Ish-presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, ka rrëfyer përvojën e saj në krye të shtetit, rrethanat politike në të cilat ishte zgjedhur presidente, si dhe përgjegjësitë me të cilat ishte përballur gjatë mandatit të saj pesëvjeçar.
Duke folur në kuadër të “Prishtina International Summer University” për lidershipin, fuqizimin e grave, paqen dhe rolin që luajnë në ndërtimin e një të ardhmeje më të fortë, Jahjaga tha se vendimi për ta pranuar kandidaturën për presidente nuk ishte marrë mbi bazën e interesave personale, por për shkak të krizës politike dhe nevojës për stabilitet institucional.
Ajo rikujtoi rrethanat në të cilat u zgjodh presidente
Jahjaga: Ndërmjet viteve 2010 dhe 2011, ndodheshim në një krizë politike mjaft të thellë
“Ndërmjet viteve 2010 dhe 2011, ndodheshim në një krizë politike mjaft të thellë. Dhe sipas Kushtetutës së Kosovës, nëse presidenti nuk zgjidhet deri në raundin e tretë të votimit, vendi shkon automatikisht në zgjedhje të jashtëzakonshme. Në atë kohë, brenda një viti, Kosova ishte pranë hyrjes në raundin e tretë të zgjedhjeve parlamentare. Dhe po përballeshim me një nivel shumë të polarizuar të skenës politike në Kosovë, gjë që është normale për pjesën juglindore të Evropës, por momenti në të cilin ndodhej Kosova atëherë ishte paksa i ndryshëm, sepse ishim vetëm në vitin e tretë pas shpalljes së pavarësisë. Dhe disa kriza, në momente të caktuara, nuk mund të përballohen lehtë ose mund të përkthehen negativisht për të ardhmen e vendit”, tha Jahjaga.
Ajo tregoi se për shkak të pamundësisë së subjekteve politike për të siguruar votat e nevojshme për kandidatët e propozuar, ishte kërkuar një kandidat konsensual, me integritet dhe përvojë të dëshmuar në shërbimin publik.
Jahjaga tha se emri i saj ishte përfshirë në mesin e kandidatëve për shkak të përvojës së gjatë në Policinë e Kosovës.
Jahjaga: Emri im hyri në mesin e kandidatëve të nominuar bazuar në këto kritere
“Fillimisht kërkohej integritet i lartë, i dëshmuar në shërbimin publik, dhe një e kaluar e pastër. Në njëfarë mënyre, emri im hyri në mesin e kandidatëve të nominuar bazuar në këto kritere, për shkak të shërbimit tim të dëshmuar në administratën publike, sepse në atë kohë kisha mbi 15 vjet përvojë në shërbimin publik. Fillova menjëherë pas përfundimit të luftës, si një juriste e re e diplomuar, me qëllim që të prezantoja rolin gjinor në një institucion tejet të dominuar nga burrat, që ishte organizata e Policisë së Kosovës.. Pas luftës, doja t’i bashkohesha asaj organizate për të kontribuar fillimisht në përfshirjen e rolit të grave, sepse, na pëlqen apo jo, Kosova ka qenë dhe, deri në një pikë të caktuar, vazhdon të jetë, ashtu si shumë vende të rajonit, një shoqëri shumë patriarkale, ku disa role dhe profesione ishin të rezervuara vetëm për burrat dhe gratë nuk kishin rol në to”, u shpreh ajo.
Një nga kërkesat e saj të vazhdueshme, sipas Jahjagës ishin interesi publik dhe shtetëror e jo interesi personal.
Jahjaga: Sa herë që je në një pozitë shumë të lartë, nuk bëhet fjalë për ty, por për vendin
“Kërkesat e mia të vazhdueshme dhe çështjet që ngrija kishin të bënin me vendin, me njerëzit dhe me proceset që na prisnin. Sepse gjatë gjithë jetës sime jam edukuar se, sa herë që je në një pozitë shumë të lartë, nuk bëhet fjalë për ty, por për vendin, për njerëzit dhe për institucionet që do të udhëheqësh. Prandaj, hapësira për ta refuzuar atë ishte pothuajse e paqenë, sepse vendi po zhytej gjithnjë e më thellë në krizën politike të asaj kohe. Kështu e pranova ofertën për të qenë kandidate konsensuale. Dhe, për habinë time, u votova që në raundin e parë të zgjedhjeve, me mbi 80 për qind të votave, duke bërë histori jo vetëm si gruaja e parë e zgjedhur në Kosovë dhe në pjesën juglindore të Evropës, por edhe për nga mosha, sepse isha vetëm 35 vjeçe kur u zgjodha Presidente e Kosovës. Prandaj isha shumë e vetëdijshme për përgjegjësinë që rëndonte jashtëzakonisht shumë mbi supet e mia”, tha Jahjaga.
Gjatë mandatit të saj, Jahjaga kishte vendosur që kabineti presidencial të kishte përfaqësim të lartë të grave dhe të rinjve. Fillimisht, synimi i saj ishte që gjysma e kabinetit të përbëhej nga gra, ndërsa më vonë përfaqësimi i tyre kishte arritur në mbi 70 për qind.
Jahjaga vlerësoi se mandati i saj kishte ndikuar edhe në fuqizimin e rolit të grave në jetën institucionale dhe politike të Kosovës.
Jahjaga: Përfaqësimi i grave bazohej pothuajse tërësisht në kuota, sot e kemi tejkaluar kuotën
“Për një shoqëri shumë patriarkale, kur fillova detyrën si presidente, përfaqësimi i grave bazohej pothuajse tërësisht në kuota. Sot e kemi tejkaluar kuotën. Për më tepër, në vitin 2011 e mora institucionin e Presidencës me më pak se 12 për qind besim publik. Pesë vjet më vonë, me krenari them se e lashë atë, sipas sondazheve zyrtare, me mbi 50 për qind besim të qytetarëve, jo te Atifete Jahjaga, por te institucioni i Presidencës së Kosovës. Sondazhet jozyrtare shkonin edhe përtej 70 për qind”, tha ajo.
Atifete Jahjaga ishte zgjedhur presidente e Kosovës në vitin 2011 dhe e kishte ushtruar këtë detyrë deri në vitin 2016. Ajo ishte gruaja e parë dhe personi më i ri që mori drejtimin e shtetit të Kosovës.
