Arkeologët kanë zbuluar një varr 1400-vjeçar të fisit Zapotec në jug të Meksikës, të zbukuruar me gdhendje komplekse, i cili është quajtur “zbulimi më i rëndësishëm arkeologjik i dekadës së fundit”.
I vendosur në San Pablo Huitzo, në shtetin e Oaxacas, varri u ndërtua nga kultura Zapotec rreth vitit 600, sipas një deklarate nga Instituti Kombëtar i Antropologjisë dhe Historisë (INAH) i Meksikës javën e kaluar.
Midis shumë detajeve të ruajtura mirë është një skulpturë e një bufi që ndodhet sipër hyrjes së dhomës së varrimit.
Një skulpturë e kokës së një burri mund të shihet brenda sqepit të bufit, që ndoshta përfaqëson individin që u varros brenda, sipas INAH.
Qindra mijëra folës të gjuhës zapoteke ende jetojnë në Meksikë deri më sot. Për zapotekët, bufët përfaqësojnë si natën ashtu edhe vdekjen.
Vendi është gjithashtu shtëpia e muraleve shumëngjyrëshe, që paraqesin simbole të lidhura me pushtetin dhe vdekjen.
Në pragun e dhomës së varrimit ka gdhendje të dy figurave njerëzore që mbajnë objekte të ndryshme në duar, të cilët mund të kenë qenë rojet e varrit, sipas INAH-së.
Dhe brenda vetë dhomës së varrimit është një mural “i jashtëzakonshëm” në ngjyrat okër, të bardhë, jeshile, të kuqe dhe blu, që tregon një procesion njerëzish që mbanin qese me kopal, një rrëshirë peme që digjej si temjan gjatë ceremonive.
Presidentja e Meksikës, Claudia Sheinbaum, theksoi rëndësinë e zbulimit në konferencën e saj të përditshme për shtyp të premten e kaluar.
“Është zbulimi më i rëndësishëm arkeologjik i dekadës së fundit në Meksikë, për shkak të nivelit të ruajtjes dhe informacionit që ofron”, tha ajo.
Sekretarja e kulturës e Meksikës, Claudia Curiel de Icaza, nënvizoi gjithashtu se varri është një “zbulim i jashtëzakonshëm” për atë që na tregon për kulturën zapoteke dhe “organizimin e saj shoqëror, ritualet funerale dhe sistemin e besimit, të ruajtur nga arkitektura dhe muralet”.
Një ekip shumëdisiplinor nga INAH po punon tani për të mbrojtur vendin dhe për të kryer kërkime të mëtejshme.
Kjo përfshin stabilizimin e muraleve, të cilat janë në një “gjendje të brishtë” për shkak të ndikimit të rrënjëve të pemëve, insekteve dhe ndryshimeve të shpejta në kushtet mjedisore, tha INAH./ CNN.
