Jason Arday, ish-profesori 41-vjeçar i Universitetit të Kembrixhit, është gjetur i vdekur në shtëpinë e tij në Battersea, në jug të Londrës, vetëm pak ditë pasi kishte dhënë dorëheqjen në mes të një polemike mbi CV-në e tij akademike dhe tezën e doktoraturës. Policia Metropolitane konfirmoi se u njoftua rreth orës 15:12 të së premtes, më 14 gusht, pas një telefonate nga Shërbimi i Ambulancës së Londrës. Një burrë 41-vjeçar u gjet pa shenja jete në banesë. Policia tha se vdekja po trajtohet si e papritur, por jo e dyshimtë. Shkaku i vdekjes nuk është bërë ende i ditur dhe rasti do t’i referohet mjekut ligjor.
Familja e Arday-t tha se ishte “e shokuar nga humbja e këtij babai, partneri, vëllai, xhaxhai dhe djali të mrekullueshëm”. Në deklaratën e tyre, familjarët e përshkruan atë si një njeri të sjellshëm dhe thanë se “një fushatë dezinformimi ishte shumë e tepërt për Jasonin”.
Vdekja e Arday-t vjen në një moment kur karriera e tij akademike ishte përfshirë në një hetim dhe debat të gjerë publik. Universiteti i Kembrixhit kishte njoftuar nisjen e një hetimi formal mbi kualifikimet akademike të tij dhe disa prej pozicioneve akademike të listuara në CV-në e tij. Pyetje ishin ngritur për pretendime rreth pozicioneve si profesor i ftuar në universitete në Mbretërinë e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe Afrikën e Jugut. Disa prej institucioneve të përmendura kishin kundërshtuar ose vënë në pikëpyetje marrëdhënien e Arday-t me to.
Në qendër të debatit ishte edhe teza e tij e doktoraturës, ku kritikët pretenduan se pjesë të saj ngjanin me punën e një studenti tjetër. Arday kishte pranuar se në punën e tij kishte gabime, por kishte mohuar plagjiaturën e qëllimshme. Ai kishte argumentuar se disa prej gabimeve në punën e tij të hershme akademike lidhen me autizmin e tij dhe mënyrën se si, sipas tij, mbështetej te imitimi për të kuptuar informacionin.
“Po flasim për akademinë. Unë nuk vrava askënd”, kishte deklaruar ai për The Times, duke kundërshtuar atë që e konsideronte si një sulm të tepruar personal ndaj tij. Javën e kaluar, Arday njoftoi dorëheqjen dhe foli për “koston e tepruar personale” të polemikës. Ai deklaroi se kritika ishte pjesë e pashmangshme e jetës akademike, por se ajo që kishte përjetuar kishte shkuar shumë përtej një debati akademik. “Akuzat e pamëshirshme, spekulimet dhe komentet publike kanë lënë një gjurmë të thellë tek unë dhe njerëzit që dua”, kishte thënë ai. Arday theksoi gjithashtu se dorëheqja e tij nuk duhej të interpretohej si pranim i pretendimeve dhe narrativave të ngritura ndaj tij.
Një karrierë e shpejtë akademike
Arday ishte bërë i njohur si profesori më i ri me ngjyrë në historinë e Kembrixhit dhe emërimi i tij ishte konsideruar një simbol i diversitetit dhe mobilitetit social në arsimin e lartë britanik. Ai kishte studiuar Edukim dhe kishte kryer doktoraturën në Universitetin John Moores të Liverpoolit. Më pas kishte punuar në universitete të ndryshme britanike, përfshirë Roehampton, Durham dhe Glasgow.
Në vitin 2021, ai u bë Profesor i Sociologjisë së Edukimit në Universitetin e Glasgow dhe më vonë mori një pozicion në Kembrixh. Megjithatë, krahas karrierës akademike, gjatë ditëve të fundit ishin ngritur pikëpyetje edhe për pretendime të tjera në biografinë e tij, përfshirë pjesëmarrjen në programin televiziv “Seven Up”, punën vullnetare në Afrikë dhe Amerikën e Jugut, si dhe disa pretendime për mbledhje fondesh. Disa prej këtyre pretendimeve ai i kishte sqaruar ose tërhequr. Fillimisht, Kembrixhi kishte mbrojtur Arday-n dhe kishte denoncuar atë që e konsideronte një përpjekje për të dëmtuar reputacionin e tij. Por pas publikimit të pretendimeve të reja dhe reagimeve nga universitete të tjera, institucioni njoftoi një hetim formal.
Universiteti kishte bërë të ditur se nuk do të hetonte vetë tezën e doktoraturës, pasi ajo ishte mbrojtur në Universitetin John Moores të Liverpoolit. Vdekja e papritur e Arday-t tashmë ka tronditur familjen, kolegët dhe komunitetin akademik, ndërsa hetimet për shkakun e vdekjes vazhdojnë. Familjarët e tij kanë kërkuar respekt dhe privatësi në këtë periudhë të vështirë.
