Në një përmbysje tronditëse që mund të prishë përpjekjet globale të shpëtimit të klimës, një hulumtim i ri nga Universiteti i Leicesterit ka zbuluar se pyjet afrikane kanë ndaluar së thithuri karbonin.
Në këtë ditë, e cila i kushtohet planetit Tokë, na kujtohet një fakt i rëndësishëm për të gjithë njerëzimin. Në vend që të pastrojnë atmosferën, pyjet afrikane janë bërë emetues neto pas vitit 2010, duke çliruar më shumë gazra të dëmshëm sesa mund të ruajnë.
Kjo “thirrje zgjimi” vjen menjëherë pas samitit COP30 në Brazil, duke konfirmuar se shpyllëzimi i rajoneve tropikale po e çon botën drejt një pike klimatike pa kthim.
Një humbje e barabartë me peshën e 106 milionë makinave çdo vit
Duke përdorur të dhëna të përparuara satelitore dhe inteligjencë artificiale, shkencëtarët kanë hartëzuar një dekadë të rënies së pyjeve afrikane. Të dhënat janë të pandërprera:
Përmbysja: Midis viteve 2007 dhe 2010, pyjet ishin ende “mbytje” (thithëse) të karbonit.
Fatkeqësi: Nga viti 2010 deri në vitin 2017, Afrika humbi rreth 106 miliardë kilogramë biomasë pyjore çdo vit.
Epiqendrat e shkatërrimit: Humbjet më të mëdha u regjistruan në Republikën Demokratike të Kongos, Madagaskar dhe pjesë të Afrikës Perëndimore.
Një “thirrje zgjimi” për udhëheqësit botërorë
Profesori Hejko Balcter, drejtor i Institutit për të Ardhmen e Mjedisit, thekson se kjo tendencë kërcënon drejtpërdrejt Marrëveshjen e Parisit.
“Nëse pyjet e Afrikës nuk thithin më karbon, pjesa tjetër e botës do të duhet të ulë emetimet edhe më drastikisht për të shmangur ndryshimet katastrofike klimatike. Mbrojtja e këtyre pyjeve tani është më urgjente se kurrë”, paralajmëron Balcter.
A mund të kthehet mbrapsht procesi?
Edhe pse të dhënat janë alarmante, shkencëtarët shohin një shkëndijë shprese në programe si AFR100, i cili synon të restaurojë 100 milionë hektarë peizazh deri në vitin 2030. Çelësi qëndron në:
Menaxhim më i rreptë i pyjeve dhe lufta kundër prerjes së paligjshme të pyjeve.
Financimi: Iniciativa ‘Pyjet Tropikale Përgjithmonë’ kërkon miliarda paund që vendet të shpëtojnë pyjet e tyre tropikale.
Me të dhëna në kohë reale: Matjet satelitore tani lejojnë zbulimin e prerjeve të pyjeve në nivel lokal në kohë reale.
Çfarë do të thotë kjo për të ardhmen?
Shndërrimi i pyjeve afrikane në një burim karboni do të thotë që mekanizmat natyrorë të vetëmbrojtjes së planetit po dështojnë. Ndërsa ka ngjarje të veçanta që po zhvillohen në secilin vend, një katastrofë e heshtur në pyjet tropikale afrikane mund të jetë faktori që do të përcaktojë fatin e njerëzimit më shpejt se çdo konflikt politik.
