Një specie e re bimore për shkencën është zbuluar në kanionin e Urës së Vashës, në bashkinë Klos. Bëhet fjalë për Campanula brulloi, e emërtuar “Lulekambana e Brulloit”, një bimë endemike e Shqipërisë, e cila, sipas të dhënave të publikuara nga eksperti i mjedisit Abdulla Diku, gjendet vetëm në këtë zonë.
Përshkrimi i species së re është publikuar në revistën shkencore Willdenowia, ndërsa analizat morfologjike dhe molekulare kanë konfirmuar se Campanula brulloi është një specie e veçantë, e dallueshme nga llojet e tjera të afërta.
Të dhënat e monitorimit tregojnë se në vitin 2024 janë evidentuar më pak se 500 individë të rritur. Kjo do të thotë se e gjithë popullata e njohur në botë e kësaj specieje ndodhet në këtë habitat të kufizuar në Klos.
E cenueshme ndaj ndërhyrjeve
Për shkak të numrit të vogël të individëve dhe territorit tepër të kufizuar të përhapjes, autorët e studimit e kanë vlerësuar Campanula brulloi në kategorinë “Vulnerable” (VU), pra si specie të cenueshme.
Sipas ekspertëve, ndërtimet, aktivitetet e lidhura me hidrocentralet, shtimi i pakontrolluar i vizitorëve, por edhe ndryshimet klimatike mund të ndikojnë në kushtet e veçanta të lagështisë dhe temperaturës që i nevojiten kësaj bime për të mbijetuar.
Kanioni i Urës së Vashës konsiderohet një zonë me rëndësi të veçantë për biodiversitetin, pasi aty gjenden edhe specie të tjera endemike dhe të kërcënuara. Për këtë arsye, studiuesit rekomandojnë që zona të përfshihet në rrjetin kombëtar të zonave të mbrojtura të Shqipërisë.
Zbulimi i Campanula brulloi i shton një tjetër vlerë të rëndësishme inventarit botanik të Shqipërisë dhe e vendos Klosin në vëmendjen e komunitetit shkencor për pasurinë e tij natyrore.
Studimi është realizuar nga Prof. Sandro Bogdanović, PhD, Donald Shuka, Prof. Ivana Rešetnik, Prof. Salvatore Cambria dhe Prof. Gianpietro Giusso del Galdo.
Përtej rëndësisë shkencore, zbulimi sjell edhe një sfidë konkrete për mbrojtjen e kësaj specieje. Me një popullatë botërore të njohur prej më pak se 500 individësh dhe një habitat të kufizuar në vetëm pak kilometra, ruajtja e kanionit të Urës së Vashës bëhet thelbësore për mbijetesën e saj.
Një bimë e vogël në përmasa, por me një rëndësi të madhe për biodiversitetin shqiptar, tashmë është pjesë e inventarit botanik botëror si një specie e re për shkencën.
