Varrezat Sleepy Hollow janë një hapësirë historike e veçantë, e vendosur në qytetin me të njëjtin emër, në shtetin e Nju Jorkut. Ato njihen veçanërisht si vendi ku prehet shkrimtari Washington Irving, autori i tregimit të famshëm “Legjenda e Sleepy Hollow”. Botuar në vitin 1820, vepra rrëfen përballjen e mësuesit Ichabod Crane me Kalorësin Pa Kokë dhe ka luajtur një rol të rëndësishëm në bërjen e këtij qyteti të njohur në mbarë botën.
Përveç lidhjes me këtë histori të famshme, varrezat tërheqin vëmendjen edhe për bukurinë e tyre. Të shtrira në një sipërfaqe prej rreth 90 akrash (36.4 hektarë), ato përmbajnë dhjetëra mijëra varre, gurë varresh dhe monumente skulpturore të punuara me kujdes, që nderojnë të ndjerët dhe krijojnë një atmosferë qetësie për vizitorët.
Që nga themelimi, në vitin 1849, Varrezat Sleepy Hollow janë bërë vendi i fundit i prehjes për shumë personalitete të njohura. Disa prej tyre kanë lënë gjurmë të thella në historinë amerikane dhe botërore. Ja shtatë nga emrat më të spikatur që prehen aty.
1. Washington Irving
Është e natyrshme që autori i “Legjendës së Sleepy Hollow” të jetë varrosur pikërisht në këto varreza. Washington Irving u rrit në qytetin e Nju Jorkut dhe kaloi një pjesë të jetës në luginën e lumit Hudson, ku u frymëzua nga folklori vendas, veçanërisht nga traditat e komunitetit holandez të zonës.Irving ndërroi jetë në vitin 1859, në shtëpinë e tij në Tarrytown, Nju Jork.
Varri i tij ndodhet pranë Kishës së Vjetër Hollandeze, një prej objekteve më të vjetra fetare ende në këmbë në shtetin e Nju Jorkut. Shkrimtari e përmend këtë kishë në tregimin e tij të famshëm, çka e bën prehjen e tij pranë saj një përkim domethënës për një nga autorët më të rëndësishëm amerikanë të shekullit XIX.
2. Andrew Carnegie
Andrew Carnegie ishte një emigrant skocez që luajti rol të rëndësishëm në zhvillimin e industrisë amerikane të çelikut. Ai ndërroi jetë në Masaçusets, në vitin 1919.
Carnegie u bë i njohur edhe për veprimtarinë e tij të gjerë filantropike. Ai besonte se njerëzit e pasur kishin një detyrim moral që pasurinë e tyre ta përdornin për të përmirësuar jetën e shoqërisë. Në përputhje me këtë bindje, financoi krijimin e bibliotekave publike, institucioneve dhe fondeve të shumta.
Një prej ideve të tij më të njohura ishte se njeriu që vdes tepër i pasur, pa e vënë pasurinë në shërbim të të tjerëve, largohet nga kjo botë me turp.
Megjithatë, trashëgimia e tij nuk ishte pa polemika. Carnegie u kritikua për qëndrimin e tij ndaj sindikatave dhe për kontradiktën mes imazhit publik si mbështetës i punëtorëve dhe kundërshtimit të organizimit të tyre sindikal.
Ai u varros në truallin Arcadia Hebron të Varrezave Sleepy Hollow, pranë kryqëzimit të Summit Avenue me Dingle Road. Varri i tij shënohet nga një kryq i thjeshtë kelt, i rrethuar nga pemë. Një vend i qetë që kujton se edhe njerëzit më të pasur e më me ndikim e kanë të pashmangshëm fundin e jetës.
3. Angelica Hamilton, Eliza Hamilton Holly dhe James Alexander Hamilton
Alexander Hamilton, një prej figurave kryesore të themelimit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dhe bashkëshortja e tij, Eliza, patën tetë fëmijë. Tre prej tyre prehen në Varrezat Sleepy Hollow.
Angelica Hamilton ishte fëmija i dytë i çiftit. Jeta e saj u godit rëndë pas vrasjes së vëllait të madh, Philip, në një duel. Pas kësaj ngjarjeje, Angelica pësoi një krizë të rëndë nervore dhe mbeti me aftësi të kufizuara të rënda deri në vdekjen e saj, në vitin 1857.
Eliza Hamilton Holly, fëmija i shtatë i familjes, u martua me një tregtar, por mbeti e ve pas 17 vitesh martesë. Pas vdekjes së nënës së saj, ajo iu përkushtua ruajtjes së trashëgimisë së të atit. Eliza ndërroi jetë në vitin 1859, vetëm katër vjet pas nënës së saj.
