Nuk është hapësira ajo që po i mungon Tokës. Ajo që po shteron është energjia dhe fuqia llogaritëse që kërkon epoka e re e Inteligjencës Artificiale. Modelet gjithnjë e më të avancuara kërkojnë sasi masive energjie, sisteme të fuqishme ftohjeje dhe kapacitete përpunimi në një shkallë që rrjetet tokësore po e përballojnë me vështirësi. Beteja nuk zhvillohet më vetëm në periferi të qyteteve ku ndërtohen qendra gjigante të të dhënave, por po projektohet në vakumin e hapësirës. Kjo nuk është më një garë për të qenë i pari në Hënë, por një përballje për të ndërtuar “trurin” e botës jashtë atmosferës.
Në këtë sfond, protagonistë nuk janë shtetet, por dy gjigantë privatë me ambicie planetare. Elon Musk po avancon përmes rrjetit satelitor Starlink, me mijëra satelitë në orbitë të ulët që ofrojnë komunikim me vonesë minimale. Thelbi nuk është vetëm numri i tyre, por shpejtësia: sa më afër Tokës të operojnë, aq më e ulët është latenca dhe aq më shumë aplikime të inteligjencës artificiale në kohë reale mund të funksionojnë. Në një farë mënyre, infrastruktura dixhitale globale po afrohet fizikisht mbi sipërfaqen e planetit.
Në anën tjetër, Jeff Bezos, përmes Blue Origin, po ndjek një vizion më industrial: ndërtimin e ekosistemeve të plota prodhuese në orbitë, me stacione, fabrika dhe potencialisht qendra të mëdha kompjuterike që operojnë larg Tokës. Ideja është që sistemet më intensive të energjisë të zhvendosen atje ku dielli nuk perëndon kurrë. Në hapësirë, energjia diellore është e vazhdueshme, ftohja realizohet natyrshëm përmes vakumit dhe transmetimi i të dhënave nuk pengohet nga atmosfera. Në teori, hapësira shndërrohet në një qendër natyrore të të dhënave, më efikase dhe më të qëndrueshme.
Pyetja thelbësore nuk është kush do të ketë më shumë satelitë, por kush do të kontrollojë fuqinë llogaritëse që drejton ekonomitë, ushtritë dhe shoqëritë. Ai që menaxhon rrjetet dhe serverët në orbitë nuk zotëron vetëm të dhëna, por edhe ritmin me të cilin “mendon” planeti. Në dekadat që vijnë, pushteti mund të mos matet më me kufij tokësorë, por me orbitat që rrethojnë Tokën.
