Nga perandoria financiare te hetimi penal; a po mbyllet epoka e pandëshkueshmërisë në Mal të Zi?
Arrestimi i Aco Gjukanoviç, biznesmenit të njohur dhe vëllait të ish-presidentit malazez Milo Gjukanoviç, përbën një nga zhvillimet më të bujshme në Mal të Zi vitet e fundit. Aksioni policor, i shtrirë në Podgoricë dhe Nikshiç, përfshiu kontrolle disaorëshe në pronat e tij, ku sipas raportimeve mediatike u sekuestruan armë zjarri, municion dhe pajisje që dyshohet se mbaheshin në kundërshtim me ligjin. Ai u ndalua dhe u dërgua për procedura të mëtejshme hetimore, ndërsa autoritetet po verifikojnë dokumentacionin e konfiskuar.
Por çështja nuk është thjesht penale. Aco Gjukanoviç nuk është një emër i zakonshëm në Mal të Zi. Ai konsiderohet një nga njerëzit më të pasur në vend, me ndikim të fortë në sektorin financiar, veçanërisht përmes aksioneve në Prva Banka Crne Gore, bankë që prej vitesh ka qenë në qendër të debatit publik dhe kritikave për lidhjet e saj me elitën politike. Gjatë periudhës së gjatë të dominimit politik të vëllait të tij, emri i Aco-s shpesh përmendej si simbol i ndërthurjes së pushtetit politik me kapitalin privat; një model tipik i tranzicionit post-jugosllav.
Arrestimi i tij vjen në një moment kur Mali i Zi përpiqet të forcojë kredencialet e shtetit ligjor përballë Bashkimit Europian dhe partnerëve perëndimorë. Për shumë analistë, ky veprim shihet si një test i vërtetë për institucionet e drejtësisë: a kemi të bëjmë me një hetim të pavarur që prek edhe figurat e paprekshme të së kaluarës, apo me një lëvizje të motivuar nga balancat e reja politike në Podgoricë?
Në planin simbolik, prangat ndaj vëllait të ish-liderit shumëvjeçar përfaqësojnë më shumë se një episod kriminal. Ato sinjalizojnë një përplasje mes dy epokave: asaj të konsolidimit të pushtetit rreth një elite të ngushtë dhe fazës aktuale, ku presioni publik, opozitar dhe ndërkombëtar për transparencë është rritur ndjeshëm. Nëse hetimi thellohet dhe prodhon rezultate konkrete, kjo mund të shënojë një kthesë në kulturën e pandëshkueshmërisë në Mal të Zi. Nëse jo, do të mbetet thjesht një episod spektakolar në kronikën e gjatë të tranzicionit ballkanik.
