Nga Klevis Elezi
Rishfaqja e rasteve të virusit Ebola në disa zona të botës duhet të shërbejë si një kambanë alarmi për institucionet ndërkombëtare, shtetet dhe sektorin global të transportit. Në epokën e globalizimit, ku njerëzit dhe mallrat lëvizin me ritme të paprecedenta, një virus nuk mbetet më një problem lokal, por ai shndërrohet menjëherë në çështje të sigurisë ndërkombëtare.
Sot, portet detare, aeroportet dhe korridoret logjistike janë jo vetëm arterie ekonomike, por edhe pika kritike të ekspozimit ndaj krizave biologjike. Historia e viteve të fundit tregoi qartë se sa e brishtë mund të bëhet ekonomia botërore kur përballet me emergjenca sanitare të pakontrolluara.
Si specialist i logjistikës dhe sigurisë detare, e konsideroj të domosdoshme që shtetet të mos e trajtojnë Ebola-n dhe viruset e ngjashme vetëm si problem shëndetësor. Këto janë kërcënime hibride që prekin:
-sigurinë kombëtare,
-tregtinë ndërkombëtare,
-zinxhirin e furnizimit,
-transportin detar dhe ajror,
-stabilitetin ekonomik të rajoneve të tëra.
Një rast i vetëm i pakontrolluar në një port strategjik apo në një nyje të rëndësishme transporti mund të shkaktojë panik ekonomik, bllokim të lëvizjes së mallrave dhe dëme të mëdha financiare. Për këtë arsye, siguria sanitare duhet të konsiderohet tashmë pjesë integrale e sigurisë detare dhe logjistikës moderne.
Bota ka nevojë urgjente për:
-protokolle më të forta kontrolli në porte dhe aeroporte,
-koordinim të shpejtë ndërkombëtar,
-trajnime për personelin logjistik dhe detar,
-sisteme të avancuara monitorimi,
-plane reale reagimi në raste emergjente biologjike.
Në shumë vende, infrastruktura ekziston, por mungon gatishmëria reale operative. Kjo është ajo që e bën situatën shqetësuese. Krizat moderne nuk japin paralajmërim. Ato godasin aty ku shtetet ndihen më të sigurta.
Në një botë ku një anije, avion apo kamion lidh kontinente brenda pak orësh, siguria nuk mund të shihet më me konceptet e vjetra. Sot, një virus mund të paralizojë ekonomi të tëra më shpejt sesa një konflikt ushtarak.
Prandaj, Ebola nuk duhet parë vetëm si lajm shëndetësor. Ajo është një provë serioze për aftësinë e sistemeve tona logjistike, detare dhe institucionale për të përballuar kërcënimet e shekullit XXI.
