Ballina Kulturë 22 gusht, dita që ndryshoi historinë: Nga vdekja e një mbreti te...

22 gusht, dita që ndryshoi historinë: Nga vdekja e një mbreti te pushtimi që i dha fund Pranverës së Pragës

46
0

Nga lindja e një prej mbretërve më të famshëm të Anglisë te pushtimi i Parisit dhe ngjarje që ndryshuan rrjedhën e historisë.

22 gusht – Çfarë e bën këtë datë të veçantë?

22 gushti është një nga ato data që përmbledhin momente të rëndësishme të historisë botërore: beteja që ndryshuan dinasti, revolucione politike, zgjerimin kolonial, lindjen e së drejtës moderne humanitare dhe konflikte që përcaktuan shekullin XX.

Nga Bosworthi në vitin 1485 te Pranvera e Pragës në vitin 1968, kjo datë ka qenë dëshmitare e ndryshimeve të mëdha politike dhe ushtarake që kanë lënë gjurmë në historinë botërore.

1485 – Beteja e Bosworthit i jep fund Luftës së Trëndafilave

ImageMë 22 gusht 1485 u zhvillua Beteja e Bosworth Field, një nga betejat më të rëndësishme të historisë angleze.

Në përballjen mes forcave të mbretit Rikard III dhe ushtrisë së Henry Tudor, Rikardi III u vra në fushën e betejës. Fitorja e Henry Tudor shënoi fundin e dinastisë Plantagenet dhe i hapi rrugën dinastisë Tudor.

Henry u kurorëzua më pas si Henriku VII, duke nisur një nga periudhat më të famshme të historisë së monarkisë angleze.

1642 – Nis zyrtarisht Lufta Civile Angleze

ImageMë 22 gusht 1642, mbreti Charles I ngriti standardin mbretëror në Nottingham, duke shënuar fillimin e hapur të Luftës Civile Angleze.

Konflikti përballi mbështetësit e monarkisë me forcat parlamentare dhe do të zgjaste disa vite. Lufta përfundoi me ekzekutimin e Charles I në vitin 1649 dhe shpalljen e Anglisë si republikë.

1770 – James Cook mbërrin në brigjet lindore të Australisë

ImageMë 22 gusht 1770, eksploruesi britanik James Cook shpalli sovranitetin britanik mbi brigjet lindore të Australisë, të cilat i quajti New South Wales.

Ky akt u bë një pikë kyçe në historinë e kolonizimit britanik të Australisë, edhe pse popujt autoktonë kishin jetuar në kontinent për dhjetëra mijëra vjet.

1864 – Nënshkruhet Konventa e Parë e Gjenevës

ImageMë 22 gusht 1864 u nënshkrua Konventa e Parë e Gjenevës, një dokument themelor për zhvillimin e së drejtës ndërkombëtare humanitare.

Konventa vendosi rregulla për mbrojtjen e ushtarëve të plagosur dhe të personelit mjekësor në kohë lufte dhe hodhi bazat për sistemin modern të Konventave të Gjenevës.

1910 – Japonia anekson Korenë

ImageMë 22 gusht 1910, Japonia dhe Koreja nënshkruan traktatin për aneksimin e Koresë nga Japonia.

Aneksimi hyri në fuqi disa ditë më vonë dhe shënoi fillimin e një periudhe të gjatë sundimi kolonial japonez mbi Korenë, e cila zgjati deri në fund të Luftës së Dytë Botërore, në vitin 1945.

1944 – Parisit i afrohet çlirimi

ImageMë 22 gusht 1944, gjatë Luftës së Dytë Botërore, forcat aleate vazhdonin përparimin drejt Parisit, ndërsa rezistenca franceze intensifikonte kryengritjen kundër pushtimit gjerman.

Vetëm dy ditë më vonë, më 24 gusht, forcat e Lira Franceze do të hynin në Paris. Më 25 gusht, gjenerali Charles de Gaulle do të shpallte çlirimin e kryeqytetit francez.

1968 – Pushtimi sovjetik i Çekosllovakisë

ImageMë 22 gusht 1968, pas pushtimit të Çekosllovakisë nga forcat e Traktatit të Varshavës, udhëheqësit komunistë çekosllovakë u mblodhën fshehurazi në Pragë.

Pushtimi kishte nisur më 20 gusht dhe synonte të ndalte Pranverën e Pragës, një periudhë reformash politike dhe shoqërore të udhëhequra nga Alexander Dubček.

2004 – Protesta kundër luftës në Irak

ImageMë 22 gusht 2004, mijëra njerëz protestuan në Nju Jork kundër luftës në Irak, në kuadër të demonstratave të mëdha politike që shoqëruan Konventën Kombëtare Republikane.

Protestat u zhvilluan në një periudhë kur lufta në Irak ishte një nga çështjet më të debatueshme të politikës amerikane.