Njerëzit që merren me art dhe kulturë plaken më mirë, sugjeron një studim i ri.
Sipas gjetjeve, personat që marrin pjesë rregullisht në aktivitete artistike dhe kulturore, si leximi, dëgjimi i muzikës apo vizitat në muze dhe galeri, mund të ngadalësojnë ritmin e plakjes biologjike.
Studiues nga University College London analizuan përgjigjet e sondazheve dhe të dhënat e analizave të gjakut të 3556 të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar.
Ekipi krahasoi përfshirjen e pjesëmarrësve në aktivitete artistike dhe kulturore me ndryshimet kimike në ADN që ndikojnë në plakjen biologjike pa ndryshuar kodin gjenetik.
Rezultatet, të publikuara në revistën Innovation in Aging, treguan se ata që merrnin pjesë më shpesh dhe në një larmi më të madhe aktivitetesh artistike dhe kulturore dukeshin se plakeshin më ngadalë dhe kishin një moshë biologjike më të re, sipas ndryshimeve të vërejtura në ADN.
Sipas ekipit të UCL-së, efektet e dukshme ishin të krahasueshme me ato të ushtrimeve fizike.
Për shembull, njerëzit që merrnin pjesë në një aktivitet artistik të paktën një herë në javë dukeshin se plakeshin 4% më ngadalë se ata që rrallë merreshin me art.
Kjo ishte e njëjta diferencë që u vu re mes atyre që ushtronin aktivitet fizik të paktën një herë në javë dhe atyre që nuk bënin fare ushtrime.
Lidhjet ishin më të forta te të rriturit e moshës së mesme dhe të moshuarit mbi 40 vjeç dhe mbetën të vlefshme edhe pasi studiuesit morën parasysh faktorë që mund të ndikonin në rezultatet, si indeksi i masës trupore (BMI), duhanpirja, niveli i arsimit dhe të ardhurat.
Autorja kryesore e studimit, Daisy Fancourt, tha: “Këto rezultate tregojnë ndikimin e artit në shëndet në nivel biologjik.
“Ato japin prova që përfshirja në art dhe kulturë duhet të njihet si një sjellje që promovon shëndetin, njësoj si aktiviteti fizik. Studimi ynë sugjeron gjithashtu se përfshirja në një shumëllojshmëri aktivitetesh artistike mund të jetë e dobishme. Kjo mund të ndodhë sepse secili aktivitet ka ‘përbërës’ të ndryshëm që ndihmojnë shëndetin, si stimulimi fizik, mendor, emocional ose social.”
Autorja tjetër e studimit, Feifei Bu, tha: “Studimi ynë jep provat e para se përfshirja në art dhe kulturë lidhet me një ritëm më të ngadaltë të plakjes biologjike. Kjo i shtohet një numri në rritje provash për ndikimin e artit në shëndet, ku aktivitetet artistike janë treguar se ulin stresin, reduktojnë inflamacionin dhe përmirësojnë rrezikun për sëmundje kardiovaskulare, ashtu siç dihet se bën aktiviteti fizik.”
Ekipi përdori të dhëna nga UK Household Longitudinal Study, një kampion kombëtar përfaqësues, ku mostrat e gjakut të pjesëmarrësve u analizuan për të vlerësuar moshën biologjike dhe ritmin e plakjes.
Kjo u bë duke përdorur shtatë “ora epigjenetike”, teste që analizojnë ndryshimet në ADN të lidhura me moshën.
Secila prej këtyre shtatë orëve matte metilimin në zona të ndryshme të gjenomit.
Dy orët më të reja, DunedinPoAm dhe DunedinPACE, vlerësojnë ritmin e plakjes, ku një rezultat më i lartë lidhet me rrezik më të madh për sëmundje të lidhura me moshën.
U zbulua se si shpeshtësia ashtu edhe larmia e aktiviteteve artistike dhe fizike lidhen me plakje më të ngadaltë.
Për orën DunedinPACE, pjesëmarrja në një aktivitet artistik të paktën tre herë në vit lidhej me një plakje 2% më të ngadaltë, pjesëmarrja mujore me 3% më të ngadaltë dhe aktiviteti javor me një ritëm plakjeje 4% më të ulët, krahasuar me ata që merreshin me art më pak se tri herë në vit.
Fancourt tha: “Ky ndryshim në ritmin e plakjes është i krahasueshëm me atë që është gjetur në studime të mëparshme mes duhanpirësve aktualë dhe ish-duhanpirësve.”
Në një tjetër test, PhenoAge, i cili vlerëson moshën biologjike, njerëzit që merrnin pjesë në aktivitete artistike dhe kulturore të paktën një herë në javë rezultuan mesatarisht një vit më të rinj biologjikisht krahasuar me ata që rrallë merrnin pjesë.
Njerëzit që bënin aktivitet fizik të paktën një herë në javë rezultuan mesatarisht pak më shumë se gjysmë viti më të rinj.
Orët e tjera epigjenetike më të vjetra të analizuara në studim nuk treguan ndonjë përfitim as nga aktivitetet artistike dhe kulturore dhe as nga aktiviteti fizik.
Ekipi tha se kjo përputhet me studime të mëparshme që nuk kanë gjetur lidhje mes moshës epigjenetike, të matur nga këto orë, dhe performancës fizike, si shpejtësia e ecjes.
Sipas studiuesve, kjo mund të ndodhë sepse këto orë janë më pak të ndjeshme në parashikimin e rënies së lidhur me moshën.
