Dihet që vepra ka qenë pjesë e pasurive mbretërore të Sawai Man Singh II, maharaxhait të Jaipurit, dhe u trashëgua nga gruaja e tij, Maharani Gayatri Devi – e konsideruar gjerësisht si një nga gratë më elegante të epokës së saj – pas vdekjes së tij. Më vonë u transferua në një koleksion privat gjatë jetës së saj.
Astrolabët janë disqe metalikë të përbërë nga shtresa të shumëfishta të ndërlidhura që historikisht janë përdorur për të treguar kohën, për të hartuar yjet, për të përcaktuar drejtimin e Mekës dhe për të ndjekur lëvizjen e qiellit.
I konceptuar fillimisht nga astronomët e lashtë grekë rreth shekullit të 2-të p.e.s., instrumenti u përhap më vonë në botën islame deri në shekullin e 8-të, ku u rafinua ndjeshëm. Në shekujt që pasuan, qendra të mëdha prodhimi u shfaqën në rajone, duke përfshirë Irakun, Iranin, Afrikën e Veriut dhe al-Andalusin në Spanjën e sotme.
“Ato janë në thelb një projeksion dy-dimensional i një universi tre-dimensional. Unë i krahasoj ato me telefonat inteligjentë të ditëve të sotme sepse mund të bësh kaq shumë gjëra me to”, tha për BBC-në Dr. Federica Gigante e Qendrës së Oksfordit për Historinë e Shkencës, Mjekësisë dhe Teknologjisë.
“Mund të llogaritni kohën e perëndimit të diellit, të lindjes së diellit, lartësinë e një ndërtese, thellësinë e një pusi, distancën dhe madje t’i përdorni ato për të parashikuar të ardhmen. Së bashku me një almanak, ato dikur përdoreshin për të hedhur horoskopë.”
Instrumenti u krijua në fillim të shekullit të 17-të në Lahore, në Pakistanin e sotëm, atëherë një qendër kryesore prodhimi brenda Perandorisë Mogule, nga vëllezërit Qa’im Muhammad dhe Muhammad Muqim.
E porositur nga zyrtari mogul Aqa Afzal, i cili shërbeu nën perandorët Jahangir dhe Shah Jahan, vepra pasqyron si përparimin shkencor ashtu edhe patronazhin e elitës në oborrin perandorak.
“Peshon 8.2 kg, ka një diametër prej gati 30 cm dhe është rreth 46 cm i lartë – pothuajse katër herë më i madh se një astrolab tipik nga India e shekullit të 17-të”, tha Benedict Carter, kreu i departamentit të Artit Islamik dhe Indian në Sotheby’s.
Me një peshë prej më shumë se 8 kilogramësh dhe një diametër prej gati 30 centimetrash, astrolabi dallohet për shkallën e tij. Ai përmban mbishkrime të 94 qyteteve me koordinatat e tyre gjeografike, së bashku me shumë tregues yjesh të lidhur me modele të ndërlikuara dekorative.
Mbishkrimet e tij në persisht dhe sanskritisht nxjerrin në pah ndikimet ndërkulturore, ndërsa përbërësit e tij të kalibruar me imtësi mundësojnë matje astronomike shumë të sakta.
“Nuk është vetëm i madh, i bukur dhe i rëndë, por është aq tepër i saktë sa do t’ju japë shkallën e saktë të lartësisë [së një trupi qiellor]”, tha Gigante.
Sotheby’s vlerëson se astrolabi do të shitet për një çmim midis 1.5 dhe 2.5 milionë paundëve. Objekti do të ekspozohet në Londër nga 24 prilli deri në datën e ankandit
