Evropa u bë importuesja më e madhe e armëve në botë gjatë pesë viteve të fundit, ndërsa qeveritë reaguan ndaj kërcënimit të Rusisë dhe rënies së besimit në angazhimet e sigurisë së SHBA-së, treguan të hënën të dhënat nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm, shkruan Reuters.
Vendet evropiane më shumë se trefishuan importet e tyre të armëve në vitet 2021-25 krahasuar me vitet 2016-2020, për të furnizuar Ukrainën në mbrojtjen e saj kundër pushtimit rus dhe për të rindërtuar ushtritë e tyre pas dekadash të mungesës së investimeve.
“Rritja e ndjeshme e fluksit të armëve në shtetet evropiane i shtyu transferimet globale të armëve me pothuajse 10 përqind”, tha Mathew George, drejtor i programit të Transferimit të Armëve SIPRI.
Evropa përbënte 33% të importeve globale të armëve, nga 12% në periudhën e mëparshme pesëvjeçare, tregoi raporti.
Pavarësisht rritjes së prodhimit vendas, vendet evropiane vazhduan të rrisin blerjet e armëve amerikane, veçanërisht avionëve luftarakë dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore me rreze të gjatë veprimi.
Importet e armëve nga shtetet e Lindjes së Mesme ranë me 13%, megjithëse Arabia Saudite dhe Katari ishin ndër katër blerësit kryesorë individualë.
Rënia pasqyroi kryesisht porositë e mëdha saudite gjatë periudhës së mëparshme që ende duheshin integruar, tha studiuesi i lartë i SIPRI-t, Pieter Wezeman.
Edhe para sulmeve të fundit të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, shtetet në rajon kishin bërë porosi të reja të rëndësishme që ende nuk janë shfaqur në shifra.
Konflikti aktual ka të ngjarë të rrisë më tej prokurimin, veçanërisht të sistemeve anti-raketore dhe të mbrojtjes ajrore.
“Ata së pari do të zëvendësojnë atë që kanë përdorur, por gjithashtu se do të shohin blerjen e më shumë pajisjeve për të mbrojtur veten edhe më mirë sesa mund ta bëjnë tani“, tha Wezeman.
Sa i përket furnizuesve, SHBA-të rritën pjesën e tyre globale të tregut të eksportit të armëve në 42% nga 36%, duke çimentuar dominimin e tyre.
Franca ishte furnizuesi i dytë më i madh me 9.8% të eksporteve globale, ndërsa pjesa e Rusisë ra në 6.8% nga 21% pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.
Pjesa e kombinuar e eksporteve të Evropës ishte 28% – katër herë më e madhe se ajo e Rusisë dhe pesë herë më e madhe se ajo e Kinës.
