Në pikën më të ngushtë të Ngushticës së Korfuzit, distanca midis Shqipërisë dhe njërit prej ishujve turistikë më të njohur të Greqisë është pak më shumë se një milje. Aq afër sa, në një natë të qetë vere, mund të dëgjosh lehjen e qenve, zhurmën e skuterëve dhe murmurimat e bisedave. E megjithatë, për shumëkënd, Shqipëria mbetet ende një mister.
Është një vend që—pavarësisht se rrethohet nga destinacione mesdhetare të vjetra turistike dhe disa më të reja ballkanike, përfshirë Malin e Zi—po përpiqet ende të afirmohet në këtë shekull, pasi për gjysmën e shekullit të kaluar ishte i izoluar nën një diktaturë komuniste.
Megjithatë, disa pjesë të bregdetit të bukur 300-miljesh të Shqipërisë tashmë janë zbuluar—dhe po zhvillohen me shpejtësi. Dhe si të mos ndodhte ndryshe, kur gjiret e qeta me guralecë të Rivierës Shqiptare, në jug të vendit, ndajnë të njëjtin det blu mahnitës si Korfuzi? Sapo Shqipëria hapi kufijtë për të huajt në vitin 1991, pas vdekjes së diktatorit Enver Hoxha në vitin 1985 dhe dobësimit të regjimit, qytetet bregdetare të jugut—Saranda, Dhërmiu, Ksamil—filluan të tërheqin udhëtarë që kërkonin destinacione jashtë shtegut të zakonshëm.
Bregdeti i veriut të Shqipërisë, megjithatë, mbetet ende një mister për shumicën e njerëzve jashtë rajonit. Deri në fillim të viteve ’90, as vetë shqiptarët nuk lejoheshin t’i afroheshin detit këtu. Sot, qyteti bregdetar i Shëngjinit—i famshëm për perëndimet e diellit—është një destinacion i preferuar për shqiptarët nga Tirana, vetëm pak më shumë se një orë larg me makinë, si dhe për familjet nga Kosova fqinje pa dalje në det.
Por ka ende një ndjesi të fortë aventure ndërsa vazhdon më në veri përgjatë rrugës Riviera, drejt Rana e Hedhun—një dunë gjigante që ngrihet drejt pyjeve me pisha, prej nga vjen edhe emri që përkthehet si “rërë e hedhur”.
Pikërisht këtu, në një zonë të izoluar, të paprekur dhe paqësore, po merr formë projekti i parë luksoz i zonës, Dukagjini Resort, në një truall prej 27 hektarësh që zbret nga shpatet shkëmbore drejt një plage me rërë të artë.
Projekti i parë në Shqipëri i zhvilluesve kosovarë Dukagjini Group, ka si arkitekt Chris Precht nga studioja ekologjike austriake Studio Precht. Ai është bërë i njohur në Shqipëri për dizajnet e tij eksperimentale që përdorin materiale natyrore me ndikim minimal në mjedis—përfshirë një instalacion të quajtur Eden Park në zyrën e Kryeministrit Edi Rama. Precht është gjithashtu vizionari pas projektit The Northern, pranë Shëngjinit, në bashkëpunim me W10 Architects, ku apartamentet dalin në mënyrë dramatike nga një faqe shkëmbore përgjatë kthesave të një rruge malore të thepisur.
“Milionerët tashmë po vërshojnë në jug të Shqipërisë, por ky është projekti i parë i nivelit të lartë në veri.”
Brandan Mativi, bashkëthemelues, Capital Point | Forbes Global Properties
Ndërsa The Northern është ende në fazën e planifikimit—megjithatë 43 njësitë e tij po shiten me shpejtësi, kryesisht te kosovarë dhe shqiptarë—Dukagjini Resort tashmë po ngrihet nga shkëmbinjtë. Në pjesën më të lartë ndodhen Dukagjini Residences—189 rezidenca në total, të shpërndara në 11 ndërtesa të ulëta të veshura me gur, me harqe të gjera që duken si sy që zgjohen drejt pamjeve të qeta ku deti bashkohet me qiellin. Natën, këto hapje të ndriçuara shkëlqejnë si kuti bizhuterish mes shkurreve të errëta të kodrave të shkreta.
