Ajo që nisi pothuajse një muaj më parë si kundërshtim ndaj një projekti të madh ndërtimi të vajzës dhe dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump në bregdet, po shndërrohet gradualisht në protesta të përditshme kundër stilit autoritar të qeverisjes së kryeministrit Edi Rama. Ky i fundit, të paktën deri tani, nuk po tërhiqet aspak.
Është një pamje prekëse: fëmijë që vizatojnë flamingo në rrugë, ndërsa prindërit e tyre mbajnë në duar figura të prera të zogjve rozë. Në pankarta lexohet mes të tjerash: “Shqipëria nuk është në shitje”.
“Në Shqipëri bëhen marrëveshje pa pasur ne asnjë fjalë për të thënë”, thotë aktivistja mjedisore Anisa Kulla (40). “Nën emrin e investimeve strategjike, natyra jonë po u shitet kompanive për të cilat as nuk dimë se kush qëndron pas tyre.”
Flamingoja është një nga speciet që, sipas aktivistëve, rrezikon të zhduket nëse realizohen planet e Jared Kushner dhe Ivanka Trump për ndërtimin e një resorti luksoz në një zonë të mbrojtur të bregdetit shqiptar. Kur buldozerët nisën të punonin në plazh rreth një muaj më parë, protestuesit zgjodhën pikërisht flamingon rozë si simbolin e tyre në protestat e zhvilluara në Tiranë.
Sot, e gjithë bota ka dëgjuar për “revolucionin e flamingove”, i ndihmuar edhe nga fakti se protestat lidhen me familjen e një prej njerëzve më të fuqishëm në botë.
Pas gati një muaji, çdo mbrëmje mijëra njerëz vazhdojnë të dalin në rrugët e Tiranës, por flamingot tashmë janë në pakicë. Në vend të tyre dominojnë flamujt shqiptarë, që valëviten në duar ose mbështillen mbi shpatullat e protestuesve.
Protesta tashmë ka kaluar kufijtë e aktivizmit mjedisor dhe po tërheq qytetarë të zemëruar me bindje të ndryshme politike, të cilët nuk shqetësohen domosdoshmërisht vetëm për natyrën.
“Situata në Shqipëri është aq e keqe sa pothuajse në çdo familje ka disa anëtarë që jetojnë jashtë vendit”, thotë Anesti Gjikoka (38), zhvillues web, i cili mban një flamur shqiptar rreth qafës. “Prona jonë, toka jonë, po na merret përmes dokumenteve të falsifikuara. Kjo duhet të marrë fund.”
Kjo lidhet me një problem të vjetër të pronësisë në Shqipëri: gjatë periudhës komuniste pas Lufta e Dytë Botërore, toka dhe pronat u konfiskuan nga shteti. Pas rënies së regjimit në fillim të viteve ’90, pronat u privatizuan sërish shpesh në rrethana të paqarta, pa kompensuar pronarët e mëparshëm ose pa pëlqimin e tyre.
Pasoja kanë qenë konfliktet e shumta për pronësinë dhe mijëra procese gjyqësore. Një situatë e tillë ekziston edhe për një pjesë të tokës ku Kushner dhe Trump planifikojnë të ndërtojnë rreth 10 mijë dhoma hoteli.
“Ka shumë korrupsion dhe mungesë totale transparence”, shpjegon 20-vjeçari Hermes Ruci arsyen pse iu bashkua protestave. “Diçka duhet të ndryshojë.”
Pavarësisht prejardhjeve dhe ankesave të ndryshme, të gjithë protestuesit drejtojnë kritikat e tyre ndaj kryeministrit Rama. Çdo mbrëmje ata mblidhen para zyrës së tij duke kërkuar dorëheqjen dhe madje duke i uruar përfundimin në burg.
Ndërkohë, Rama nuk ka ndryshuar qëndrim. Ai i ka akuzuar protestuesit për mungesë informacioni, mediat për dezinformim dhe madje edhe Iran për nxitjen e protestave. Pa dhënë detaje mbi marrëveshjet konkrete, ai nuk ka ndërmend të anulojë marrëveshjen me Kushner dhe Trump.
Megjithatë, kundërshtarët e projektit nuk e kanë humbur shpresën se resorti mund të mos ndërtohet. Prokuroria e posaçme kundër korrupsionit ka nisur hetime mbi shitjen e tokës. Po ashtu, Parlamenti Evropian ka kërkuar pezullimin e përkohshëm të ndërtimit, ndërsa Komisioni Evropian ka deklaruar se pret nga një vend kandidat si Shqipëria që të respektojë seriozisht legjislacionin mjedisor të Bashkimit Evropian.
Për më tepër, Kushner dhe bashkëshortja e tij mund të vendosin ende të tërhiqen nga projekti, ashtu siç ndodhi më herët në Beograd, ku ata hoqën dorë nga një projekt pas protestave dhe hetimeve për korrupsion lidhur me planet për ndërtimin e një kulle Trump në një zonë me rëndësi historike.
Për shumicën e protestuesve para zyrës së Ramës, kjo është dytësore. Ata duan që Rama të largohet nga pushteti pas 13 vitesh qeverisjeje.
Megjithatë, as alternativa kryesore opozitare nuk gëzon mbështetjen e tyre. Shumë prej tyre nuk e konsiderojnë Sali Berisha më të mirë, për shkak të akuzave dhe dyshimeve për korrupsion që e shoqërojnë.
“Kjo nuk ka shumë rëndësi për momentin“, thotë studenti Ruci. “Ne kemi nevojë për një sistem të ri.”
Edhe aktivistja Kulla nuk ka një përgjigje të gatshme për atë se çfarë duhet të vijë më pas.
“Ne e dimë që ky është një proces i gjatë”, thotë ajo. “Por kjo është hera e parë në histori që ne protestojmë çdo ditë për një muaj të tërë pa asnjë akt dhune. Rezultati është se njerëzit në Shqipëri janë zgjuar nga apatia e tyre.”/ Përkthimi i Alfapress
