Ndonjëherë evolucioni arrin të njëjtën zgjidhje në specie shumë të ndryshme. Ky quhet evolucion paralel. Një studim i ri nga Universiteti Metropolitan i Osakës tregon se pilivesat janë një shembull i qartë i kësaj.
Studiuesit zbuluan se pilivesat mund të shohin dritë të kuqe shumë të thellë, duke përdorur një mekanizëm të ngjashëm me atë të gjitarëve, përfshirë njerëzit. Kjo është interesante jo vetëm për biologjinë, por edhe për teknologjinë, sepse drita e kuqe dhe ajo infra e kuqe përdoren shumë në mjekësi.
Studimi fokusohet te opsinat, proteinat që ndihmojnë në perceptimin e dritës. Nuk bëhet fjalë thjesht që “pilivesat shohin ngjyrën e kuqe”, por që ato e perceptojnë atë në një mënyrë të pazakontë për insektet.
Njerëzit shohin ngjyrat falë tri llojeve kryesore të opsinave, që reagojnë ndaj dritës blu, jeshile dhe të kuqe. Pilivesat, nga ana tjetër, kanë një sistem shikimi më të avancuar se shumë insekte, sepse duhet të gjuajnë dhe të reagojnë shpejt në ajër.
Studiuesit zbuluan një opsinë tek pilivesat që reagon ndaj dritës me gjatësi vale rreth 720 nanometra, që është më thellë në spektrin e kuq sesa zakonisht perceptohet. Kjo nuk do të thotë se ato shohin si kamera termike, por se kanë aftësi të shohin më larg në këtë pjesë të spektrit.
Një arsye e mundshme për këtë aftësi është gjetja e partnerit. Meshkujt dhe femrat reflektojnë dritën në mënyra të ndryshme, sidomos në zonën e kuqe dhe infra të kuqe. Kjo i ndihmon pilivesat të dallojnë më lehtë njëra-tjetrën gjatë fluturimit të shpejtë.
Pjesa më interesante është se mekanizmi që përdorin pilivesat për të parë këtë dritë është shumë i ngjashëm me atë të gjitarëve. Kjo do të thotë se dy linja shumë të ndryshme të evolucionit kanë arritur në të njëjtën zgjidhje.
Kjo zbulim ka edhe përdorime praktike. Drita infra e kuqe depërton më thellë në trup sesa drita blu apo ultravjollcë. Studiuesit arritën të modifikojnë këtë proteinë për ta bërë edhe më të ndjeshme ndaj dritës infra të kuqe.
Kjo lidhet me optogjenetikën, një teknikë që përdor dritën për të kontrolluar qelizat. Nëse qelizat mund të aktivizohen nga drita infra e kuqe, atëherë mund të kontrollohen më thellë brenda trupit pa ndërhyrje të mëdha.
Ky studim tregon se natyra shpesh gjen zgjidhje shumë efikase, edhe në mënyrë të pavarur. Pilivesat, përveçse janë gjuetarë të shpejtë, mund të kenë edhe një mënyrë shikimi më të avancuar nga sa mendonim.
Në fund, një proteinë e vogël që percepton dritën e kuqe mund të ndihmojë jo vetëm për të kuptuar më mirë natyrën, por edhe për të zhvilluar teknologji të reja për njerëzit.
