Nga Isuf B.Bajrami
Parathënie
Debati mbi Kosovën vazhdon të jetë një nga çështjet më të ndërlikuara të rendit juridik dhe politik evropian. Për këtë arsye, çdo deklaratë e institucioneve të Serbisë që mbështetet në Kartën e Kombeve të Bashkuara, në parimin e integritetit territorial dhe veçanërisht në Rezolutën 1244, kërkon të trajtohet jo vetëm si qëndrim politik, por edhe si argument juridik.
Ky shkrim synon pikërisht këtë: të shqyrtojë, në mënyrë kronologjike dhe juridiko-politike, kufijtë e argumentit të Beogradit për Kosovën, duke u nisur nga dokumentet dhe aktet juridike që vetë Serbia i përdor si bazë të qëndrimit të saj. Në qendër të analizës qëndron Rezoluta 1244, por ajo nuk trajtohet e shkëputur nga rrethanat që çuan në miratimin e saj dhe as nga zhvillimet institucionale e juridike që pasuan.
Qëllimi nuk është të zëvendësohet një narrativë politike me një tjetër. Përkundrazi, synimi është që debati të zhvendoset nga interpretimet selektive drejt leximit të plotë të dokumenteve, normave dhe jurisprudencës ndërkombëtare. Sepse vetëm duke vendosur përballë njëri-tjetrit tekstin e Rezolutës 1244, historinë juridike të Jugosllavisë, zhvillimet pas vitit 1999 dhe Opinionin Këshillimor të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë të vitit 2010, mund të kuptohet se deri ku shtrihet dhe ku përfundon argumenti juridik i Beogradit.
Në këtë kuptim, analiza që vijon nuk synon të japë një përgjigje politike përfundimtare mbi Kosovën, por të parashtrojë pyetjen juridike në formën e saj më të saktë: çfarë thonë realisht dokumentet dhe çfarë përfundimesh mund të nxirren prej tyre sot?
Një analizë juridiko-politike e deklaratës së Presidentit të Serbisë dhe e përdorimit të Rezolutës 1244
Në fjalimin e tij në Debatin e Përgjithshëm të sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, më 23 shtator 2026, Presidenti i Republikës së Serbisë, Aleksandar Vuçiç, e vendosi çështjen e Kosovës brenda një argumenti më të gjerë mbi rendin ndërkombëtar. Ai deklaroi se Serbia do të vazhdojë të mbrojë integritetin territorial të saj, Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit. Në të njëjtën kohë, ai kritikoi qëndrimin e vendeve perëndimore ndaj integritetit territorial të Serbisë dhe e krahasoi këtë çështje me mënyrën se si, sipas tij, komuniteti ndërkombëtar e trajton integritetin territorial të Ukrainës.¹
Deklarata është politike, por argumenti i përdorur prej saj është në masë të konsiderueshme juridik. Pikërisht për këtë arsye, ajo nuk mund të analizohet vetëm përmes retorikës politike. Duhet të vendoset përballë dokumenteve që Vuçiç vetë i referohet: Kartës së OKB-së dhe Rezolutës 1244, por edhe përballë zhvillimeve juridike dhe institucionale që kanë ndodhur që nga viti 1999.
Vuçiç flet sot në OKB në emër të Republikës së Serbisë. Ky është një dallim themelor. Ai nuk flet në emër të Jugosllavisë socialiste, as në emër të Republikës Federale të Jugosllavisë së vitit 1999 dhe as në emër të një koncepti juridik të quajtur “Serbia historike”. Historia e shtetit serb është pjesë e identitetit dhe e argumentimit politik të Serbisë së sotme, por nuk është e njëjta gjë me subjektivitetin juridik të shtetit në sistemin bashkëkohor ndërkombëtar.
Serbia e shekullit XIX dhe fillimit të shekullit XX u zgjerua territorialisht dhe më pas u përfshi në projektin shtetëror jugosllav. Në vitin 1918 u krijua Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, e cila më vonë u bë Mbretëria e Jugosllavisë. Pas Luftës së Dytë Botërore, Serbia u bë njëra prej gjashtë republikave të Republikës Federative Socialiste të Jugosllavisë. Kosova dhe Vojvodina ishin krahina autonome brenda Republikës së Serbisë. Ky rend kushtetues u ndryshua thellësisht gjatë krizës dhe shpërbërjes së Jugosllavisë në vitet 1990.
