Një valë gjigante 10-faqëshe është shfaqur në polin jugor të Saturnit: është një rrymë atmosferike e pabesueshme dhjetëkëndëshe që të kujton atë shumë më të njohur të vërejtur për dekada në polin e veriut, sipas një studimi të udhëhequr nga Agustín Sánchez-Lavega i Universitetit të Vendit Bask dhe të botuar në revistën Science Advances.
Prania e këtyre formacioneve të çuditshme në Saturn u vu re për herë të parë nga sondat Voyager midis viteve 1980 dhe 1981, falë fotografive spektakolare që treguan për herë të parë polin verior të planetit, një rajon që është shumë i vështirë për t’u vëzhguar nga Toka.
Çuditërisht, imazhet treguan praninë e një rryme atmosferike që formonte një gjashtëkëndësh të madh e të qartë.
Analizat e mëvonshme treguan se ishte një formacion i qëndrueshëm, për shkak të ekuilibrit midis vorbullave dhe rrymave atmosferike, dhe është ende i pranishëm sot.
Asgjë nga kjo nuk ishte e pranishme në polin jugor, i cili vërehet ciklikisht si nga Toka, kur planeti është në orientimin e duhur, ashtu edhe nga sonda të tilla si Cassini, të cilat rrotulloheshin rreth Saturnit midis viteve 2004 dhe 2017. Por në vitin 2023, kur poli jugor i Saturnit u bë përsëri i dukshëm nga Toka, në veçanti nga Teleskopi Hapësinor Hubble, astronomët filluan të vëzhgonin një formacion të zbehtë poligonal. Kjo strukturë u përcaktua më mirë me kalimin e kohës dhe u fotografua së pari në gusht 2024 dhe më pas në vitin 2025. Analizat e thella të kryera në bazë të këtyre imazheve tregojnë se vala dekagonale ndodhet brenda një prej rrjedhave të fuqishme të Saturnit dhe shtrihet nëpër disa shtresa të atmosferës.
“Aspekti më intrigues, për mua, është se duket se është formuar vetëm kohët e fundit “, tha Amy Simon e Qendrës së Fluturimeve Hapësinore Goddard të NASA-s dhe hetuese kryesore për programin Opal të Hubble, i cili ka fotografuar çdo vit planetë të jashtëm si Saturni për më shumë se një dekadë. “Pyetja tani është: Pse u formua papritur tani, kur nuk kemi parë kurrë ndonjë provë të tij më parë?”/
