Ndryshimi i klimës ka “zgjatur sezonin e polenit”, duke rritur kohën që njerëzit me ethe bari janë të ekspozuar ndaj alergjenëve, sipas raportit Lancet Countdown in Europe 2026.
Ethet e sanës ndodhin kur një person është alergjik ndaj polenit nga pemët, bari dhe barërat e këqija.
Simptomat zakonisht përkeqësohen kur moti është i ngrohtë, i lagësht dhe me erë – kur sasia e polenit është në nivelin më të lartë – që zakonisht është midis fundit të marsit dhe shtatorit.
Raporti i ri, i botuar në The Lancet Public Health, thotë se ndryshimi i klimës po ndryshon sezonin e lulëzimit të bimëve që lëshojnë polen alergjik.
Ata shqyrtuan ndryshimet në kohën dhe intensitetin e sezonit të polenit të thuprës, verrit dhe ullirit.
Studiuesit zbuluan se një fillim më i hershëm i sezonit prej një deri në dy javësh u zbulua për të gjitha pemët alergjike midis viteve 2015 dhe 2024, krahasuar me vitet 1991 deri në 2000.
“Ndryshimi i klimës e ka zgjatur sezonin e polenit me një deri në dy javë, duke rritur kohëzgjatjen e ekspozimit për njerëzit me rinit alergjik”, thanë autorët.
Duke komentuar, Anne Biggs, zëvendësdrejtoreshë e shërbimeve klinike në Allergy UK, tha se ndikimi mund të jetë i lehtë për disa, por për shumë njerëz simptomat e etheve të sanës ndikojnë në cilësinë e jetës së tyre.
“Hulumtimi dhe kuptimi i kohës dhe kohëzgjatjes së stinëve të ndryshme të polenit është thelbësor për të mbështetur mjekët, që të sigurohen se trajtimi dhe menaxhimi i gjendjeve alergjike të mund të optimizohet”, tha Biggs.
“Detajet mbi sezonet më të gjata të polenit janë thelbësore në kuptimin dhe menaxhimin e gjendjeve alergjike, që lidhen me polenet dhe cilësinë e ajrit. Është një mundësi për të rritur ndërgjegjësimin jo vetëm mbi ndikimin e etheve të sanës, por edhe mbi opsionet e trajtimit në dispozicion për të siguruar që njerëzit me alergji ndaj polenit të mund të jetojnë pa simptoma.”
Dr. Samantha Walker, drejtoreshë e kërkimit dhe inovacionit në Asthma and Lung UK, tha se një sezon më i gjatë i polenit do të sjellë “më shumë vuajtje” për njerëzit me ethe bari.
“Nga një anketë e kohëve të fundit e dimë se gati gjysma e njerëzve me astmë dhe më shumë se një e katërta e të anketuarve me COPD, përjetojnë simptoma të shkaktuara nga poleni”, tha ajo.
“Nëse njerëzit janë alergjikë ndaj polenit, ai mund të nxisë rrugët e frymëmarrjes dhe të shkaktojë probleme të tmerrshme me frymëmarrjen, të cilat mund të çojnë në sulme astme kërcënuese për jetën dhe përkeqësime të COPD.”
Diku tjetër, raporti mbi ndryshimet klimatike dhe shëndetin në Evropë, i cili u shkrua nga 65 studiues nga 46 institucione akademike dhe të OKB-së, paralajmëron për rritje të rreziqeve shëndetësore që lidhen me nxehtësinë, duke theksuar se paralajmërimet për shëndetin në lidhje me nxehtësinë në të gjithë Evropën janë rritur me 318% krahasuar me vitet 1990.
Paralajmërimet për shëndetin nga nxehtësia lëshohen kur periudha të zgjatura të motit të nxehtë mund të kenë ndikim në shëndetin e njerëzve.
Autorët theksojnë se pothuajse të gjitha rajonet evropiane të monitoruara kanë parë një numër më të madh vdekjesh, që i atribuohen të nxehtit gjatë periudhës midis viteve 2015 dhe 2024 krahasuar me periudhën 1991 deri në 2000.
Vetëm në vitin 2024, ata vlerësuan se kishte rreth 62,000 vdekje në Evropë që i atribuohen nxehtësisë.
Raporti thekson gjithashtu se ndryshimi i klimës po çon në gjetjen e më shumë viruseve të transmetuara nga mushkonjat në Evropë.
Rreziku mesatar i përgjithshëm për shpërthimet e infeksionit viral u rrit me 297% në të gjithë Evropën gjatë viteve 2015 deri në 2024, krahasuar me vitet 1981 deri në 2010, thanë autorët.
“Në të gjithë Evropën, ndikimet shëndetësore të ndryshimeve klimatike po intensifikohen më shpejt nga sa po vazhdon reagimi ynë”, paralajmëroi Profesor Joacim Rocklov, nga Universiteti i Heidelbergut, Gjermani, dhe bashkëdrejtor i Lancet Countdown Europe.
“Rritja e nxehtësisë, përkeqësimi i ndotjes së ajrit në familje, ekspozimi ndaj sëmundjeve infektive dhe kërcënimet në rritje ndaj sigurisë ushqimore po i vënë miliona njerëz në rrezik sot – jo në një të ardhme të largët”, tha Rocklov.
“Zgjedhjet që bëjmë tani do të përcaktojnë nëse këto ndikime shëndetësore përkeqësohen shpejt, apo nëse do të fillojmë të ecim drejt një Evrope më të sigurt, më të drejtë dhe më elastike.”
Autorët paralajmërojnë gjithashtu se varësia nga lëndët djegëse fosile po përkeqëson rreziqet shëndetësore.
“Ndërsa konflikti në Iran sjell pasiguri dhe vuajtje të reja për njerëzit në të gjithë rajonin, na kujtohet përsëri se për sa kohë që Evropa mbështetet në lëndët djegëse fosile, ekonomitë tona, buxhetet tona publike dhe në fund të fundit shëndeti ynë do të mbeten të cenueshme”, tha Dr. Hannah Klauber, nga grupi i punës për ekonominë dhe financat i Lancet Countdown Europe.
“Përshpejtimi i tranzicionit drejt energjisë së pastër dhe të sigurt nuk është vetëm një domosdoshmëri mjedisore, por edhe një mundësi jetësore për të mbrojtur mirëqenien e njerëzve.”
