Emri i tij lidhet me vdekjen e një mbreti francez, ngritjen e Napoleonit dhe Hitlerit, Luftërat Botërore, 11 Shtatorin dhe madje pandeminë. Por, pesë shekuj pas shkrimeve të Nostradamusit, mbetet pyetja që vazhdon të intrigojë miliona njerëz: A e pa ai vërtet të ardhmen, apo profecitë e tij janë interpretuar pasi ngjarjet kishin ndodhur?
Ka kaluar pothuajse gjysmë mijëvjeçari që kur Michel de Nostredame, i njohur në histori si Nostradamus, shkroi vargjet enigmatike që do ta shndërronin në profetin më të famshëm të epokës moderne.
Edhe sot, sa herë që bota përballet me një luftë, epidemi, katastrofë apo krizë të madhe, emri i tij rikthehet.
Në internet shfaqen tituj: “Nostradamusi e kishte parashikuar”.
Por çfarë shkroi ai në të vërtetë?
Dhe sa prej profecive që sot qarkullojnë me emrin e tij gjenden realisht në librat e tij?
Kush ishte Nostradamusi?
Michel de Nostredame lindi në vitin 1503 në Saint-Rémy-de-Provence të Francës. Ai u bë i njohur si mjek, astrolog dhe autor i almanakëve.
Në mesin e shekullit XVI filloi të publikonte parashikime astrologjike dhe, në vitin 1555, doli botimi i parë i veprës së tij më të famshme, Les Prophéties.
Profecitë u shkruan kryesisht në formën e katërvargëshave – quatrains, të organizuar në të ashtuquajturat “Centuries”. Në botimet e ndryshme numri i tyre arriti në qindra dhe koleksioni që lidhet me emrin e tij përmban mbi 900 katërvargësha.
Por kishte një veçori.
Nostradamusi pothuajse kurrë nuk tregonte qartë se kur, ku dhe kujt do t’i ndodhte ngjarja.
Ai përdorte simbole, metafora, emra të deformuar, referenca astrologjike dhe një gjuhë që edhe për lexuesit e shekullit XVI ishte e vështirë për t’u interpretuar.
Pikërisht këtu fillon misteri.
Profecia që e bëri të famshëm
Një nga rastet më të njohura lidhet me mbretin francez Henri II.
Në një nga katërvargëshat e tij, Nostradamusi shkruante për një “luan të ri” që do ta mposhtte një më të vjetër në një përballje dhe për një plagë që do të prekte syrin.
Katër vjet pas publikimit të veprës, më 1559, Henri II mori pjesë në një turne kalorësiak.
Gjatë duelit, heshta e kundërshtarit u thye dhe një pjesë depërtoi përmes helmetës së mbretit, duke e plagosur rëndë në zonën e syrit dhe kokës.
Henri II vdiq disa ditë më vonë.
Ngjashmëria me vargjet e Nostradamusit ishte aq e fortë sa fama e astrologut francez u rrit edhe më shumë.
Për admiruesit e tij, kjo ishte një nga provat më bindëse se Nostradamusi kishte parë të ardhmen.
Por kritikët argumentojnë se vargjet janë mjaft të përgjithshme dhe se lidhja me Henri II është bërë shumë më bindëse vetëm pasi tragjedia kishte ndodhur.
A e parashikoi Hitlerin?
Një tjetër mister i famshëm lidhet me Adolf Hitlerin.
Në disa vargje të Nostradamusit shfaqet fjala “Hister”.
Për shkak të ngjashmërisë së jashtëzakonshme të emrit, në shekullin XX shumë njerëz nisën ta interpretonin atë si një parashikim të Hitlerit.
Por këtu ka një problem të madh.
“Hister” ishte gjithashtu një emër historik dhe gjeografik i lidhur me rajonin e Danubit. Prandaj fakti që fjala i ngjan mbiemrit Hitler nuk është provë se Nostradamusi po fliste për diktatorin gjerman.
Megjithatë, kjo lidhje u bë aq e fuqishme sa profecitë e Nostradamusit u përdorën edhe si armë propagandistike gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Sipas History, propaganda naziste shpërndante interpretime që sugjeronin se Nostradamusi kishte parashikuar fitoren e Gjermanisë. Aleatët iu përgjigjën me materiale të tyre propagandistike, duke pretenduar të kundërtën: se profecitë parashikonin humbjen e Hitlerit.
Pra, të njëjtat profeci mund të përdoreshin për të parashikuar dy rezultate krejtësisht të kundërta.
Napoleoni, revolucionet dhe luftërat
Gjatë shekujve, interpretues të ndryshëm kanë pretenduar se në vargjet e Nostradamusit gjenden paralajmërime për:
Napoleon Bonapartin, Revolucionin Francez, Luftërat Botërore, ngritjen e Hitlerit, bombardimet atomike dhe një numër katastrofash të mëdha.
Vetë burimet historike tregojnë se shkrimet e tij merreshin shpesh me luftëra, epidemi, përmbytje, pushtime, vrasje, thatësira dhe trazira politike.
