Nga Klevi Elezi
Në Shqipërinë e sotme, fshati po shuhet ngadalë. Jo sepse i mungon toka, dielli apo uji, por sepse i mungon vëmendja e shtetit. Shtëpitë po mbyllen, tokat po mbeten djerrë, të rinjtë po largohen dhe prodhimi vendas po humbet terren. Ndërkohë, politika vazhdon të matë zhvillimin me kulla, asfalt dhe ndërtime urbane, sikur ekonomia të mund të mbahet vetëm me beton.
Por duhet kuptuar një e vërtetë e thjeshtë: qyteti konsumon, fshati prodhon. Njëri nuk mund të jetojë pa tjetrin.
Braktisja e fshatrave nuk është thjesht një problem demografik. Është një problem ekonomik dhe kombëtar. Kur toka nuk punohet, bagëtitë pakësohen dhe fermeri heq dorë nga prodhimi, Shqipëria bëhet gjithnjë e më e varur nga importet. Produktet që mund të prodhoheshin në vendin tonë, përfundojnë në raftet e supermarketeve si mallra të ardhura nga jashtë. Kjo do të thotë më pak të ardhura për fermerin shqiptar, më pak vende pune në zonat rurale dhe më shumë para që dalin nga ekonomia vendase.
Prej dekadash flitet për mbështetjen e bujqësisë, por fermeri vazhdon të përballet me kosto të larta, mungesë tregu, burokraci dhe vështirësi në sigurimin e subvencioneve. Ai shpesh mbetet vetëm përballë konkurrencës dhe pasigurisë. Nuk mjafton të shpallësh skema mbështetëse apo të bësh premtime në prag zgjedhjesh. Duhet të krijosh kushte që prodhimi të jetë ekonomikisht i leverdishëm dhe puna në fshat të ofrojë perspektivë.
Zhvillimi nuk matet vetëm me numrin e kullave që ngrihen në qytete, por edhe me hektarët e tokës që kultivohen, produktet që përpunohen, fermat që zgjerohen dhe të rinjtë që zgjedhin të ndërtojnë të ardhmen në vendlindjen e tyre.
Shteti duhet ta trajtojë fshatin si prioritet strategjik. Nevojiten investime në sistemet e ujitjes, mekanizimin bujqësor, rrugët rurale, magazinimin, përpunimin dhe krijimin e tregjeve të sigurta për produktet vendase. Po aq i rëndësishëm është arsimi profesional bujqësor, që fermeri i së nesërmes të jetë i përgatitur, modern dhe konkurrues.
Nuk mund të kërkojmë që të rinjtë të qëndrojnë në fshat nëse nuk u ofrojmë mundësi për të jetuar me dinjitet. Nuk mund të kërkojmë prodhim vendas, nëse prodhuesin e lëmë pa treg. Dhe nuk mund të flasim për zhvillim ekonomik, ndërkohë që një pjesë e rëndësishme e potencialit tonë prodhues mbetet e pashfrytëzuar.
Këmbana e alarmit nuk bie vetëm për fshatin. Ajo bie për gjithë ekonominë shqiptare. Sepse një qytet që konsumon pa prodhuar dhe një ekonomi që mbështetet gjithnjë e më shumë te importet nuk mund të ndërtojnë një të ardhme të qëndrueshme.
Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për më shumë kulla, por për më shumë prodhim. Nuk mund të ushqehesh me beton. Ekonomia nuk ndërtohet vetëm mbi asfalt, por mbi dheun që prodhon.
