Dihet që kjo periudhë stabiliteti është në rrezik. Një institucion që ofron rregullisht një vlerësim të detajuar të kësaj është Instituti i Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës. Ai publikon Kontrollin e Shëndetit Planetar çdo vit. Këtë vit, 60 ekspertë kontribuan në të.
Kufijtë e kaluar
Instituti po heton nëntë “kufij planetarë” individualë, të cilët janë të gjithë thelbësorë për stabilitetin e kushteve në Tokë dhe qëndrueshmërinë e saj. Raporti i vitit të kaluar tregoi tashmë se pragu i paqëndrueshmërisë ishte tejkaluar për shtatë prej këtyre faktorëve. Paqëndrueshmëria këtu do të thotë se ekziston rreziku i ndryshimeve të pakthyeshme.
Raporti i këtij viti tregon se situata është përkeqësuar më tej në këto shtatë fusha. Konkretisht, këto janë ndryshimet klimatike, integriteti i biosferës, ndryshimi i përdorimit të tokës, ndryshimet në ciklin e ujërave të ëmbla, ndryshimet në ciklet biogjeokimike, ndotja antropogjene dhe acidifikimi i oqeaneve, të cilat kaluan pragun e paqëndrueshmërisë vetëm në vitin 2025. Lajme të mira ka vetëm për dy nga nëntë faktorët: ozoni stratosferik dhe shpërndarja e aerosoleve atmosferike.
Ndryshimet në bimësi dhe toka konsiderohen veçanërisht problematike. Ato aktualisht thithin një pjesë të konsiderueshme të emetimeve të dioksidit të karbonit të shkaktuara nga njeriu. Megjithatë, valët e përsëritura të nxehtësisë, thatësirat, zjarret dhe degradimet e tjera të ekosistemit mund të zvogëlojnë thithjen e karbonit dhe, në disa rajone, t’i transformojnë rezervuarët e karbonit në burime karboni.
Mundësitë ekzistojnë
Ekspertët paralajmërojnë se mezi ka mbetur kohë për të reaguar. “Diagnoza është e qartë. Në çdo kufi planetar që është tashmë jashtë diapazonit të sigurt, presioni po rritet. Kjo do të thotë që rreziku i ndryshimeve në shkallë të gjerë, të përhershme dhe potencialisht të pakthyeshme po rritet, ndërsa marzhi ynë për gabim në adresimin e këtyre problemeve po zvogëlohet”, thotë Boris Sakschewski i Institutit të Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës, autori kryesor i raportit. Ndërsa koha është e shkurtër, njohuritë, burimet dhe strategjitë për një ndryshim kursi janë të disponueshme, shton Johan Rockström, drejtor i Institutit të Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës.
