Një dron sekret kinez, i njohur si WZ-X ose “Përbindëshi i Malanit”, ka tërhequr vëmendjen e ekspertëve ushtarakë pas shfaqjes së tij në Bazën Ajrore Malan, një kompleks që shpesh krahasohet me “Zonën 51” amerikane.
Sipas të dhënave të publikuara nga eksperti i avionëve ushtarakë kinezë, Andreas Ruprecht, droni ka një gjatësi prej rreth 15 metrash dhe një hapje krahësh që mund të arrijë deri në 52 metra, përmasa të krahasueshme me ato të bombarduesit amerikan B-2.
WZ-X besohet të jetë një dron i kategorisë HALE (High Altitude Long Endurance), i projektuar për të fluturuar në lartësi shumë të mëdha dhe për periudha të gjata. Sipas vlerësimeve të Ruprecht, ai mund të arrijë një lartësi deri në 20,100 metra dhe të ketë një rreze veprimi prej rreth 19,300 kilometrash.
Dizajni i tij me dy motorë dhe përmasat e mëdha sugjerojnë se mjeti është zhvilluar kryesisht për misione zbulimi, mbikëqyrjeje dhe mbledhjeje inteligjence. Lartësia e madhe e fluturimit do ta bënte më të vështirë zbulimin dhe përgjimin e tij nga sistemet tokësore të mbrojtjes ajrore.
Baza Malan, e vendosur në Kinë, është prej kohësh e lidhur me testimin e teknologjive të avancuara ajrore. Imazhet satelitore kanë treguar zgjerimin e infrastrukturës së saj, përfshirë pista dhe objekte të reja, duke nxitur spekulimet për zhvillimin e mjeteve ajrore pa pilot të gjeneratës së re.
WZ-X mendohet se mund të përdoret për zbulimin e anijeve amerikane, identifikimin e sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe mbledhjen e të dhënave për objektivat ushtarake. Të dhënat e mbledhura mund t’u transmetohen forcave të tjera për planifikimin dhe drejtimin e operacioneve ushtarake.
Nuk është e qartë nëse droni është projektuar për të mbajtur armë. Megjithatë, kombinimi i rrezes së gjatë, lartësisë së fluturimit dhe aftësive të mundshme të zbulimit e bën atë një platformë me rëndësi të veçantë për ushtrinë kineze.
Malan është krahasuar me “Zonën 51” në SHBA, bazën e njohur për testimin e avionëve eksperimentalë dhe teknologjive të avancuara ushtarake. Ekzistenca e Area 51 u konfirmua zyrtarisht nga CIA në vitin 2013, pas dekadash spekulimesh rreth aktiviteteve të zhvilluara atje.
Zhvillimi i WZ-X vjen në një kohë kur SHBA-ja dhe Kina po përshpejtojnë garën për teknologjitë e avancuara ajrore dhe sistemet pa pilot. Në këtë kuadër, dronë të tillë me rreze jashtëzakonisht të gjatë mund të luajnë një rol të rëndësishëm në mbikëqyrjen e hapësirave të mëdha dhe në mbledhjen e inteligjencës ushtarake.
Ndërkohë, pretendimet për teknologji me origjinë “jo-njerëzore” dhe lidhjet e tyre me programe ushtarake sekrete mbeten të pakonfirmuara dhe nuk ka prova të pavarura që WZ-X të jetë i lidhur me teknologji jashtëtokësore.
