Shtetet e Bashkuara kanë publikuar dokumente që, sipas autoriteteve amerikane, tregojnë se Uashingtoni ka financuar për vite me radhë më shumë se 120 laboratorë biologjikë në mbi 30 vende të botës.
Njoftimi u bë nga Zyra e Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së, e cila tha se këto objekte kryejnë kërkime mbi patogjenë biologjikë, përfshirë disa që konsiderohen të rrezikshëm.
Në dokumentet e publikuara përmenden edhe laboratorë në Ukrainë. Sipas Zyrës së Inteligjencës amerikane, disa prej këtyre objekteve mund të jenë të cenueshme për shkak të luftës së vazhdueshme mes Rusisë dhe Ukrainës.
Komunikata thekson se komuniteti amerikan i inteligjencës kishte paralajmëruar më herët se një laborator i financuar nga SHBA-ja në Ukrainë mund të strehonte patogjenë të rrezikshëm dhe se ekzistonte rreziku i dëmtimit, sekuestrimit ose komprometimit të tij gjatë konfliktit.
Publikimi i këtyre të dhënave vjen vetëm pak ditë para largimit të Tulsi Gabbard nga posti i Drejtoreshës së Inteligjencës Kombëtare. Megjithatë, nuk është bërë e ditur arsyeja e saktë e publikimit të dokumenteve dhe as nëse ato përmbajnë informacione të reja.
Prej dekadash, përmes programit “Bashkëpunimi për Reduktimin e Kërcënimeve”, SHBA-ja ka financuar projekte që synojnë sigurimin e materialeve dhe programeve kërkimore të trashëguara nga periudha e Luftës së Ftohtë, veçanërisht në vendet e ish-Bashkimit Sovjetik.
Administrata e presidentit Donald Trump ka rishikuar muajt e fundit politikat që lidhen me kërkimet biologjike dhe financimin e tyre jashtë vendit. Uashingtoni ka shprehur shqetësime për eksperimentet e njohura si “fitimi i funksionit”, të cilat përfshijnë modifikimin e organizmave për të ndryshuar ose rritur aftësitë e tyre biologjike.
Nga ana tjetër, Rusia ka akuzuar vazhdimisht SHBA-në se po financon laboratorë biologjikë që mund të përdoren për zhvillimin e armëve biologjike. Uashingtoni i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i cilësuar si dezinformim dhe duke theksuar se Shtetet e Bashkuara janë nënshkruese të Konventës për Armët Biologjike.
Publikimi i dokumenteve pritet të nxisë diskutime të reja mbi sigurinë biologjike, transparencën e kërkimeve shkencore dhe rolin e laboratorëve të financuar nga shtetet në një periudhë të tensionuar gjeopolitike.
