Një valë gjigante, e lartë sa një ndërtesë rreth katërkatëshe, u regjistrua në Oqeanin Paqësor pranë brigjeve të Kanadasë. Fenomeni u shfaq në nëntor të vitit 2020, por analiza shkencore tregoi se përmasat e saj në raport me valët përreth e bëjnë një nga rastet më ekstreme të dokumentuara ndonjëherë.
Vala arriti një lartësi prej 17.6 metrash pranë Ucluelet, në ishullin Vankuver, në brigjet e Kolumbisë Britanike. Sipas ScienceAlert, studiuesit vlerësojnë se një ngjarje e tillë mund të ndodhë vetëm rreth një herë në 1,300 vjet.
Të njohura në literaturën shkencore si rogue waves, këto valë janë shumë më të mëdha se valët që i rrethojnë. Një kriter i përdorur nga studiuesit është që vala të ketë lartësi të paktën dy herë më të madhe se valët përreth saj.
Për shekuj me radhë, rrëfimet për valë të tilla konsideroheshin pjesë e legjendave detare. Situata ndryshoi në vitin 1995, kur një valë rreth 26 metra e lartë goditi platformën e naftës Draupner në Detin e Veriut, duke konfirmuar se ky fenomen ishte real dhe se modelet e atëhershme nuk arrinin ta shpjegonin plotësisht.
Rasti i Paqësorit ishte i veçantë jo sepse ishte vala më e lartë e regjistruar ndonjëherë, por sepse ishte jashtëzakonisht e madhe krahasuar me valët përreth. Kjo e bëri atë një shembull të rëndësishëm për studimin e fenomeneve ekstreme detare.
Valët e papritura mund të shfaqen në det të hapur dhe të godasin anije ose struktura detare pa paralajmërimin që do të pritej nga kushtet e zakonshme të motit. Ato mund të shkaktojnë dëme serioze dhe të rrezikojnë jetën e ekuipazheve.
Për këtë arsye, shkencëtarët po punojnë për të përmirësuar sistemet që monitorojnë valët dhe për të kuptuar nëse ekzistojnë shenja që mund të paralajmërojnë afrimin e tyre.
Analizat e fundit të të dhënave nga bojët matëse sugjerojnë se modelet e përdorura për parashikimin e valëve mund të nënvlerësojnë disa prej ngjarjeve më ekstreme. Studiuesit po shqyrtojnë gjithashtu ndryshimet në sjelljen e valëve pak para se të formohet një valë gjigante, me shpresën se këto të dhëna mund të ndihmojnë në zhvillimin e sistemeve të paralajmërimit.
Fenomeni mbetet një sfidë për shkencën, sidomos në një kohë kur parashikimi më i saktë i kushteve detare është thelbësor për transportin, peshkimin dhe sigurinë e komuniteteve bregdetare.