Kjo është një nga arsyet pse ato vazhdojnë të duken aktuale.
Historia njerëzore është e mbushur pikërisht me luftëra, epidemi dhe katastrofa.
Po 11 Shtatori?
Pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 në Shtetet e Bashkuara, në internet filluan të qarkullonin vargje që pretendohej se Nostradamusi kishte parashikuar shkatërrimin e Kullave Binjake.
Problemi ishte se disa nga tekstet më spektakolare që i atribuoheshin atij nuk ishin fare pjesë e veprës origjinale të Nostradamusit.
Megjithatë, interpretuesit kanë lidhur katërvargësha autentikë të tij me sulmet, duke u bazuar në përshkrime të zjarrit, qyteteve apo katastrofave.
Por në asnjë prej tyre nuk gjendet një përshkrim i drejtpërdrejtë dhe i qartë i sulmeve të 11 shtatorit.
Edhe burimet që trajtojnë trashëgiminë e Nostradamusit theksojnë se lidhja e shkrimeve të tij me 11 Shtatorin është rezultat i interpretimeve të mëvonshme.
Edhe pandemia iu atribuua Nostradamusit
E njëjta gjë ndodhi gjatë pandemisë së COVID-19.
Në rrjetet sociale qarkulluan tekste që pretendonin se Nostradamusi kishte shkruar saktësisht për një epidemi globale në shekullin XXI.
Por përsëri, shumë prej formulimeve që u shpërndanë nuk përputheshin me tekstet autentike.
Është e vërtetë se Nostradamusi shkroi shpesh për murtajë dhe epidemi.
Kjo nuk është veçanërisht e çuditshme.
Ai jetoi në Evropën e shekullit XVI, kur shpërthimet e murtajës ishin një realitet i tmerrshëm dhe vetë Nostradamusi kishte punuar si mjek gjatë epidemive.
Sekreti mund të fshihet te mënyra se si shkroi
Një pjesë e studiuesve mendojnë se sekreti i jetëgjatësisë së profecive të Nostradamusit qëndron pikërisht te paqartësia e tyre.
Nëse një profeci thotë:
do të ketë luftë,
një udhëheqës i madh do të rrëzohet,
një qytet do të digjet,
do të vijë një sëmundje,
ose popujt do të përballen me katastrofë,
atëherë gjatë qindra viteve është pothuajse e sigurt që një ngjarje e tillë do të ndodhë diku.
Pas ngjarjes, njerëzit kthehen te vargjet dhe kërkojnë ngjashmëritë.
History vëren pikërisht se mungesa e datave të sakta dhe gjuha e paqartë e bëjnë relativisht të lehtë që katërvargëshat të lidhen në mënyrë retrospektive me ngjarje të mëdha historike.
Ka gjithashtu studiues që argumentojnë se Nostradamusi u mbështet te tekste më të vjetra historike dhe profetike dhe përdori idenë se historia përsëritet për të projektuar ngjarje të së kaluarës në të ardhmen.
Profet apo mjeshtër i enigmave?
Këtu ndahen dy botët.
Për besimtarët e Nostradamusit, numri i rastësive është tepër i madh për të qenë thjesht rastësi.
Ata pyesin:
Si mund të shkruante për vdekjen e një mbreti në duel dhe disa vite më vonë të ndodhte pikërisht një tragjedi e tillë?
Si mund të shfaqej fjala “Hister” shekuj përpara Hitlerit?
Si mund të përmendte luftëra, epidemi dhe katastrofa që vazhdojnë të ndodhin?
Skeptikët japin një përgjigje tjetër.
Sipas tyre, ne nuk po shohim një njeri që përshkroi me saktësi të ardhmen, por mijëra vargje të errëta nga të cilat, pas çdo ngjarjeje të madhe, mund të zgjidhen disa që duken të ngjashme me atë që sapo ndodhi.
Dhe këtu qëndron ndoshta arsyeja pse misteri ka mbijetuar për gati 500 vjet.
Misteri mbetet
Nostradamusi vdiq në vitin 1566.
Por profecitë e tij nuk vdiqën bashkë me të.
Përkundrazi.
Sa herë që bota hyn në një periudhë pasigurie, emri i tij rikthehet.
Luftëra, epidemi, tërmete, kriza ekonomike, përplasje mes fuqive të mëdha – gjithmonë gjendet dikush që hap përsëri Les Prophéties dhe kërkon një varg që mund të ketë paralajmëruar atë që po ndodh.
Ndoshta Nostradamusi e pa të ardhmen.
Ndoshta ishte thjesht një njohës i jashtëzakonshëm i historisë dhe natyrës njerëzore.
Ose ndoshta sekreti i tij më i madh ishte diçka shumë më e thjeshtë: të shkruante për të ardhmen në një mënyrë aq enigmatike, sa çdo brez të mund të gjente veten brenda saj.
Pesë shekuj më vonë, përgjigjja përfundimtare ende mungon.
Dhe pikërisht kjo e mban gjallë legjendën e Nostradamusit.