James Alexander Hamilton, fëmija i katërt i familjes, pati pesë fëmijë dhe mori pjesë në Luftën e vitit 1812. Ai shërbeu për një periudhë të shkurtër si sekretar i shtetit gjatë presidencës së Andrew Jackson dhe më vonë mbajti detyrën e prokurorit federal për Distriktin Jugor të Nju Jorkut. Ai vdiq në vitin 1878.
Të tre vëllezërit dhe motrat janë varrosur së bashku, në truallin familjar të Seksionit 27, i njohur edhe si zona Woodland Hill e Varrezave Sleepy Hollow.
4. Walter P. Chrysler
Walter P. Chrysler ishte një prej emrave më të rëndësishëm të industrisë amerikane të automobilave. Ai themeloi kompaninë Chrysler dhe kontribuoi në financimin e ndërtimit të ndërtesës ikonike Chrysler në Nju Jork, një prej simboleve arkitekturore të qytetit.
Pas vdekjes së tij, Chrysler u varros në një mauzoleum elegant në Varrezat Sleepy Hollow. I ndërtuar në stilin e arkitekturës klasike, monumenti ndodhet në Sylvan Road, pranë skajit perëndimor të varrezave.
Mauzoleumi pasqyron statusin dhe pasurinë e një prej industrialistëve që ndihmuan në formësimin e industrisë amerikane të shekullit XX.
5. William Rockefeller
Jo shumë larg mauzoleumit të Walter P. Chrysler ndodhet një tjetër monument mbresëlënës: një mauzoleum i madh, i bardhë, ku prehet William Rockefeller.
Ai ishte një drejtues i rëndësishëm i kompanisë Standard Oil dhe më vonë u përfshi edhe në industrinë e bakrit. Ndonëse nuk ishte aq i njohur sa vëllai i tij, John D. Rockefeller, William arriti të grumbullonte një pasuri të konsiderueshme.
Mauzoleumin e kishte porositur fillimisht për bashkëshorten e tij, Almira Geraldine Goodsell, e cila ndërroi jetë në vitin 1920. William vdiq dy vjet më vonë dhe u varros pranë saj, brenda monumentit të rrethuar me kolona.
Mauzoleumi është ndër strukturat më të spikatura të varrezave dhe dëshmon edhe sot për pasurinë e familjes Rockefeller.
6. Elizabeth Arden
E lindur me emrin Florence Nightingale Graham, Elizabeth Arden u bë një prej sipërmarrëseve më të njohura në industrinë e kozmetikës. Ajo hapi sallonin e saj të parë në vitin 1910 dhe ndërtoi më pas një rrjet sallonesh në vende të ndryshme të botës, duke përdorur emrin që do ta bënte të famshme.
Arden luajti një rol të rëndësishëm në ndryshimin e perceptimit shoqëror për makijazhin. Në një kohë kur përdorimi i tij lidhej shpesh me paragjykime ndaj grave dhe me shtresat më të ulëta shoqërore, ajo ndihmoi që kozmetika të shihej si pjesë e kujdesit personal dhe e paraqitjes elegante të një gruaje.
Një detaj interesant gjendet në gurin e varrit të saj: aty është gdhendur mbiemri Graham, emri i saj i lindjes, dhe jo Elizabeth Arden, emri me të cilin krijoi perandorinë e saj të biznesit.
7. Leona Helmsley
Leona Helmsley ishte bashkëshortja e manjatit të pasurive të paluajtshme Harry Helmsley dhe u bë e famshme për sjelljen e saj arrogante dhe përplasjet me punonjësit. Për shkak të reputacionit të saj, ajo u pagëzua në media me nofkën “Mbretëresha e Ligësisë”.
Helmsley u dënua për evazion fiskal dhe vuajti 19 muaj burg. Gjatë procesit gjyqësor, një punonjëse e pastrimit dëshmoi se ajo kishte thënë: “Ne nuk paguajmë taksa; vetëm njerëzit e vegjël paguajnë taksa”.
Kjo deklaratë u bë simbol i imazhit të saj publik dhe i perceptimit se të pasurit mund të përpiqen t’u shmangen detyrimeve që zbatohen për qytetarët e zakonshëm.
Leona Helmsley prehet pranë bashkëshortit të saj, në një mauzoleum madhështor të stilit romak, të ngjashëm me atë të familjes Chrysler. Varrezat Sleepy Hollow janë kështu shumë më tepër se një vend prehjeje. Ato përfaqësojnë një pjesë të historisë amerikane, ku shkrimtarë, industrialistë, sipërmarrës dhe figura të njohura kanë lënë pas gjurmët e tyre, ndërsa monumentet e tyre tregojnë histori suksesi, pasurie, tragjedie dhe polemikash.
