Ky është përfundimi i një studimi dhjetëvjeçar që regjistroi – dhe filmoi – qindra nga balenat më të mëdha në botë, duke përfshirë balenat me gungë, balenat me sqep dhe balenat me pendë, të cilat ushqeheshin në dete pa akull përgjatë bregdetit gjatë verës.
Asnjë nga këta gjitarë detarë nuk mund të shihej atje më parë, për shkak të akullit. Tani, ndërsa ndryshimi i klimës ngroh detin dhe shkrin atë akull, ata janë përshtatur. Shkencëtarët e përshkruajnë atë si një “tërbim ushqimi” sezonal arktik – i cili është pjesë e një trazire të madhe në ujërat e oqeanit përgjatë Grenlandës Lindore, raporton BBC . Deri në vitin 2006, asnjë balenë me gungë nuk mund të shihej në ato ujëra.
Vitin pasardhës, shtatë prej tyre u panë, dhe në vitin 2024, ato u panë nga anijet në 150 raste. Vëzhgimi i parë sistematik ajror i këtyre balenave përgjatë bregdetit lindor të Groenlandës u krye nga studiuesit gjatë verës së viteve 2015 dhe 2024.
Rreth 4,000 balena me gungë, 6,000 balena me sqep të mprehtë dhe 6,000 balena me pendë vizituan Detin e Grenlandës në verën e vitit 2024. Profesoresha Heidi Jørgensen e Institutit të Natyrës në Groenlandë i tha BBC-së se ndryshimet në rajon janë “ndoshta më radikale që janë parë në subarktik”.
Ky ndryshim është pasojë e rritjes së temperaturave të detit dhe disponueshmërisë së ushqimit. Balenat filluan të ushqeheshin me peshq që ishin zhvendosur në ujërat gjithnjë e më të ngrohta të Grenlandës Lindore. Është vlerësuar se tre speciet e përmendura hanë të paktën 800,000 ton peshk dhe ushqime të tjera gjatë sezonit të verës.
Nuk është e qartë nga ky studim nëse ndryshimi pasqyron një rritje të përgjithshme të popullatave të këtyre specieve cetace apo thjesht një rishpërndarje nga zona të tjera. Ekspertë të tjerë me të cilët foli BBC ishin të shqetësuar se studimi sugjeronte një fluks kafshësh nga Grenlanda Perëndimore.
Është një çështje e ndjeshme në Groenlandë, një vend ku gjuhen disa lloje balenash. Por shkencëtarët thanë se gjetjet e tyre sugjerojnë që këto lloje balenash duket se po përshtaten dhe madje mund të përfitojnë nga ndryshimi.
Nga ana tjetër, specie të tjera arktike janë “tani në telashe”, shpjegoi profesoresha Heidi Jørgensen. Kafshët, duke përfshirë narvalët dhe belugat, ndajnë habitatin me këto balena të tjera ose madje zhvendosen nga ato. “Për disa specie, ndryshimi i klimës nuk është domosdoshmërisht një problem – ai hap mundësi të reja, por specie të tjera po humbasin habitatin e tyre”, tha profesoresha Heidi Jørgensen.