Veçmas, edhe 187 rezidenca të tjera, të shpërndara në 20 blloqe, formojnë Veranda Village, duke kornizuar rrugën që zbret drejt plazhit, ku një hotel me pesë yje i veshur me dru ndodhet direkt mbi rërë.
“Ky është më shumë se një zhvillim—është një pikë referimi arkitektonike që do të ripërcaktojë këtë segment të bregdetit shqiptar. Arkitektura ndjek terrenin, në vend që t’i imponohet atij,” komenton Brandan Mativi, themelues i Capital Point | Forbes Global Properties. “E qetë, hapësinore, e përjetshme,” thotë ai, duke soditur Detin Adriatik që shkëlqen, ku ndalesa tjetër është diku pranë thembrës së çizmes së Italisë.
I gjithë zhvillimi ka efektin “wow”, falë arkitekturës pioniere dhe ambicies në një vendndodhje të re. Interieret janë minimaliste dhe moderne. Shërbimet përfshijnë parkim nëntokësor, concierge, dyqane dhe restorante. Ndërkohë, hoteli buzë detit—pjesë e markës Swissôtel—do të ketë “vibe Zen dhe natyrore”, sipas Mativit, ndërsa kazinoja, spa-ja dhe marina e vogël do të sigurojnë frekuentim gjatë gjithë vitit nga elita e pasur e Tiranës që kërkon arratisje nga qyteti.
“Ky është vetëm fillimi për zonën. Milionerët tashmë po vërshojnë në jug të Shqipërisë, por ky është projekti i parë i luksit në veri. Është shitur 60% brenda tetë muajve nga nisja e ndërtimit, dhe ende janë dy vite larg përfundimit,” thotë Mativi.
Një nga elementët më mbresëlënës është pishina e rezidencave, e gdhendur në shkëmb natyror dhe e varur mbi shpat, duke krijuar një efekt spektakolar. Nga 12 penthouse-t në këtë pjesë të zhvillimit, Mativi ka rezervuar tre më të mirët—dy të parët përballë detit, ku nga xhakuzi në tarracë je vetëm ti dhe oqeani i pafund, dhe më të madhin e më të lartin në pjesën e pasme—për të tërhequr blerës ndërkombëtarë.
Sipas Mativit, tregu i mesëm dhe i ulët në Shqipëri—rreth mbi 2 milionë euro—tërheq kryesisht blerës nga Europa Lindore, veçanërisht nga Polonia dhe Çekia. Ndërsa segmenti i lartë—pronat mbi 1 milion euro—ka më shumë gjasa të tërheqë blerës nga Mbretëria e Bashkuar ose SHBA.
“Këto penthouse aktualisht kanë çmim 1.6 milionë euro, në fillim të ndërtimit, por çmimet do të dyfishohen deri në përfundim në vitin 2028,” parashikon ai.
Kjo zonë mund të duket ende larg shtegut të zakonshëm, por edhe kjo do të ndryshojë në dy vitet e ardhshme, me një bypass të ri që do ta sjellë Tiranën vetëm 45 minuta larg Shëngjinit. Një tjetër zgjerim autostrade do të krijojë një lidhje të shpejtë mes këtij cepi të Shqipërisë dhe Malit të Zi, një tjetër pikë në zhvillim për milionerë të rinj me jahte.
Ndërsa kryeqyteti shqiptar po bën bujë me rrokaqiejt e tij inovativë, është arkitektura moderne që po ngrihet nga kodrat shkëmbore me pisha—në një zonë që ishte e ndaluar vetëm 35 vite më parë—ajo që po vendos një destinacion krejt të ri në hartën e rezidencave luksoze.
“Është një pasqyrim i drejtimit ku po shkon Shqipëria,” thotë Mativi. Dhe në kohë të trazuara, pikërisht ky lloj izolimi të dizajnuar—me potencial të integruar investimi—është ajo që kërkon elita e pasur globale./Forbes
