshme.
