Një apartament i ri me sipërfaqe 70 metra katrorë kushton mesatarisht sa 4.7 paga vjetore lokale në qytetin italian të Torinos. Në Vlorë, kjo shifër arrin në 21.3 paga vjetore. Dy qytete, dy pengesa krejtësisht të ndryshme në rrugën drejt pronësisë së një banese.
Indeksi i Pasurive të Paluajtshme i Deloitte për vitin 2026 analizon tregjet e banesave në 25 vende evropiane. Përfundimi kryesor: tregjet po stabilizohen, por banesat e përballueshme vazhdojnë të jenë të pakta.
Luksemburgu ka çmimet më të larta – Shqipëria po e ndjek
Me një mesatare prej 9.160 eurosh për metër katror, Luksemburgu është vendi më i shtrenjtë ndër vendet e analizuara për apartamentet e reja. Për një banesë prej 70 metrash katrorë, kjo do të thotë një çmim prej 641.200 eurosh – pa përfshirë kostot shtesë të blerjes.
Ndërkohë, rritjet më të mëdha të çmimeve u regjistruan në dy qytete jashtë BE-së: në Durrësin shqiptar çmimet u rritën me 24.1 për qind, ndërsa në kryeqytetin serb, Beograd, me 20 për qind. Rritje të tilla e vështirësojnë blerjen e pronave, sidomos në vendet ku të ardhurat lokale nuk ecin me të njëjtin ritëm.
Sa të ndryshme janë kushtet fillestare, e tregon krahasimi mes Torinos dhe Vlorës. I matur në raport me pagën vjetore lokale, një apartament i ri me të njëjtën sipërfaqe në qytetin bregdetar shqiptar kushton më shumë se katër herë sa në Torino.
Mynihu më i shtrenjtë se Parisi dhe Londra
Mynihu është qyteti më i shtrenjtë ndër qytetet e analizuara për apartamentet e reja: një metër katror kushton mesatarisht 11.200 euro – më shumë se në Paris apo Londër. Edhe qytete të tjera të mëdha gjermane renditen ndër vendet më të shtrenjta të Evropës për banim. Brenda Gjermanisë, Hamburgu zë vendin e dytë me 7.700 euro për metër katror. Në Berlin dhe Frankfurt çmimi mesatar është nga 7.500 euro.
Mungesa e banesave në Evropë
Për vitin 2026, ekspertët e pyetur parashikojnë rritje të çmimeve të shitjes në 19 nga 24 vendet e analizuara. Arsyeja: kërkesa e lartë përballet në shumë vende me një ofertë të kufizuar.
Ndërtimet e reja sjellin vetëm pak lehtësim. Tetë nga vendet e analizuara presin rritje të aktivitetit ndërtimor, ndërsa pesë parashikojnë rënie. Në vendet e tjera, niveli pritet të mbetet kryesisht i pandryshuar. Vende si Shqipëria, Turqia, Irlanda dhe Polonia bëjnë pjesë ndër tregjet më aktive të banesave për sa i përket numrit të ndërtimeve të përfunduara për banor.
Edhe financimi mund ta vështirësojë blerjen. Në 11 nga 24 vendet, ekspertët presin rritje të normave të interesit për kreditë hipotekore. Gjashtë vende parashikojnë ulje të normave të interesit, ndërsa shtatë presin që kushtet të mbeten kryesisht të pandryshuara.
Kush nuk mund të blejë, paguan më shumë edhe si qiramarrës
Ata që për këtë arsye zgjedhin të marrin një banesë me qira, përballen gjithashtu me një treg të tensionuar. Në 19 nga 24 vendet, ekspertët parashikojnë rritje të qirave për vitin 2026.
Ekspertët nuk presin një lehtësim të situatës në një të ardhme të afërt. Në 13 nga 24 vendet, përballueshmëria e banesave pritet të përkeqësohet më tej deri në vitin 2029. Kështu, tregu i banesave në Evropë po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një çështje sociale dhe ekonomike. Përcaktuese është se sa vite duhet të punojë një person për të blerë një pronë. Dhe kjo llogari po del zhgënjyese në gjithnjë e më shumë qytete./ MARKT UND MITTELSTAND
