Nga Ardi Stefa
Akuzojnë Ramën se donte të asgjësonte opozitën. Por në cilin vend të botës pozita nuk synon të “zhdukë” opozitën?
Shqipëria është vendi i paradokseve, të cilat nuk lindin rastësisht.
Një prej tyre është edhe akuzat për Edi Ramën që artikulojnë në publik funksionarë të lartë të PD se “donte të asgjësonte opozitën, por shyqyr që këtë gjë e kuptoi lideri historik dhe e shpëtoi.”
Një akuzë që tingëllon dramatike, por që në thelb është hipokrite deri në palcë. Një akuzë politike me jetë të çuditshme: lind si dramatike, rritet si viktimizuese dhe përfundon si alibi. Kjo nuk është shpikje shqiptare.
Le ta themi troç: në cilin vend të botës pozita nuk synon ta dobësojë, ta përçajë, ta nxjerrë jashtë loje opozitën? Politika moral i kulluar, as bashkëjetesë idilike. Është përplasje interesi. Nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës te Franca, nga Italia te Britania e Madhe, nga Spanja te Holanda, (nuk po përmend këtu Rusinë, Turqinë apo ndonjë vend tjetër) çdo mazhorancë, në çdo sistem, ka një objektiv të qartë: të fitojë, të ruajë pushtetin dhe, nëse është e mundur, ta bëjë kundërshtarin sa më të parëndësishëm. Ndaj përdor çdo mjet politik, ligjor dhe propagandistik për të qëndruar në pushtet dhe për ta bërë opozitën sa më të pafuqishme.
Në SHBA, partitë luftojnë me hetime, me media, me fushata agresive. Në Francë, opozita goditet me manovra politike. Në Itali, qeveritë ndërrohen mbi rrënojat e kundërshtarëve të dobësuar. Në Greqi vendosin në krye të opozitës një homoseksual dhe e shpartallojnë. Ndërsa në Britaninë e Madhe, opozita shpesh del e copëtuar nga betejat e brendshme më shumë sesa nga goditjet e qeverisë. Pra, dëshira për ta “zhdukur” politikisht kundërshtarin nuk është devijim, është instinkt dhe synim.
Por këtu nis diferenca thelbësore me Shqipërinë. Në demokracitë funksionale, opozita mund të goditet, por nuk bie kaq lehtë. Sepse ka struktura, ka ide, ka elita që qarkullojnë, ka një minimum serioziteti që e mban në këmbë edhe kur humbet.
Problemi në Shqipëri nuk është se pushteti tenton të dominojë. Problemi është se përtej kërkesës së pushtetit për dominim, opozita shqiptare nuk ka nevojë të asgjësohet, ajo vetëasgjësohet. Ajo ka treguar se di të shpërbëhet vetë, në mënyrë ciklike dhe pothuajse metodike. Me një përkushtim, këmbëngulje dhe vendosmëri që do ta kishte zili çdo strateg politik. Me përçarje, me liderë që konsumojnë më shumë energji duke luftuar brenda llojit sesa kundër qeverisë, me kauza, që shpallen me bujë dhe braktisen në heshtje. Me një diskurs që shpesh nuk bind as ata që duhej të përfaqësonte dhe me një mungesë vizioni që e bën pushtetin të duket më i fortë se ç’është realisht.
Në këtë realitet, akuzat ndaj Ramës tingëllojnë si një alibi komode dhe strategji mbijetese. Është më e lehtë të thuash “na zhdukën” sesa të pranosh “u shpërbëmë vetë”. Më e thjeshtë të bërtasësh për diktaturë, sesa të ndërtosh alternativë. Më e lehtë të zhvendosësh përgjegjësinë nga vetja tek kundërshtari dhe të ndërtosh një narrativë persekutimi sesa të pranosh dështimin për të ndërtuar besim publik.
Më e lehtë është të thuash: “donin opozitë të shitur, sesa dua një parti personale!”
Kjo nuk do të thotë se pushteti është i pafajshëm. Përkundrazi, çdo pushtet që nuk has një opozitë serioze ka tendencën të zgjerohet, të centralizohet dhe të abuzojë me hapësirat që i lihen bosh.
Po, pushteti gjithmonë do të tentojë të mbijetojë sa më shumë. Po, do të përdorë çdo hapësirë që i jepet. Por kjo është pikërisht arsyeja pse një opozitë e fortë është jetike, jo si viktimë, por si kundërpeshë.
Sepse demokracia nuk matet me dëshirën e pozitës për të dominuar; matet me aftësinë e opozitës për t’u ringritur, për të qenë alternativë dhe për të bindur.
Ky është thelbi: Në Shqipëri nuk kemi një pushtet shumë të fortë. Kemi një opozitë shumë të dobët, që i shërben si patericë pushtetit. Një opozitë që, në vend që të ndërtojë mekanizma rezistence, ndërton mekanizma vetëshkatërrimi. Në vend që të prodhojë alternativa, jep justifikime. Në vend që të fitojë terren, humbet dita- ditës edhe atë që kishte, duke ia bërë Ramës punën edhe më të lehtë.
E kur opozita bie vetë, nuk ka nevojë ta asgjësojë askush. Pushteti nuk ka pse të lodhet shumë, thjesht rri dhe sheh. Pret. Buzëqesh. Ndonjëherë edhe duartroket…