Kushtetuta e SFRJ-së e vitit 1974 i rendiste gjashtë republikat dhe dy krahinat autonome — Kosovën dhe Vojvodinën — si përbërës të Federatës. Në të njëjtën kohë, ato mbeteshin pjesë përbërëse të Republikës Socialiste të Serbisë. Pra, kishin një status të dyfishtë kushtetues: ishin njësi autonome brenda Serbisë dhe, njëkohësisht, elemente konstituive të federatës jugosllave. Këtë status e përshkruan edhe dokumentacioni i paraqitur në procedurën para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.²
Ky dallim është i rëndësishëm për të kuptuar rendin kushtetues jugosllav të vitit 1974. Kosova dhe Vojvodina nuk ishin republika, por as nuk ishin thjesht njësi administrative të zakonshme të Serbisë. Statusi i tyre kushtetues u jepte autonomi të gjerë dhe një pozitë të drejtpërdrejtë në strukturën federale. Ky fakt është pjesë e kronologjisë juridike që duhet marrë parasysh kur analizohet mënyra se si u zhvillua më pas kriza kushtetuese dhe politike e Jugosllavisë.
Shpërbërja e Jugosllavisë nuk ishte një proces thjesht institucional. Ajo u shoqërua me luftëra, dëbime, zhvendosje të popullsive dhe krime të rënda. Përgjegjësitë individuale për krimet e kryera gjatë konflikteve në Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe Kosovë janë trajtuar nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë. Në planin e përgjegjësisë shtetërore, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, në aktgjykimin e vitit 2007 në çështjen Bosnjë-Hercegovinë kundër Serbisë dhe Malit të Zi, konstatoi se në Srebrenicë ishte kryer gjenocid dhe se Serbia kishte shkelur detyrimin e saj për ta parandaluar atë dhe detyrimin për të bashkëpunuar me Tribunalin e Hagës. Në të njëjtën kohë, Gjykata nuk konstatoi se Serbia kishte kryer vetë gjenocid, kishte komplotuar për kryerjen e tij ose kishte qenë bashkëpunëtore në të.³ Ky dallim juridik është i domosdoshëm për çdo analizë serioze.
Në Kosovë, konflikti i armatosur dhe kriza humanitare e viteve 1998–1999 çuan në një ndërhyrje ndërkombëtare dhe në krijimin e një rendi të ri institucional. Kjo është periudha në të cilën duhet vendosur Rezoluta 1244.
Më 10 qershor 1999, Këshilli i Sigurimit miratoi Rezolutën 1244, duke vepruar nën Kapitullin VII të Kartës së OKB-së. Rezoluta riafirmoi, ndër të tjera, përkushtimin e shteteve anëtare ndaj sovranitetit dhe integritetit territorial të Republikës Federale të Jugosllavisë, por në të njëjtën kohë vendosi një regjim të posaçëm ndërkombëtar për Kosovën. Ajo autorizoi praninë ndërkombëtare të sigurisë dhe krijoi një prani ndërkombëtare civile, me detyrë administrimin e përkohshëm të Kosovës. Rezoluta parashikonte gjithashtu zhvillimin e institucioneve të përkohshme të vetëqeverisjes dhe një proces politik për përcaktimin e statusit të ardhshëm.⁴
Ky kombinim dispozitash është thelbësor. Rezoluta 1244 nuk është vetëm fjalia që i referohet sovranitetit dhe integritetit territorial të Republikës Federale të Jugosllavisë. Ajo është një akt juridik kompleks, i miratuar në rrethana të jashtëzakonshme, që njëkohësisht riafirmon disa parime dhe vendos një regjim ndërkombëtar të përkohshëm mbi Kosovën.
Prandaj, formula politike sipas së cilës “Rezoluta 1244 thotë se Kosova është Serbi” nuk e përshkruan të gjithë përmbajtjen juridike të rezolutës. Teksti i saj duhet lexuar në tërësi. Vetë rezoluta parashikon një administrim ndërkombëtar të përkohshëm dhe një proces politik lidhur me statusin e ardhshëm të Kosovës.⁵
Edhe referenca ndaj subjektit shtetëror të vitit 1999 kërkon saktësi. Në atë kohë ekzistonte Republika Federale e Jugosllavisë, e përbërë nga Serbia dhe Mali i Zi. RFJ-ja u pranua si anëtare e re e Kombeve të Bashkuara më 1 nëntor 2000.
