Një fytyrë adoleshenti në një fotografi bardhezi, përballë aparatit fotografik, paçka se pas saj fshihet një histori që nis shumë më herët se vitet e burgut. Është Gjergj Tomor Hani, i fotografuar pas arrestimit të tij të parë, në moshën vetëm 16-vjeçare, pasi tentoi të arratisej nga Shqipëria komuniste.
Një përpjekje për të lënë pas kufijtë e një vendi që nuk e lejonte të largohej, e cila do t’i kushtonte dy dënime politike dhe vite të tëra heqje lirie.
Më 27 maj 1985, rreth orës 23:30, Hani tentoi të kalonte kufirin përmes liqenit të Pogradecit, në zonën e Linit. Por lëvizjet e tij u diktuan nga ndriçimi i postës kufitare. Forcat kufitare hapën zjarr me kallashnikov dhe i riu, pasi arriti t’i mbijetonte të shtënave, u dorëzua për të shmangur rrezikun e vrasjes.
Ajo që pasoi ishte një proces gjyqësor ndaj një 16-vjeçari, i cili nuk kishte arritur të largohej nga vendi. Gjykimi u zhvillua përpara kolektivit të shkollës “Naim Frashëri”, ndërsa ndaj tij u ngrit akuza për tradhti ndaj atdheut, në bazë të nenit 47/gj të Kodit Penal, së bashku me dispozita të tjera.
Më 17 korrik 1985, Gjykata e Rrethit Durrës, me vendimin nr. 77, e shpalli fajtor dhe e dënoi me pesë vjet heqje lirie. Adoleshenti përfundoi në repartin nr. 311, në burgun e Qafë Barit, ku u detyrua të punonte në minierë, në kushte të rënda dhe pavarësisht moshës së tij të mitur.
Një amnisti e përgjithshme i solli lirimin më 13 janar 1986. Por dalja nga burgu nuk shënoi fundin e përndjekjes. Më 24 korrik 1987, Hani u arrestua sërish në Durrës. Këtë herë, sipas dokumenteve të publikuara nga Kastriot Dervishi, ai nuk kishte ndërmarrë asnjë përpjekje tjetër për arratisje.
Megjithatë, mekanizmi i drejtësisë së regjimit u vu sërish në lëvizje ndaj tij. Me vendimin nr. 16, datë 11 nëntor 1987, Gjykata e Rrethit Durrës e shpalli fajtor në bazë të nenit 47/gj të Kodit Penal dhe e dënoi me 11 vjet të tjera heqje lirie.
Edhe këtë herë, destinacioni i tij ishte Qafë Bari. Hani qëndroi në burg deri më 6 shkurt 1991, kur u lirua përmes një amnistie të përgjithshme. Një muaj më vonë, emigroi në Itali.
Gjergj Tomor Hani lindi më 13 maj 1969 dhe u nda nga jeta më 12 nëntor 2026, në moshën 57-vjeçare. Fotografia e tij pas arrestimit të parë, kur ishte ende një 16-vjeçar, mbetet sot një dokument domethënës i një kohe kur edhe dëshira për t’u larguar nga vendi mund të shndërrohej në një akuzë të rëndë penale.
Historia e tij nuk është vetëm ajo e një tentative të dështuar arratisjeje, por edhe e një të riu që u përball dy herë me burgun politik, përpara se të gjente mundësinë për të lënë përfundimisht Shqipërinë.
