Ngjarjet e 17 prillit 2026 nuk do të arkivohen thjesht si një përplasje tjetër politike, por si dita kur shteti shqiptar, i gjendur në një shterpësi totale argumentesh, zgjodhi helmin si “argumentin” e tij të fundit për të komunikuar me qytetarin e lirë. Ajo që pamë në shesh nuk ishte menaxhim i një tubimi, por një moment errësire institucionale ku mjegulla e gazit dhe falimentimi i plotë i proporcionalitetit u shndërruan në mjete zyrtare të represionit. Pamjet e spërkatjes obsesive me spraj piperi mbi turmën dëshmojnë për një tradhti të hapur ndaj kontratës sociale, ku uniforma e shtetit u keqpërdor për të projektuar frikë brutale në vend të rendit publik, duke operuar nën një amnezi totale ndaj Nenit 131 të Ligjit 108/2014, i cili e sanksionon forcën vetëm si mjetin e fundit dhe gjithmonë në raport me rrezikun.
Ky falimentim i shtetit dhe shndërrimi i tij në një “gjahtar” mbi protestuesit paqësorë dëshmon një të vërtetë ulëritëse: përdorimi pa kriter i lëndëve irrituese është vula e paaftësisë profesionale të zinxhirit komandues. Nën pretekstin e “neutralizimit” të një individi të vetëm, policia aplikoi taktikën e ndëshkimit kolektiv mbi një turmë dhjetëra mijëshe, duke e kthyer mjetin e vetëmbrojtjes në një armë torture indiskriminuese. Një polici që nuk di të izolojë rrezikun pa “helmuar” mjedisin, pa rrezikuar jetën e të moshuarve dhe pa verbuar gazetarët në detyrë, është një polici që ka humbur legjitimitetin moral për të ushtruar pushtetin e saj. Ky sulm i paramenduar kundër integritetit fizik nuk është thjesht një gabim taktik, por një akt arbitrariteti që bie ndesh me Nenin 250 të Kodit Penal dhe jurisprudencën e Strasburgut për trajtimet çnjerëzore.
Më rëndë se dëmi i momentit, ky brutalitet shërben si një provokim i rrezikshëm i kaosit, duke ndezur një fitil që po i afrohet me shpejtësi një fuçie baruti sociale. Nëse institucionet e sigurisë vazhdojnë t’i trajtojnë protestat me këtë lloj arrogance kimike dhe mungesë totale profesionalizmi, ato po provokojnë një degjenerim të situatës që asnjë maskë gazi nuk do të mund ta kontrollojë dot më në të ardhmen. Historia na mëson se kur shteti pushon së dëgjuari dhe fillon të asfiksojë, rezistenca tenton të marrë forma që tejkalojnë kornizat e parashikueshme. Një shtet që i trembet popullit të vet deri në pikën sa ta helmojë atë në shesh, është një shtet që e ka humbur tashmë betejën kryesore – atë me moralin dhe të drejtën – dhe po i hap rrugë një përplasjeje ku përgjegjësia do të bjerë mbi ata që urdhëruan terrorin kimik.
Në këtë “kilometër të fundit” të durimit qytetar, lind nevoja për një ultimatum të prerë për llogaridhënie nga ana e Prokurorisë dhe faktorëve politikë. Paqe sociale nuk mund të ketë pa pranga për ata që shpërdoruan detyrën dhe as pa një reagim të ashpër nga opozita, e cila nëse nuk shndërrohet në mur kundër këtij autoritarizmi, do të jetë duke marshuar mbrapsht drejt irrelevantizmit të saj. Rezistenca në këto momente nuk është zgjedhje, por detyrë; qytetari i sulmuar pabesisht ka të drejtën e mbrojtjes civile për të dokumentuar dhe refuzuar nënshtrimin përmes frikës. Shoqëria shqiptare nuk mund të pranojë që ajri i lirisë të matet me dozën e piperit në mushkëri. Fuqia e ligjit duhet të jetë më e fortë se gazi, sepse kur institucionet humbasin arsyen, mbetet vetëm drejtësia dhe qëndresa për të rivendosur dinjitetin njerëzor mbi dhunën e verbër shtetërore./VNA
