Ani se ti hesht, Bardh Alia… ne na mblodhe këtu, në zemër të Pukës, si një orë mësimi. A thua i ke thënë vëllait tënd, Pashkut: “Mblidhi miqtë e mi, afroju nga një gotë që ta cëkërrojnë dhe u thuaj: mirë se erdhët”? Ani se u bë një vit që ti je atje, me Migjenin, e ndoshta kuvendoni si do t’i bëni orët e mësimit: ti në matematikë, ai në letërsi.
Në jetën e një njeriut ka figura që nuk largohen kurrë; ato mbeten si dritë në mendje, si zë në ndërgjegje, si kujtim që nuk shuhet. Bardh Alia është një prej atyre njerëzve që nuk mund të harrohen, sepse ai nuk ishte vetëm mësues, por një shpirt që diti të japë dije, njerëzi dhe dritë.
Ani se zëshëm mund të jemi ne, miqtë e tu – Der Rramani, Llesh Ndoja, Gjon Marku e dhjetra te tjerw, a… nxënësit e tu, ndoshta të dobët në matematikë, por vëllai yt, Pashk Aliu, nuk na jep leje as në këtë ditë të vështirë të ikim. “Rrini këtu”, na thotë ai, “se edhe pse nuk është, ai është me ne”. Një gotë, me dëshirë, ta pimw në njëvjetorin e mungesës së tij.
E shoh dhe vështroj portretin e tij djalosh. E di ç’do të thotë djalë i pashëm, e i lezetshëm, them me të qeshur. E them me vete: “Eh, pak flokët e gjata i paska mbajtur ky, Bardh Alia…”. E njoha në fund të jetës: fisnik e mikpritës, siç ia do shpirti dhe tradita.
Pranë vendit të varrit shoh bustin që Pashku ta ketë realizuar – s’dihet se ku – dhe mendoj: ç’djalë ka lindur nëna! E nëpër mendje më vijnë teorema e Pitagorës dhe integralet… matematika aq e ndërlikuar, por ti, Bardh Alia, e bëje atë aq të kuptueshme.
Hesht dhe mendoj një çast: mësuesi i matematikës së gjimnazit në Pukë mungon. Ai tani bisedon me mësuesin e kahershëm, Migjenin apo kolegët e tij. Ndoshta qesh me ne, me mua e me Pashk Alinë që shkruajmë ndonjë libër. Po jo, ndoshta prej andej ku prehesh na thua: “Mos e teproni, o Gjon. Ti do Mirditën e Pashkut e do Pukën; a thua se akademia nuk bën libra të tillë për Pukën e Mirditw… por Shqipëria është e vogël dhe integralet i bëjnë një.”
Nuk heshta dot, o Bardh Alia. Ti më le sonte pa gjumë. Unë erdha prej Mirditës të të them lamtumirë. Po Pashku, që s’di të bëjë pa ty, nuk më lë. “Rri”, më thotë, “e pimw një gotë me ne dhe thuaj se këtu është edhe Bardh Alia, ai djalë që edhe drurin e bënte të mësonte matematikën.”
Hesht… dhe s’e di pse më ngatërrohet Migjeni në rininë e vet me Bardh Alinë që e njoha në fund të jetës. Pashku nuk do që unë të dobësohem; më ngacmon si koleg e mik. Nuk ma jep lejen që jep burri në kësi rastesh. “Do të rrish”, më thotë, “ta pimë nga një gotë dhe të mendosh se Bardh Alia është me ne.”
Hesht… e s’di çfarë të them. Diku shoh Ain nipin e tij, djalin e Sander Dodës; më bëhet sikur i bie daulles, eh ç’djalw. “Profesor”, më thotë, “rri… ani se daja sot nuk është. Daj Pashku do t’i ketë të gjithë miqtë kwtu. Zëre se daj Bardhi është këtu mes nesh e na bën një orë matematike.
”M’u tha pështyma në gojë… e s’e di pse ca integrale më mbetën të pazgjidhura. “Prit”, më tha Bardh Alia, “ajo e tillë është matematika…” Po ai, në fakt, mungon.
Dhe ndoshta kjo është e vërteta më e thjeshtë: disa njerëz nuk ikin kurrë. Ata mbeten në fjalët që na kanë mësuar, në mendimet që na kanë ndezur, në kujtimet që na bashkojnë. Bardh Alia nuk është më në klasë, por mësimi i tij vazhdon – në çdo mendje që ai formoi dhe në çdo zemër që ai preku.
Sepse mësuesit e vërtetë nuk heshtin kurrë. Ata vetëm kthehen në përjetësi.
U prehsh në paqe, Bardh Alia.
