Një paralajmërim që po qarkullon me shpejtësi në rrjetet sociale për një ndërprerje masive të energjisë elektrike dhe shërbimeve jetike më 17 nëntor ka shkaktuar shqetësim te qytetarët. Sipas pretendimeve të shpërndara kryesisht në TikTok dhe Instagram, në këtë datë mund të ndodhë një “blackout” total, që do të përfshinte energjinë elektrike, furnizimin me ujë, internetin dhe shërbimet bankare.
Por sa i besueshëm është ky skenar?
Kjo çështje u diskutua në emisionin “Shqipëria Live” në Top Channel, ku ekspertë të fushës analizuan mundësitë reale të një emergjence të tillë, rreziqet që mund të prekin sistemet energjetike dhe masat që qytetarët mund të marrin në situata të jashtëzakonshme.
I ftuar në emision, eksperti i energjisë Klevis Elezi e cilësoi pothuajse të pamundur mundësinë e një ndërprerjeje totale të energjisë elektrike në të gjithë botën brenda së njëjtës ditë.
Sipas Elezit, sistemet energjetike të vendeve të ndryshme funksionojnë përmes rrjeteve të ndara dhe rajonale, me mekanizma të ndryshëm kontrolli dhe furnizimi. Për këtë arsye, ideja e një ndërprerjeje globale të koordinuar të energjisë nuk mbështetet në një skenar teknikisht të besueshëm.
Si shembull të një situate reale, ai solli ndërprerjen masive të energjisë në Spanjë më 28 prill 2025. Pavarësisht përmasave të incidentit dhe problemeve të krijuara, sistemi nisi të rikthehej gradualisht, duke treguar se edhe në rastet e avarive të mëdha ekzistojnë procedura për rikuperimin e furnizimit.
Duke iu referuar Shqipërisë, Elezi theksoi rëndësinë e ndërlidhjes së sistemit tonë energjetik me rrjetet e vendeve fqinje, përfshirë Malin e Zi, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut. Këto lidhje përbëjnë një element të rëndësishëm për sigurinë e furnizimit dhe mundësitë e shkëmbimit të energjisë në situata të ndryshme.
A mund të ndërpriten interneti dhe komunikimet?
Një tjetër aspekt i diskutimit ishte siguria e sistemeve të komunikimit. Sulmet kibernetike, defektet në serverë dhe fenomenet natyrore, përfshirë stuhitë diellore, mund të ndikojnë në funksionimin e disa shërbimeve digjitale dhe sistemeve satelitore.
Megjithatë, siç u sqarua gjatë diskutimit, një problem në komunikimet satelitore nuk nënkupton automatikisht ndërprerjen e energjisë elektrike. Bëhet fjalë për sisteme të ndryshme, të cilat kanë infrastrukturë dhe mekanizma të veçantë funksionimi.
Rezerva për 72 orë, përgatitje dhe jo panik
Gjatë emisionit u diskutua edhe rëndësia e përgatitjes për emergjenca. Mbajtja e rezervave bazike të ujit, ushqimeve dhe mjeteve të domosdoshme për një periudhë prej 72 orësh është një rekomandim i njohur për përballimin e situatave të paparashikuara.
Po ashtu, u trajtua mundësia e ndërprerjes së shërbimeve bankare dhe vështirësitë që mund të hasin qytetarët në tërheqjen e parave apo kryerjen e pagesave elektronike.
Megjithatë, ekspertët nënvizuan se përhapja e pretendimeve të pakonfirmuara mund të shkaktojë panik të panevojshëm, duke nxitur tërheqje masive të parave nga bankat apo blerje të pakontrolluara të produkteve ushqimore.
Nuk ka asnjë konfirmim zyrtar për një blackout më 17 nëntor
Deri më tani, nuk ka asnjë njoftim apo provë zyrtare që të konfirmojë një ndërprerje masive të energjisë elektrike dhe shërbimeve jetike më 17 nëntor.
Mesazhi kryesor i diskutimit ishte i qartë: emergjencat energjetike janë një realitet që duhet marrë seriozisht, por pretendimet për një blackout global të paracaktuar nuk duhet të kthehen në burim paniku.
Informimi nga institucionet përgjegjëse, përgatitja e arsyeshme për situata emergjente dhe verifikimi i lajmeve përpara se ato të shpërndahen mbeten mënyra më e mirë për të shmangur dezinformimin dhe shqetësimin e panevojshëm të qytetarëve.
