Speciet shumë helmuese të gjarpërinjve , siç janë mokasina e ujit në Amerikën e Veriut, kraiti në Azi dhe mamba e zezë në Afrikë, mund të ndryshojnë habitatet e tyre më shpesh për shkak të rritjes së temperaturave dhe ndërhyrjes njerëzore në natyrë, shkruan Indrabati Lahiri për Euronews .
Hulumtimi, i udhëhequr nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), u botua të enjten në revistën PLOS Neglected Tropical Diseases.Ai vëren se më shumë gjarpërinj mund të lëvizin më afër zonave me popullsi të dendur, si dhe vendeve që nuk janë përballur më parë me specie zvarranikësh helmues, për t’i shpëtuar rritjes së temperaturave dhe ndërhyrjes njerëzore në habitatet e tyre.
Kjo mund të çojë në takime më të shpeshta midis këtyre gjarpërinjve dhe njerëzve, gjë që do të rezultonte në një numër më të lartë kafshimesh, por edhe në një numër më të lartë vdekjesh nga gjarpërinjtë.
Edhe pse statistikat mbi pickimet e gjarpërinjve janë shpesh të paqarta dhe të vështira për t’u gjetur, shumica e rasteve ndodhin në zonat tropikale, veçanërisht në Azinë Jugore. Sipas autorëve të hulumtimit, rreth katër milionë raste të reja regjistrohen çdo vit.
Hulumtimi i ri përdor një gamë të gjerë bazash të dhënash private dhe publike, të dhëna muzeale, literaturë shkencore dhe platforma shkencore qytetare për të përcaktuar me shumë më tepër detaje se ku jetojnë gjarpërinjtë më helmues në botë. Më pas përpiqet të parashikojë se si temperaturat më të larta deri në vitet 2050 dhe 2090 mund të ndryshojnë zonat e tyre të habitatit.
Cilat specie mund të ndryshojnë habitatet në vitet e ardhshme?
Disa lloje gjarpërinjsh mund të detyrohen të gjejnë habitate të reja në vitet e ardhshme, për shkak të ndryshimeve të peizazhit dhe presioneve klimatike.
Këto përfshijnë mokasina uji të Amerikës së Veriut, kobra dhe nepërka afrikane që pështyn në Amerikën e Jugut dhe Evropë, si dhe krait në Azi. Meqenëse disa nga këto specie më vdekjeprurëse mund të përhapen në zona me popullsi të dendur, miliarda njerëz mund të jenë potencialisht në rrezik më të madh nga kafshimi i gjarprit.
Megjithatë, nuk është për t’u habitur që disa nga rreziqet më të mëdha nga ndryshimet klimatike kërcënojnë vetë speciet e gjarpërinjve.
Gjarpërinjtë koralorë në Amazonë, gjarpërinjtë afrikanë dhe gjarpërinjtë kokëbakër në Papua Guinenë e Re ka të ngjarë të preken veçanërisht, të cilët gjithashtu mund të përballen me temperatura më të larta dhe me shndërrimin gjithnjë e më të madh të ligatinave, kullotave dhe pyjeve në monokultura, ferma blegtorale dhe vendbanime. Në disa raste ekstreme, specie të caktuara mund të çohen në prag të zhdukjes.
Megjithatë, shumë specie të tjera, të tilla si mamba e zezë, ka të ngjarë të lëvizin nga bregu kenian dhe nga pjesë të Eritresë, Etiopisë, Xhibutit dhe Kongos drejt pjesëve të Nigerisë, Afrikës së Jugut dhe Somalisë.
Në zonat me popullsi të dendur, takimet me gjarpërinjtë mund të bëhen të shpeshta në vendet ku njerëzit frekuentojnë shpesh, siç janë këndet e lojërave për fëmijë, shtigjet e vrapimit, burimet e ujit dhe fushat bujqësore.
Për shembull, në Indi, disa nga gjarpërinjtë më të rrezikshëm, siç janë gjarpërinjtë me zile të Russell-it, kobrat e zakonshme dhe kraitët, mund të lëvizin nga jugu në veriun shumë më të dendur të populluar.
Në mënyrë të ngjashme, Kraitët në Azi mund të zhvendosen nga provinca Yunnan e Kinës dhe pyjet e Myanmarit drejt qyteteve më të dendura të populluara në veri dhe në qendër.
Ndryshimi pritet të jetë edhe më vdekjeprurës në zonat më të varfra rurale, ku fermerët shpesh punojnë zbathur në fusha dhe kujdesi shëndetësor është i largët dhe i vështirë për t’u aksesuar.
