Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar sërish, këtë herë për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët ujore më strategjike për tregtinë botërore të energjisë.
Duke folur të premten në Nju Jork, Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se së shpejti mund ta shpallë Ngushticën e Hormuzit “territor të Shteteve të Bashkuara”.
“Pasi të përfundojmë mposhtjen e Iranit, i cili po mposhtet shumë keq, shumë shpejt do ta shpall Ngushticën e Hormuzit territor të Shteteve të Bashkuara”, tha Trump.
Presidenti amerikan pretendoi gjithashtu se SHBA-ja kontrollon kalimin e anijeve në këtë zonë.
“Ne kemi bllokadën. Asnjë anije nuk kalon nëse nuk duam ne”, shtoi ai.
Deklaratat shkaktuan reagimin e menjëhershëm të Teheranit. Zëvendësministri i Jashtëm iranian për Çështjet Ligjore dhe Ndërkombëtare, Kazem Gharibabadi, deklaroi të shtunën se Ngushtica e Hormuzit “ka qenë iraniane, është iraniane dhe do të mbetet iraniane”.
“Ngushtica do të mbyllet dhe do të hapet vetëm nën komandën e Iranit. Për sa kohë që nuk e pranoni realitetin e disfatës dhe nuk hiqni dorë nga iluzionet tuaja, Irani do të vazhdojë ta zbatojë bllokadën”, shkroi Gharibabadi në X.
Ngushtica e Hormuzit lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik dhe përbën një nga korridoret më të rëndësishme për transportin ndërkombëtar të naftës dhe gazit. Përmes saj kalon zakonisht rreth një e katërta e tregtisë botërore të naftës të transportuar në rrugë detare.
Kontrolli i kësaj rruge ujore është kthyer në një nga pikat kryesore të përplasjes mes Uashingtonit dhe Teheranit, pavarësisht memorandumit të mirëkuptimit të arritur në qershor.
Sipas marrëveshjes së përkohshme, Iranit i kërkohej të rihapte rrugën ujore dhe të riafirmonte angazhimin se nuk do të zhvillonte apo siguronte armë bërthamore. Në këmbim, SHBA-ja do të hiqte bllokadën detare ndaj Iranit dhe sanksionet ndaj Teheranit.
Palëve iu dha një afat prej 60 ditësh për të hartuar një marrëveshje përfundimtare. Megjithatë, sulmet iraniane ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit gjatë korrikut sollën një valë të re sulmesh amerikane dhe rikthimin e bllokadës detare ndaj porteve iraniane, duke vënë sërish në rrezik përpjekjet për arritjen e një marrëveshjeje.
