Nga Desada Metaj
Ka një arsye pse Edi Rama dhe Sali Berisha reaguan pothuajse njëri pas tjetrit ndaj protestës së djeshme. Jo sepse panë të njëjtën protestë, por sepse secili pa një mundësi për ta futur atë në skenarin e vet politik.
Dhe pikërisht këtu nis paradoksi.
Prej më shumë se një muaji, protesta ka përsëritur se nuk është as e Ramës, as e Berishës. Ka refuzuar flamujt partiakë, ka brohoritur “Rama në burg, Berisha në burg”, ka kërkuar të mbetet qytetare dhe të mos shndërrohet në tribunë të partive. Megjithatë, mjaftoi simbolika e mbrëmjes së djeshme që sot të dy liderët politikë të nxitonin ta interpretonin sipas interesit të tyre.
Rama zgjodhi një rrugë të njohur. Në mesazhin e tij drejtuar “flamingove”, fillimisht i përkëdheli protestuesit. U tha se ishin të sinqertë, idealistë, madje i falënderoi për energjinë që sollën. Por komplimenti zgjati vetëm deri në momentin kur protesta pushoi së qeni e padëmshme.
“Ajo protestë nuk është më e juaja”, shkroi kryeministri. Sipas tij, ajo është marrë peng nga “hienat”, “ujqit”, “çakenjtë”, Berisha, grupe të diasporës dhe forca që kërkojnë ta ndalin Shqipërinë në rrugën drejt Bashkimit Europian.
Është një formulë që pushteti e përdor shpesh: kur nuk arrin ta kontrollosh një protestë, përpiqesh të bindësh opinionin publik se nuk është më qytetare, por produkt manipulimi.
Berisha, ndërkohë, zgjodhi rrugën e kundërt. Ai e përshëndeti protestën si një përsëritje të 20 Shkurtit 1991, deklaroi se protestuesit i organizuan Ramës “funeralin politik” dhe tha se pesë kërkesat e tyre janë njëkohësisht edhe kërkesat e Partisë Demokratike.
Nëse Rama përpiqet ta delegjitimojë protestën duke thënë se ua kanë marrë qytetarëve, Berisha përpiqet ta legjitimojë veten duke e futur atë në vazhdimësinë e betejës së opozitës.
Në pamje të parë duken dy qëndrime të kundërta. Në thelb, janë dy anë të së njëjtës medalje.
Rama u thotë qytetarëve se protesta nuk është më e tyre.
Berisha sillet sikur ajo tashmë është edhe e tij.
Të dy nisen nga i njëjti paragjykim: se një lëvizje qytetare nuk mund të ekzistojë jashtë orbitës së politikës tradicionale.
Dhe pikërisht kjo është ironia më e madhe. Protesta u ngrit edhe si refuzim i modelit politik që kanë ndërtuar këta dy protagonistë gjatë dekadave të fundit. Në shesh nuk u dëgjuan vetëm thirrje kundër qeverisë. U dëgjuan edhe thirrje kundër opozitës së vjetër. U panë pankarta që kërkonin përgjegjësi për të dyja palët. U refuzuan flamujt partiakë pikërisht për të mos lejuar që protesta të kthehej në shtojcë të askujt.
Megjithatë, sapo protesta fitoi peshë politike, nisi gara për ta përvetësuar.
Sot, Rama u përpoq ta bindë opinionin publik se protesta nuk përfaqëson më qytetarët, por interesa të errëta. Sot, Berisha u përpoq ta paraqesë atë si vazhdim të betejës së tij politike. Njëri kërkon ta diskreditojë, tjetri ta kapitalizojë.
Në fund, asnjëri nuk flet për atë që protestuesit kanë thënë prej ditës së parë: se nuk janë në shesh për të sjellë në pushtet një palë tjetër, por sepse nuk besojnë më tek mënyra se si është ushtruar pushteti dhe opozita në Shqipëri.
Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse kjo protestë i shqetëson të dy. Jo sepse është e njërës palë, por sepse nuk është e askujt.
Sfida e saj më e madhe nuk është vetëm përballja me qeverinë. Është të mos bjerë në kurthin ku kanë rënë pothuajse të gjitha lëvizjet qytetare në tranzicion: të përdoren si trampolinë nga politika që pretendonin të sfidonin.
Sepse një protestë nuk humbet kur sulmohet nga pushteti. Humb kur pushon së qeni e qytetarëve dhe kthehet në pronë politike të atyre që qytetarët dolën të kundërshtojnë.