Më 4 shkurt 2003, emri i shtetit u ndryshua në Serbia dhe Mali i Zi. Pas shpalljes së pavarësisë së Malit të Zi më 3 qershor 2006, Republika e Serbisë vazhdoi anëtarësimin e Serbia dhe Malit të Zi në OKB, ndërsa Mali i Zi u bë anëtar i ri.⁶
Kjo kronologji është e rëndësishme jo për të prodhuar një teori mbi “zhdukjen” e vazhdimësisë së Serbisë, por për të përcaktuar saktë subjektet shtetërore dhe momentet juridike. Rezoluta 1244 u miratua në vitin 1999 në një kontekst ku subjekti shtetëror ishte RFJ-ja. Sot, në OKB, Vuçiç përfaqëson Republikën e Serbisë. Historia juridike ndërmjet këtyre dy momenteve nuk mund të kapërcehet me një formulë të vetme.
Kjo bëhet edhe më e rëndësishme kur Rezoluta 1244 përdoret si bazë për një pretendim të sotëm territorial. Pyetja juridike nuk është nëse Rezoluta 1244 ekziston apo nëse ajo mbetet pjesë e historisë juridike të Kosovës. Ajo ekziston dhe mbetet një akt i Këshillit të Sigurimit. Pyetja është se çfarë përfundimi juridik mund të nxirret prej saj sot, duke marrë parasysh tekstin e plotë të rezolutës dhe zhvillimet juridike që kanë ndodhur pas miratimit të saj.
Pikërisht këtu Opinioni Këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i 22 korrikut 2010 është vendimtar. GJND-ja u pyet nëse deklarata e pavarësisë së Kosovës e 17 shkurtit 2008 ishte në përputhje me të drejtën ndërkombëtare. Gjykata u përgjigj se miratimi i deklaratës nuk kishte shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, Rezolutën 1244 ose Kornizën Kushtetuese të vendosur në kuadër të administrimit të UNMIK-ut.⁷
GJND-ja analizoi posaçërisht Rezolutën 1244. Ajo konstatoi se rezoluta kishte krijuar një regjim të përkohshëm dhe të jashtëzakonshëm ndërkombëtar për Kosovën dhe se qëllimi i saj ishte vendosja e administrimit të përkohshëm dhe stabilizimi i territorit, pa bërë një përcaktim përfundimtar të statusit. Gjykata gjithashtu arriti në përfundimin se Rezoluta 1244 nuk përmbante një ndalim të zbatueshëm ndaj autorëve të deklaratës së pavarësisë së 17 shkurtit 2008.⁸
Ky është një kufizim juridik i rëndësishëm ndaj përdorimit të Rezolutës 1244 si argument përfundimtar. Nuk mund të thuhet se GJND-ja e ka përcaktuar Kosovën si pjesë të Serbisë mbi bazën e 1244-ës. Përkundrazi, Gjykata, në përgjigje të pyetjes së paraqitur prej Asamblesë së Përgjithshme, konstatoi se deklarata e pavarësisë nuk kishte shkelur as të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, as Rezolutën 1244.⁹
Kjo nuk do të thotë se Opinioni i GJND-së e ka zgjidhur të gjithë mosmarrëveshjen politike mbi statusin e Kosovës. Nuk e ka bërë. Gjykata nuk u pyet nëse Kosova duhej të njihej si shtet nga të gjitha shtetet dhe as nuk vendosi një detyrim të përgjithshëm për njohjen e saj. Por juridikisht është e pamundur që një analizë e sotme e Rezolutës 1244 të injorojë përfundimet e Gjykatës.
