Imagjinoni të mbërrini në Mars si pjesë e misionit të katërt njerëzor drejt Planetit të Kuq dhe t’ju kërkohet të krijoni furnizimin e parë të vetëqëndrueshëm me ushqim për një vendbanim të përhershëm.
Plani varet nga kërpudhat e dobishme, mikroorganizma që mund të ndihmojnë në përmirësimin e regolitit marsian në një masë të tillë që kulturat bujqësore të mund të rriten. Suksesi mund të zvogëlojë nevojën për të transportuar ushqim nga Toka dhe, në këtë skenar të imagjinuar, madje t’ju bëjë të fitoni një shkollë të mesme që do të mbajë emrin tuaj.
Kjo pamje mund të jetë ende disa dekada larg, por studiues në Shtetet e Bashkuara dhe Brazil po shqyrtojnë tashmë nëse kërpudhat mund ta bëjnë bujqësinë hapësinore më praktike. Në një përmbledhje të botuar së fundmi në Frontiers in Astronomy and Space Sciences, ekipi shqyrtoi se si kërpudhat e dobishme mund të ndihmojnë në shndërrimin e regolitit armiqësor hënor dhe marsian në një material më të përshtatshëm biologjikisht për rritjen e kulturave bujqësore.
Kërpudhat mund të ndihmojnë që regoliti hapësinor të bëhet i përshtatshëm për bujqësi
Regoliti hënor dhe ai marsian janë mjedise të varfra për bujqësinë, sepse u mungojnë disa nga lëndët ushqyese që bimëve u nevojiten për të lulëzuar. Studiuesit u përqendruan veçanërisht te mungesat e azotit, kaliumit dhe fosforit, si dhe te mënyrat se si këto kufizime mund të kapërcehen.
Kërpudhat e dobishme mund të ofrojnë një zgjidhje të mundshme. Këta organizma luajnë një rol të rëndësishëm në qarkullimin e lëndëve ushqyese në Tokë dhe mund të ndihmojnë bimët, tokat dhe organizmat e tjerë të kenë qasje në burimet thelbësore.
Përmbledhja shqyrtoi lloje kërpudhash që tashmë janë treguar se mbështesin rritjen e bimëve duke përmirësuar përthithjen e lëndëve ushqyese, përfshirë edhe në kushte stresi abiotik (jo të shkaktuar nga organizma të gjallë). Studiuesit shqyrtuan gjithashtu kërpudhat që janë përdorur në bordin e Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor.
Zgjerimi i sistemit rrënjor të bimës
Stresi abiotik është veçanërisht i rëndësishëm për kulturat bujqësore të rritura në materiale të varfra në lëndë ushqyese, si regoliti hënor dhe ai marsian. Bimët do të kishin nevojë për ndihmë për të përfituar nga burimet e kufizuara, ndërkohë që duhet të përballojnë edhe kushtet e vështira të rritjes.
Një grup i veçantë i theksuar nga studiuesit janë kërpudhat mikorizale arbuskulare (AMF). Këto kërpudha janë përdorur në botanikë që nga mesi i shekullit XIX dhe krijojnë marrëdhënie të ngushta me rrënjët e bimëve. Në thelb, ato veprojnë si zgjatime mikroskopike të sistemit rrënjor, duke ndihmuar bimët të arrijnë dhe të përthithin lëndët ushqyese në mënyrë më efikase.
Studiuesit thonë se do të nevojiten më shumë kërkime përpara se kjo qasje të mund të përdoret në sisteme reale të bujqësisë hapësinore. Në veçanti, studimet e ardhshme do të duhet të testojnë se sa mirë funksionojnë këto kërpudha me regolitin real hënor dhe marsian, dhe jo vetëm me simulime ose materiale të tjera zëvendësuese.
Megjithatë, ekipi sheh potencial të konsiderueshëm në përdorimin e kërpudhave për të mbështetur bujqësinë e ardhshme përtej Tokës. Nëse kjo strategji rezulton efektive, kërpudhat e dobishme mund t’i ndihmojnë astronautët të prodhojnë kultura më të mëdha dhe më të qëndrueshme në Hënë dhe Mars, duke reduktuar njëkohësisht varësinë nga ushqimi i transportuar nga Toka.
Studimi thekson në përfundimin e tij:
“Përfshirja e kërpudhave që nxisin rritjen e bimëve në sistemet bujqësore të bazuara në regolitin hënor ose marsian do të përbënte një përmirësim strategjik të prodhimit të kulturave hapësinore dhe të krijimit të vendbanimeve njerëzore përtej Tokës. Kërpudhat si Trichoderma dhe llojet e ndryshme të AMF-së (Glomeromycota) dallohen për aftësinë e tyre për të lehtësuar stresin abiotik, për të vënë në dispozicion lëndët ushqyese thelbësore dhe potencialisht për të përmirësuar strukturën fiziko-kimike të substrateve të regolitit. Këta mikroorganizma ofrojnë një mjet premtues bioteknologjik për të transformuar mjedisin e regolitit (përbërjen inorganike) dhe për të ndikuar pozitivisht në mikrobiomën e krijuar, të futur në substrate jo mikpritëse.”/
