Kontrolli i Lartë i Shtetit ka listuar një seri shkeljesh të rënda në funksionimin e Inspektoratit Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit (IKMT), duke rekomanduar masa disiplinore deri në largim nga detyra për disa prej drejtuesve që kanë drejtuar institucionin gjatë viteve 2020–2024.
Në raportin e auditimit, institucioni më i lartë i kontrollit financiar publik konstaton se gjatë këtyre viteve janë krijuar mangësi serioze në ndjekjen dhe ekzekutimin e gjobave administrative, në procedurat e njoftimit të vendimeve dhe në ndjekjen penale të rasteve të ndërtimit të paligjshëm.
Sipas auditimit, përgjegjësia për këto shkelje lidhet me drejtues të ndryshëm të IKMT në periudha të ndryshme, përfshirë ish-kryeinspektorët Dallëndyshe Bici, Ervin Hoxha, Ajet Zyberi dhe Agim Ismaili, si dhe drejtues të strukturave juridike të institucionit.
Gjobat e paekzekutuara mbi 35 milionë lekë
Një nga gjetjet kryesore të auditimit lidhet me mosndjekjen e procedurave për ekzekutimin e gjobave administrative.
KLSH konstaton se Drejtoria e Inspektimit Juridik dhe sektori i ankimeve nuk kanë depozituar brenda afateve ligjore kërkesat në Gjykatën Administrative të Shkallës së Parë për kthimin në urdhër ekzekutimi të gjobave të vendosura nga IKMT.
Si pasojë, gjoba në vlerën 35.7 milionë lekë, si dhe në disa raste edhe 8 milionë lekë të tjera, nuk janë ndjekur me procedurë ekzekutimi, duke krijuar një dëm të drejtpërdrejtë për interesat financiare të shtetit.
Auditimi thekson se këto mangësi lidhen me moszbatimin e kërkesave të ligjit “Për kundërvajtjet administrative”, veçanërisht në lidhje me procedurat dhe afatet për kërkimin e urdhrit të ekzekutimit.
Shkelje në procedurat e njoftimit të vendimeve
Po kështu, KLSH ka konstatuar mosrespektimin e procedurave ligjore për njoftimin e vendimeve administrative. Sipas raportit, në shumë raste nuk janë zbatuar kërkesat e ligjit për kundërvajtjet administrative dhe të Kodit të Procedurave Administrative, të cilat përcaktojnë mënyrën dhe afatet e njoftimit të vendimeve ndaj subjekteve.
Mungesa e këtyre njoftimeve ka krijuar probleme procedurale, pasi kërkesat për urdhër ekzekutimi mund të refuzohen nga gjykata për shkak të dokumentacionit të paplotë.
Moskallëzim penal për ndërtimet e paligjshme
Raporti i KLSH konstaton se në disa raste, edhe pse inspektorët kanë evidentuar shkelje që përbëjnë elemente të veprës penale “Ndërtimi i paligjshëm”, sipas nenit 199/a të Kodit Penal, nuk është bërë kallëzim penal ndaj subjekteve ndërtuese. Në disa raste janë identifikuar ndërtime pa leje ose në tejkalim të lejes së ndërtimit, por institucionet nuk kanë përgatitur dosjen për procedim penal ndaj zhvilluesve apo ndërtuesve.
Sipas legjislacionit për planifikimin dhe zhvillimin e territorit, autoritetet e inspektimit kanë detyrimin që, përveç vendosjes së gjobave administrative, të bëjnë menjëherë kallëzim penal kur shkeljet përbëjnë vepër penale.
Mosndjekja e kësaj procedure është konsideruar nga auditimi si shkelje e rëndë e detyrimeve ligjore.
Rekomandimi për largim nga detyra
Bazuar në këto gjetje, KLSH ka rekomanduar masa disiplinore të forta për disa ish-drejtues të IKMT dhe drejtues të strukturave juridike të institucionit.
Në raport përmendet se për disa nga zyrtarët përgjegjës masa e rekomanduar është “largimi nga shërbimi civil”, për shkak të moszbatimit të ligjit dhe të detyrimeve funksionale në menaxhimin e procedurave administrative dhe në ndjekjen e shkeljeve të konstatuara.
Në listën e drejtuesve që kanë mbajtur përgjegjësi në periudha të ndryshme përfshihen disa nga ish-kryeinspektorët e IKMT që kanë drejtuar institucionin gjatë viteve 2020–2024, përfshirë edhe drejtues që kanë mbajtur postin në më shumë se një periudhë.
Problem sistemik në funksionimin e IKMT
Gjetjet e auditimit tregojnë për një problem më të gjerë institucional në mënyrën se si është menaxhuar procesi i ndjekjes së kundërvajtjeve administrative dhe i zbatimit të vendimeve të IKMT.
Mosndjekja e procedurave për ekzekutimin e gjobave, mangësitë në dokumentimin e njoftimeve dhe mosreferimi penal i shkeljeve të rënda tregojnë për dobësi në funksionimin e strukturave juridike dhe në koordinimin ndërmjet institucioneve.
Sipas KLSH-së, këto mangësi jo vetëm që cenojnë zbatimin e ligjit për planifikimin dhe zhvillimin e territorit, por krijojnë edhe rrezik për mosndëshkimin e ndërtimeve të paligjshme dhe për humbjen e të ardhurave buxhetore nga gjobat administrative. /ekofin.al