Edhe argumenti mbi integritetin territorial duhet të vendoset në të njëjtin kuadër. Vuçiç e paraqet integritetin territorial të Serbisë si një çështje të lidhur drejtpërdrejt me Kartën e OKB-së. Karta e OKB-së e mbron integritetin territorial të shteteve, por në të njëjtin sistem normativ ajo përcakton edhe barazinë sovrane, zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve dhe ndalimin e kërcënimit ose përdorimit të forcës kundër integritetit territorial ose pavarësisë politike të çdo shteti.¹⁰
Prandaj, integriteti territorial nuk mund të shkëputet nga historia e përdorimit të forcës dhe nga pasojat juridike të konflikteve. Në rastin e ish-Jugosllavisë, pretendimet territoriale, konfliktet e armatosura dhe dhuna ndaj popullsive civile janë pjesë e kontekstit që çoi në ndërhyrjen dhe administrimin ndërkombëtar në Kosovë.
Kjo është arsyeja pse viti 1999 nuk mund të trajtohet si një pikë e izoluar në kohë. Përpara Rezolutës 1244 ishin konflikti, represioni, dëbimet dhe krimet; pas saj erdhën administrimi ndërkombëtar, krijimi i institucioneve të përkohshme, negociatat për statusin, shpallja e pavarësisë në vitin 2008 dhe Opinioni Këshillimor i GJND-së në vitin 2010. Secili prej këtyre momenteve është pjesë e historisë juridike që duhet marrë parasysh.
Në këtë kuadër duhet parë edhe përdorimi politik i nocioneve “Serbi e Madhe” dhe “Bota Serbe”. Lidhjet gjuhësore, kulturore dhe identitare të serbëve që jetojnë në shtete të ndryshme nuk përbëjnë në vetvete shkelje të së drejtës ndërkombëtare. Çështja juridike lind kur identiteti etnik shndërrohet në bazë për pretendime territoriale, ndryshimin e kufijve ose ushtrimin e autoritetit shtetëror në territorin e një shteti tjetër. Historia e luftërave jugosllave tregon se ide të tilla kanë pasur edhe dimension territorial dhe politik dhe janë trajtuar në procese gjyqësore ndërkombëtare.
Prandaj, debati i sotëm nuk mund të ndërtohet vetëm mbi pyetjen se çfarë ishte Kosova në vitin 1999. Duhet të analizohet edhe se çfarë ndodhi me rendin juridik të krijuar në Kosovë pas vitit 1999 dhe çfarë rëndësie kanë aktet dhe vendimet që kanë pasuar.
Kjo është edhe pika ku duhet të ndahet qartë historia nga e drejta. Serbia mund ta përdorë historinë e saj për të shpjeguar rëndësinë politike, kulturore dhe identitare që i atribuon Kosovës. Por historia, në vetvete, nuk është një titull juridik i pandryshueshëm mbi territorin. Pretendimi territorial i një shteti duhet të vlerësohet në kuadër të normave të së drejtës ndërkombëtare dhe të zhvillimeve juridike që kanë ndodhur ndërkohë.
Në këtë kuptim, Vuçiç ka të drejtë ta paraqesë në OKB qëndrimin e Republikës së Serbisë. Por referimi ndaj integritetit territorial, Kartës së OKB-së dhe Rezolutës 1244 nuk e përfundon vetvetiu analizën juridike. Përkundrazi, këto referenca e bëjnë të domosdoshme analizën e plotë të dokumenteve.
Një shtet nuk mund të zgjedhë vetëm pjesën e një dokumenti ndërkombëtar që i shërben argumentit të tij dhe të lërë mënjanë dispozitat e tjera të të njëjtit dokument. Po kështu, një opinion gjyqësor ndërkombëtar nuk mund të anashkalohet vetëm sepse përfundimet e tij nuk përputhen me interpretimin politik të një pale.
Në rastin e Kosovës, Rezoluta 1244 duhet të lexohet bashkë me regjimin ndërkombëtar që ajo krijoi; me zhvillimet e mëvonshme institucionale; me procesin politik për statusin; me deklaratën e pavarësisë së vitit 2008; dhe me Opinionin Këshillimor të GJND-së të vitit 2010. Kjo nuk është çështje preference politike. Është kërkesë e metodës juridike.
