Restoranti me xhiron më të lartë në Francë nuk është një bistro me yje Michelin apo një institucion parisien, por një bufet “ha sa të duash” në periferi të Narbonës.
Me çmimin fiks prej 67.50 eurosh për person, Les Grands Buffets ofron gjithçka, nga rosë e shtypur tradicionale deri te tartufi, dhe është kthyer në një obsesion kombëtar për dashamirësit e kuzhinës franceze.
Kur mbërrita në një parking të zakonshëm përballë një McDonald’s-i, në jug të Francës, nuk e prisja që brenda pak minutash të isha dëshmitar i një prej ritualeve më të shenjta të teatrit kulinar francez.
Nën tingujt dramatikë të Ride of the Valkyries të Wagner-it, një kamerier me këmishë të bardhë dhe përparëse të zezë u shfaq duke mbajtur një rosë të pjekur të tërë mbi flakë të hapur, të fiksuar vertikalisht në hell. Ai e paraqiti para klientëve si një pishtar olimpik. Më pas, një zë solemn shpalli:
“Zonja dhe zotërinj, ky është rituali i canard au sang, një traditë e shekullit XIX. Rosa piqet në hell dhe më pas sillet në tryezë, ku mjeshtri i rosës përdor një presë argjendi për të shtypur karkasën, duke nxjerrë gjakun dhe lëngjet natyrore, të cilat përfshihen në salcë.”
Rosa u filetozua mbi një tavolinë mermeri; kockat u vendosën në presën e argjendtë dhe u shtypën. Një lëng i errët pa dyshim gjak u flambua dhe u hodh mbi mish. Sado e pazakontë të dukej për mua, ishte e qartë se bëhej fjalë për një klasik të madh të gastronomisë franceze, që rrallëherë përgatitet sot, e aq më pak me këtë ceremonial. Në fakt, vetëm një restorant në Francë e shërben rosën e shtypur në çdo drekë dhe darkë: Les Grands Buffets.
I përkthyer fjalë për fjalë si “Bufetet e Mëdha”, restoranti është pikërisht ajo që sugjeron emri: një bufet pa kufi dhe më i madhi i këtij lloji në botë. Por ai është shumë larg bufeteve periferike të zakonshme. Këtu gjenden një shatërvan me karavidhe në shtatë nivele, nëntë lloje foie gras, mbi 50 ëmbëlsira dhe rekordi botëror për numrin më të madh të djathërave të ofruar në një restorant: plot 111 lloje. Të gjitha këto për një çmim fiks prej 67.50 eurosh.
I themeluar në vitin 1989 nga Louis dhe Jane Privat, Les Grands Buffets është kthyer në një nga përvojat më të dëshiruara gastronomike në Francë. Rezervimet bëhen muaj përpara dhe vizitorët udhëtojnë posaçërisht drejt Narbonës, një qytet me rreth 56 mijë banorë pranë kufirit spanjoll. Restoranti pret rreth 400 mijë klientë në vit, 86% prej tyre francezë, dhe merr rreth 3.5 milionë kërkesa rezervimi çdo vit. Me të ardhura që në vitin 2025 arritën në 30 milionë euro, ai mban titullin e restorantit me xhiron më të lartë në Francë.
“Në kohën kur u hapëm, nuk ekzistonte asnjë bufet ‘ha sa të duash’ në Francë”, shpjegon Louis Privat. “Ideja shihej si financiarisht e pamundur. Por unë besoja te formula dhe isha i bindur se publiku do ta adhuronte.”
Suksesi i restorantit lidhet edhe me identitetin e tij kulinar. Privat, i lidhur fort pas kuzhinës tradicionale, kërkoi që menuja të fokusohej te recetat klasike. Me kalimin e kohës, u bë e qartë se shumica e tyre vinin nga Le Guide Culinaire i Auguste Escoffier-it, i konsideruar si babai i kuzhinës moderne franceze.
Në vitin 2024, Privat dhe shefi ekzekutiv Philippe Munos u pranuan si dishepuj të Escoffier-it nga Fondacioni Auguste Escoffier, i cili e shpalli Les Grands Buffets një “vitrinë botërore të kuzhinës së Escoffier-it”.
Ky frymëzim reflektohet edhe në menu. Vitin e kaluar, restoranti shtoi tartufin, duke u bërë i vetmi bufet “ha sa të duash” në botë që e ofron këtë përbërës të shtrenjtë. Rreth 150 pjata janë marrë drejtpërdrejt nga Le Guide Culinaire, secila e shoqëruar me numrin origjinal të faqes.
Përtej ushqimit, restoranti i kushton rëndësi edhe artit të shtrimit të tryezës dhe ambientit. Sallat janë të dekoruara me koleksione të çmuara të trashëgimisë kulinare franceze, përfshirë një presë argjendi për rosë nga restoranti legjendar parizien La Tour d’Argent dhe karroca historike për përgatitjen e crêpes Suzette në tavolinë.
Një pyetje e pashmangshme lidhet me mbetjet ushqimore. Privat thotë se gjithçka monitorohet me përpikëri: mesatarisht, mbetjet janë vetëm 10 gramë për person në ditë. Ushqimi i papërdorur shërbehet për stafin, mbi 100 punonjës që hanë çdo ditë në restorant.
Sot, Les Grands Buffets është një nga motorët kryesorë të turizmit në Narbonë. Vizitorët qëndrojnë mesatarisht 3.5 ditë në qytet, duke kombinuar përvojën gastronomike me trashëgiminë romake dhe katedralen gotike monumentale.
“Ky restorant nuk mund të ishte askund tjetër”, thotë Carol Delga, presidente e Rajonit Occitanie. “Occitanie është toka e të ngrënit mirë.”
Ajo shton se suksesi qëndron te aksesueshmëria: mundësia për të provuar produkte që shumica e njerëzve nuk i hasin në jetën e përditshme.
“Dhe kur një restorant ofron pjatën më të madhe të djathërave në botë, kjo mjafton për t’i bërë njerëzit të vijnë dhe të kthehen sërish.”
