Ekspertët paralajmërojnë se rritja më e vogël e temperaturave, mund të shkaktojë lulëzim të parakohshëm në qindra lloje lulesh të egra.
Qindra lule të egra kanë çelur këtë dimër, ndërsa ekstremet klimatike shkaktojnë një “ndryshim” drastik në ciklin e tyre natyror.
Ndërsa pamja e margaritave ose luleradhiqeve mund t’i shtojë një shkëlqim ngjyre motit gri të janarit, ato zakonisht nuk lulëzojnë deri në pranverë, kur temperaturat janë rritur dhe ngrica është larguar.
Megjithatë, me emetimet që bllokojnë nxehtësinë që po e djegin planetin dhe që i çojnë temperaturat globale në rreth 1.4°C mbi nivelet paraindustriale, bota natyrore po shqetësohet. Pas motit ekstrem të vitit 2025, Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar paralajmëroi se flora e vendit është bërë një “sinjal i dukshëm” i krizës klimatike.
Si ndikon ndryshimi i klimës në bimë
E koordinuar nga Shoqata Botanike e Britanisë dhe Irlandës (BSBI), “The New Year Plant Hunt” ka mbledhur të dhëna mbi florën e Mbretërisë së Bashkuar gjatë dekadës së fundit.
Studimi i këtij viti regjistroi 310 lloje bimësh vendase në lulëzim, gjë që tejkalon shumë 10 llojet që zakonisht pritet të jenë në lulëzim gjatë janarit.
Lulet e egra të zakonshme si margaritat, luleradhiqet dhe groundsel u shfaqën në listë – si dhe specie jo-vendase si Fleabane meksikane dhe hithra e kuqe.
Gjetjet sugjerojnë se për çdo temperaturë mesatare më të ngrohtë prej 1°C gjatë periudhës nëntor-dhjetor, vërehen rreth 2.5 lloje më shumë bimësh me lule gjatë periudhës së Vitit të Ri.
Një ‘sinjal i dukshëm’ i ekstremeve klimatike
«Kjo është një provë tjetër se ndryshimi i klimës po ndikon në jetën tonë të egër pa dallim», thotë Kevin Walker i BSBI. «Ky është një sinjal i dukshëm që të gjithë mund ta shohin në kopshtet dhe komunitetet e tyre».
Dr. Debbie Hemming, një shkencëtare kryesore e klimës që studion efektet e ndryshimeve klimatike në botën natyrore, paralajmëron se gjetjet nënvizojnë se si ekstremet klimatike në rritje, po “zhvendosin ciklet natyrore” të bimëve dhe jetës së egër.
“[Është] provë e prekshme se ndryshimi i klimës po ndikon drejtpërdrejt në botën përreth nesh”, shton ajo.
Sipas të dhënave nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Kopernikus i BE-së, viti 2025 është praktikisht i sigurt se do të përfundojë si viti i dytë ose i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë.
Gjetjet, të cilat janë ende duke u analizuar, sugjerojnë se viti do të jetë i barabartë me vitin 2023, por nuk do të jetë aq i nxehtë sa viti 2024 – i cili mbetet viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë.
‘Dështimi’ i Luleve në Evropë
Studimi i Zyrës Meteorologjike shqyrtoi vetëm florën në Mbretërinë e Bashkuar. Megjithatë, një studim i botuar muajin e kaluar në Agricultural and Forest Meteorology, paralajmëron se ndryshimi i klimës mund të ndikojë gjithashtu në modelet e lulëzimit në të gjithë rajonin e Mesdheut dhe Evropën Qendrore.
U zbulua se, ndërsa ngrohja zakonisht përshpejton lulëzimin e pranverës, i ftohti i pamjaftueshëm i dimrit mund të vonojë ose edhe të parandalojë lulëzimin.
Gjatë shekullit të ardhshëm, studiuesit parashikojnë se pemët e mollës, bajames dhe fistikëve në Spanjën jugore, Marok dhe Tunizi mund të përballen me lulëzim të vonuar – të cilat shpesh shoqërohen me një rrezik në rritje të dështimit të lulëzimit. Studimi parashikon gjithashtu lulëzim të hershëm të pemëve të mollës, dardhës, kumbullës dhe qershisë së ëmbël në Evropën Qendrore.