Po aq i rëndësishëm është standardi i njëjtë. Nëse Serbia kërkon që integriteti territorial të respektohet si parim themelor i rendit ndërkombëtar, ky parim duhet të zbatohet në mënyrë të njëjtë dhe jo selektive. E njëjta vlen për ndalimin e përdorimit të forcës, sovranitetin shtetëror, mbrojtjen e popullsisë civile dhe zgjidhjen paqësore të mosmarrëveshjeve.
Kjo nuk e eliminon mosmarrëveshjen politike ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës. Por e vendos atë në vendin ku duhet të zhvillohet një debat serioz ndërkombëtar: në fushën e fakteve, dokumenteve, normave dhe jurisprudencës.
Vuçiç, në OKB, flet si President i Republikës së Serbisë së sotme. Ai mund ta sjellë në tryezën ndërkombëtare historinë e Serbisë, qëndrimin e saj kushtetues dhe interpretimin e saj të Rezolutës 1244. Por Serbia e sotme nuk mund të trajtojë vitin 1999 sikur historia juridike të kishte ndaluar aty. Ndërmjet vitit 1999 dhe të tashmes kanë ndodhur ndryshime të rëndësishme shtetërore, institucionale dhe juridike.
Prandaj, pyetja themelore nuk është nëse Beogradi mund të citojë Rezolutën 1244. Mundet. Pyetja është se çfarë mund të pretendojë juridikisht mbi bazën e saj sot.
Dhe këtu qëndron kufiri i argumentit: Rezoluta 1244 nuk mund të lexohet jashtë tekstit të saj; viti 1999 nuk mund të shkëputet nga rrethanat që e prodhuan; statusi i Kosovës nuk mund të analizohet pa marrë parasysh zhvillimet e mëvonshme; dhe Opinioni i GJND-së i vitit 2010 nuk mund të lihet jashtë një analize që pretendon të mbështetet në të drejtën ndërkombëtare.
Në fund, çështja nuk është se cila palë e tregon më bindshëm historinë. Çështja është se cili argument qëndron përballë tërësisë së fakteve, dokumenteve dhe normave juridike.
Pikërisht në këtë pikë duhet lexuar deklarata e Vuçiçit në OKB: jo vetëm si një qëndrim politik i Serbisë, por si një pretendim juridik që duhet të matet me të gjithë rendin juridik ndërkombëtar të krijuar para vitit 1999, në vitin 1999 dhe gjatë viteve që pasuan.
Pasthënie
Debati mbi Kosovën nuk mund të mbyllet me një citim të vetëm, as me një dokument të shkëputur nga konteksti i tij. As Rezoluta 1244, as Karta e Kombeve të Bashkuara, as historia kushtetuese e Jugosllavisë dhe as zhvillimet pas vitit 1999 nuk mund të interpretohen në mënyrë të izoluar.
Pikërisht këtu qëndron rëndësia e një qasjeje juridike: ajo kërkon që i njëjti standard të zbatohet ndaj të gjitha dokumenteve dhe të gjitha palëve. Nëse një argument mbështetet në të drejtën ndërkombëtare, atëherë duhet të përballet me të gjithë të drejtën ndërkombëtare që lidhet me çështjen, jo vetëm me pjesët që mbështesin një përfundim të caktuar.
Rezoluta 1244 mbetet një dokument themelor në historinë juridike të Kosovës. Por kuptimi i saj nuk përcaktohet vetëm nga një paragraf apo nga një formulim politik. Ajo duhet lexuar në tërësi, në kontekstin e vitit 1999 dhe së bashku me zhvillimet që pasuan. Po kështu, Opinioni Këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë i vitit 2010 është pjesë e pandashme e çdo analize bashkëkohore që pretendon të mbështetet në të drejtën ndërkombëtare.
Kjo nuk do të thotë se mosmarrëveshja politike është zhdukur. Përkundrazi, ajo vazhdon. Por një mosmarrëveshje politike nuk e ndryshon përmbajtjen e një dokumenti juridik dhe një qëndrim politik nuk mund të zëvendësojë analizën juridike.
Në fund të fundit, pyetja që mbetet është e thjeshtë në formulim, por komplekse në përgjigje: kur një shtet e përdor të drejtën ndërkombëtare për të mbështetur një pretendim të tij, a duhet të merret parasysh vetëm ajo pjesë e së drejtës që i shërben këtij pretendimi, apo e gjithë korniza juridike që është krijuar ndër vite?
