Jupiteri është më i vogël dhe më i sheshtë nga sa mendonin më parë shkencëtarët, tregojnë matjet e reja të gjigantit të gazit.
Studiuesit përdorën të dhëna radiofonike nga anija kozmike Juno për të rafinuar matjet e planetit më të madh të Sistemit Diellor . Edhe pse ndryshimet krahasuar me matjet e mëparshme janë të vogla, ato përmirësojnë modelet e strukturës së brendshme të Jupiterit dhe gjigantëve të tjerë të ngjashëm me gaz jashtë sistemit diellor, u botua në revistën Nature Astronomy, siç raportohet nga RTS .
“Do të na duhet të përditësojmë tekstet shkollore. Madhësia e Jupiterit, sigurisht, nuk ka ndryshuar, por mënyra se si e masim atë ka ndryshuar”, tha në një deklaratë bashkautori i studimit Yohai Kaspi, një shkencëtar planetar në Institutin e Shkencave Weizmann në Izrael.Deri më tani, shkencëtarët janë mbështetur në gjashtë matje të bëra nga Voyager 1 dhe 2, si dhe Pioneer 10 dhe 11, për të kuptuar madhësinë dhe formën e Jupiterit. Këto matje, të cilat më vonë u bënë standarde, u bënë rreth 50 vjet më parë duke përdorur rreze radioje.
Megjithatë, misioni Juno, i cili ka mbledhur të dhëna mbi planetin dhe hënat e tij që nga mbërritja në Jupiter në vitin 2016, ka mbledhur dukshëm më shumë të dhëna radiofonike në dy vitet e fundit. Falë këtyre të dhënave shtesë, studiuesit tani kanë rafinuar matjet e madhësisë së Jupiterit me një saktësi prej rreth 400 metrash në secilin drejtim.
“Vetëm duke ditur distancën deri në Jupiter dhe duke vëzhguar se si rrotullohet, është e mundur të përcaktohet madhësia dhe forma e tij. Por për matje vërtet të sakta, nevojiten metoda më të sofistikuara”, theksoi Caspi.
Përkulje e lehtë
Në studimin e ri, shkencëtarët gjurmuan se si sinjalet radio të dërguara nga Juno në Tokë përkulen ndërsa kalojnë nëpër atmosferën e Jupiterit, përpara se të humbasin plotësisht kur planeti bllokon plotësisht sinjalin. Këto matje i lejuan ekipit të merrte në konsideratë erërat e Jupiterit, të cilat ndryshojnë pak formën e planetit të gaztë. Më pas ata e përdorën këtë informacion për të bërë llogaritje të sakta të formës dhe madhësisë së planetit.
Bazuar në të dhënat e reja, ekipi llogariti se rrezja e planetit është 66,842 kilometra, që është 12 kilometra më pak se matjet e mëparshme. Rrezja e marrë rishtazi në ekuator është 71,488 kilometra, katër më pak se sa mendohej më parë.
“Këto pak kilometra janë të rëndësishëm. Edhe një zhvendosje e vogël e rrezes lejon që modelet tona të brendësisë së Jupiterit të përshtaten shumë më mirë si me të dhënat e gravitetit ashtu edhe me matjet atmosferike”, tha në një deklaratë bashkautori i studimit Eli Galanti, një ekspert i gjigantëve të gazit në Institutin e Shkencave Weizmann.
Matjet e përditësuara do të përmirësojnë kuptimin tonë për brendësinë e Jupiterit, por gjithashtu do t’i ndihmojnë shkencëtarët të interpretojnë të dhënat rreth gjigantëve të gazit jashtë Sistemit Diellor, thanë studiuesit në studim.
“Ky hulumtim na ndihmon të kuptojmë se si formohen dhe evoluojnë planetët”, tha Caspi në një deklaratë. “Jupiteri ishte ndoshta planeti i parë që u formua në Sistemin Diellor dhe duke studiuar atë që ndodh në brendësi të tij, po i afrohemi më shumë kuptimit se si u formua Sistemi Diellor dhe planetët si i yni.”
