Nga Klevi Elezi
Shqipëria po përballet me një prej atyre momenteve që nuk mund të trajtohen si një tjetër histori politike e ditës.
Hetimi ndaj ish-drejtores së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni, dhe vendimi i GJKKO-së për masën “arrest në shtëpi”, në kuadër të akuzave për “përkrahje të autorit të krimit” dhe “zbulim të akteve ose të dhënave sekrete”, hap një pyetje shumë më të madhe se vetë një emër apo një dosje. (RTSH)
Sa të sigurta janë sekretet e Republikës së Shqipërisë?
Sepse sekretet shtetërore nuk janë pronë e një kryeministri.
Nuk janë pronë e një ministri.
Nuk janë pronë e një partie.
Dhe mbi të gjitha, nuk janë pronë e individëve që përkohësisht mbajnë poste shtetërore.
Ato janë pronë e Republikës.
Janë informacion që lidhet me sigurinë kombëtare, aleancat, institucionet, kapacitetet e mbrojtjes dhe interesat strategjike të Shqipërisë.
Prandaj kjo çështje duhet parë përtej konfliktit politik të ditës.
SHISH nuk është zyrë politike
Një shërbim inteligjence funksionon mbi një parim themelor: informacioni i klasifikuar duhet të mbrohet edhe nga vetë pushteti.
Nëse një informacion sekret mund të dalë nga struktura që ka për detyrë ta mbrojë, atëherë problemi nuk është vetëm individual.
Problemi është institucional.
Dhe nëse hetimi provon se janë nxjerrë të dhëna të klasifikuara, përgjegjësia duhet të jetë individuale, institucionale dhe ligjore.
Pa hakmarrje.
Pa spektakël.
Pa gjyq publik.
Por me transparencë brenda kufijve që lejon siguria kombëtare dhe me drejtësi deri në fund.
Kjo është pikërisht arsyeja pse SPAK dhe GJKKO duhet ta bëjnë punën e tyre pa presion politik.
Dhe këtu hyn SHBA-ja
Unë jam pro-amerikan jo sepse Amerika është e pagabueshme.
Jam pro-amerikan sepse aleanca me Shtetet e Bashkuara është një nga shtyllat strategjike të sigurisë së Shqipërisë.
Kjo nuk është çështje simpatie.
Është interes kombëtar.
Shqipëria është anëtare e NATO-s dhe vetë Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme e ka përshkruar partneritetin Shqipëri–SHBA si një shtyllë të rëndësishme të angazhimit të përbashkët për sigurinë rajonale. Vetëm ditët e fundit, zyrtarë shqiptarë dhe amerikanë kanë diskutuar vazhdimin e koordinimit mbi sigurinë dhe prioritetet e përbashkëta. (RTSH)
Madje, në Tiranë gjatë këtyre ditëve janë zhvilluar takime të nivelit të lartë të ekspertëve të FBI-së me institucionet shqiptare të sigurisë, ku janë diskutuar krimi i organizuar, terrorizmi, kërcënimet kibernetike, dronët, narkotikët dhe sekuestrimi i pasurive kriminale. (RTSH)
Pra, në një kohë kur Shqipëria po kërkon më shumë bashkëpunim me aleatët, nuk mund të lejojë që të krijohet dyshimi se informacioni shtetëror mund të qarkullojë jashtë kanaleve të ligjshme.
Kjo nuk është vetëm çështje shqiptare.
Është çështje e besimit që aleatët kanë tek Shqipëria.
Amerikanët nuk na kërkojnë të mbrojmë individët. Na kërkojnë të mbrojmë institucionet.
Ky është ndryshimi që duhet kuptuar.
Të jesh pro-amerikan nuk do të thotë të mbrosh çdo qeveri shqiptare.
Të jesh pro-amerikan nuk do të thotë të heshtësh përballë një problemi institucional.
Përkundrazi.
Të jesh realisht pro-amerikan do të thotë të kërkosh një Shqipëri më të fortë, më të sigurt, më demokratike dhe më të besueshme për aleatët e saj.
Një Shqipëri që nuk i fsheh problemet e veta.
Një Shqipëri që i heton.
Një Shqipëri që i korrigjon.
Dhe mbi të gjitha, një Shqipëri që nuk e lejon sigurinë kombëtare të bëhet monedhë shkëmbimi.
Çfarë duhet bërë tani?
Së pari, hetimi i SPAK duhet të vazhdojë pa ndërhyrje politike.
Së dyti, duhet të verifikohet nëse dhe në çfarë mase informacion i klasifikuar është komprometuar.
Së treti, duhet të kontrollohen protokollet e sigurisë dhe mënyra se si administrohet informacioni i klasifikuar në institucionet shqiptare.
Së katërti, duhet të forcohet kontrolli institucional mbi shërbimet e inteligjencës pa cenuar operacionet e tyre.
Dhe së pesti, nëse ka pasur shkelje të sigurisë kombëtare, përgjegjësia duhet të shkojë tek individët konkretë, pavarësisht postit, lidhjeve apo fuqisë politike.
Askush nuk duhet të jetë mbi Republikën.
As politikani.
As zyrtari.
As drejtuesi i një shërbimi.
As biznesmeni.
As askush.
Një shtet serioz nuk trembet nga hetimi.
Një shtet serioz trembet nga momenti kur sekretet e tij nuk janë më sekrete.
Prandaj sot nuk duhet të kemi luftë politike për të mbrojtur një individ.
Duhet të kemi një betejë institucionale për të mbrojtur Republikën.
Dhe në këtë betejë, Shqipëria duhet të qëndrojë qartë në krah të aleatëve të saj strategjikë, veçanërisht Shteteve të Bashkuara, NATO-s dhe institucioneve euroatlantike.
Jo si një shtet që kërkon mbrojtje nga jashtë.
Por si një aleat që është i aftë të mbrojë veten.
Sepse partneriteti me Amerikën ka vlerë vetëm kur Shqipëria është një partner i besueshëm.
Dhe besueshmëria e një shteti fillon nga një parim i thjeshtë:
Sekretet e Republikës i përkasin Republikës.