Për Kosovën, përgjigjja kërkon pikërisht atë që ky shkrim ka synuar të bëjë: kthimin te dokumentet, kronologjia, faktet dhe jurisprudenca. Sepse historia mund të interpretohet në mënyra të ndryshme, politika mund të ndryshojë dhe narrativat shtetetues të Kosovës dhe Vojvodinës në sistemin federal jugosllav, shih dokumentacionin e Kombeve të Bashkuara që përshkruan Jugosllavinë si federatë të përbërë nga gjashtë republërore mund të përplasen, por një argument juridik duhet të qëndrojë përballë tërësisë së burimeve juridike mbi të cilat pretendon të mbështetet.
Fusnota,
1. Republic of Serbia, President of the Republic of Serbia Aleksandar Vučić, Address at the General Debate of the 81st Session of the United Nations General Assembly, 23 September 2026. Fjalimi zyrtar e paraqet Vuçiçin në cilësinë e Presidentit të Republikës së Serbisë dhe regjistron referencat e tij ndaj integritetit territorial, Kartës së OKB-së dhe çështjes së Kosovës.
2. Për statusin kushtetues të Kosovës dhe Vojvodinës në sistemin federal jugosllav, shih dokumentacionin e Kombeve të Bashkuara që përshkruan Jugosllavinë si federatë të përbërë nga gjashtë republika dhe, brenda Republikës Socialiste të Serbisë, nga dy krahina autonome: Vojvodina dhe Kosova.
3. International Court of Justice, Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment, 26 February 2007. Gjykata konstatoi se Serbia kishte shkelur detyrimin për të parandaluar gjenocidin në Srebrenicë dhe detyrimin për të bashkëpunuar plotësisht me ICTY-në; njëkohësisht, ajo nuk konstatoi se Serbia kishte kryer, komplotuar për kryerjen ose kishte qenë bashkëpunëtore në gjenocid.
4. United Nations Security Council, Resolution 1244 (1999), S/RES/1244, 10 June 1999. Rezoluta u miratua nën Kapitullin VII dhe vendosi praninë ndërkombëtare civile dhe të sigurisë në Kosovë, përfshirë administrimin e përkohshëm ndërkombëtar.
5. Po aty, veçanërisht dispozitat që riafirmojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës Federale të Jugosllavisë dhe ato që parashikojnë administrimin e përkohshëm ndërkombëtar dhe procesin politik lidhur me statusin e ardhshëm të Kosovës.
6. United Nations, Historical Information – Serbia; Serbia and Montenegro. Dokumentacioni zyrtar i OKB-së përcakton se RFJ-ja u pranua si anëtare e re më 1 nëntor 2000; shteti u emërtua “Serbia and Montenegro” nga 4 shkurt 2003 deri më 2 qershor 2006; dhe pas pavarësisë së Malit të Zi, Republika e Serbisë vazhdoi anëtarësimin e Serbisë dhe Malit të Zi në OKB.
7. International Court of Justice, Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo, Advisory Opinion, 22 July 2010. Gjykata konkludoi se deklarata e pavarësisë së Kosovës e 17 shkurtit 2008 nuk kishte shkelur të drejtën ndërkombëtare.
8. Po aty. GJND-ja e analizoi Rezolutën 1244 si pjesë të së drejtës ndërkombëtare të zbatueshme dhe e përshkroi regjimin e krijuar prej saj si një regjim të përkohshëm dhe të jashtëzakonshëm, me qëllim administrimin e përkohshëm dhe stabilizimin e Kosovës. Gjykata gjithashtu arriti në përfundimin se Rezoluta 1244 nuk e ndalonte deklaratën e pavarësisë së 17 shkurtit 2008.
9. Po aty. Në përfundimin e saj, Gjykata konstatoi se miratimi i deklaratës së pavarësisë nuk kishte shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, Rezolutën 1244 ose Kornizën Kushtetuese.
10. United Nations, Charter of the United Nations, neni 2, veçanërisht parimet e barazisë sovrane, zgjidhjes paqësore të mosmarrëveshjeve dhe ndalimit të kërcënimit ose përdorimit të forcës kundër integritetit territorial ose pavarësisë politike të çdo shteti.
