Protestat që nisën në fshatin bregdetar të Zvërnec janë shndërruar në një lëvizje mbarëkombëtare dhe tashmë ndërkombëtare, e quajtur gjerësisht “Revolucioni i Flamingove”, për shkak të flamingove rozë ikonike të ligatinës së mbrojtur, të cilat janë bërë simboli i fuqishëm i kësaj lëvizjeje.
Ajo që nisi si një rezistencë lokale kundër një projekti resorti luksoz në Peizazhin e Mbrojtur Vjosa-Nartë është shndërruar me shpejtësi në demonstrata të mëdha në Tiranë dhe në aksione solidariteti në të gjithë Evropën dhe Amerikën e Veriut.
Protestuesit valëvisin flamingo, mbajnë pankarta me mbishkrimin “Shqipëria nuk është në shitje” dhe kërkojnë anulimin e zhvillimeve të lidhura me investitorë të huaj, përfshirë lidhje me Jared Kushner dhe kompaninë e tij Affinity Partners.
Nga një shkëndijë lokale në një kryengritje kombëtare
Demonstratat shpërthyen në fund të majit 2026 në Zvërnec dhe në Nartë, pasi në zonën ekologjikisht të ndjeshme nisën aktivitete ndërtimi, përfshirë vendosjen e rrethimeve.
Përplasjet me forcat private të sigurisë tërhoqën vëmendje të gjerë, ndërsa raportimet për të plagosur – përfshirë një qytetar të minoritetit grek – nxitën një deklaratë nga Ministria e Jashtme e Greqisë.
Në Tiranë, mijëra njerëz kanë dalë në rrugë për disa ditë radhazi.
Media partnere Albanian Daily News raportoi mbi vrullin e protestave:
“Demonstratat kundër zhvillimeve të planifikuara në zonën e Zvërnecit pritet të shtrihen përtej Shqipërisë këtë javë, pasi organizatorët kanë njoftuar një seri protestash në Evropë dhe Amerikën e Veriut nën sloganin ‘Nuk kemi tokë për të shitur’.”
Një raport tjetër i medias përshkroi protestat në kryeqytet:
“Qindra demonstrues u mblodhën në qendër të Tiranës të hënën për të protestuar në mbështetje të zonës së mbrojtur të Zvërnecit, duke rikthyer shqetësimet mjedisore në qendër të vëmendjes kombëtare.”
Protestuesit janë përplasur me kordonët policorë, kanë përdorur tela me gjemba simbolikë rreth ndërtesave qeveritare dhe kanë refuzuar ofertat për dialog, duke këmbëngulur në pezullimin e plotë të projektit.
Dimensioni ndërkombëtar po forcohet
Lëvizja ka kaluar shpejt kufijtë e Shqipërisë.
Komunitetet e diasporës shqiptare kanë organizuar protesta solidariteti në qytete si: Milano, Firence, Londër, Berlin, Bruksel, Stokholm, New York, Toronto.
Albanian Daily News theksoi këtë përhapje globale më 3 qershor:
“Demonstratat kundër zhvillimeve të planifikuara në zonën e Zvërnecit do të zgjerohen përtej Shqipërisë këtë javë… Një valë më e madhe protestash është planifikuar për 6 qershor, me aktivitete në Vlorë, si dhe në Milano, Firence, Londër, New York dhe Toronto.”
Organizata mjedisore nga më shumë se 28 vende, institucione evropiane dhe media ndërkombëtare e kanë përforcuar kauzën.
Komisioni Evropian po monitoron zhvillimet në kontekstin e procesit të anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Ndërkohë, BirdLife International dhe organizata të tjera paralajmërojnë për dëme të pakthyeshme ndaj biodiversitetit, përfshirë flamingot, breshkat detare, fokat mesdhetare dhe shpendët shtegtarë.
Kjo lidhet me raportimet e mëparshme mbi trendin më të gjerë të privatizimit të bregdetit, përfshirë planet që lidhen me Ishulli i Sazanit.
Situatë e vazhdueshme dhe në zhvillim
Në fillim të qershorit 2026, protestat vazhdojnë çdo ditë në Tiranë dhe qytete të tjera, ndërsa janë planifikuar veprime të tjera ndërkombëtare.
Flamingoja është shndërruar në simbolin bashkues të lëvizjes – nga figurat gjigante në turma deri te flamujt e stilizuar – duke përfaqësuar si mbrojtjen e mjedisit ashtu edhe kërkesat më të gjera për transparencë dhe llogaridhënie në vendimet mbi përdorimin e tokës.
Qeveria, e drejtuar nga Edi Rama, e ka mbrojtur projektin si një mundësi ekonomike, duke u distancuar njëkohësisht nga kontrolli i drejtpërdrejtë i familjes Trump.
Megjithatë, pakënaqësia publike nuk tregon shenja zbehjeje.
Revolucioni i Flamingove përbën një sfidë serioze politike për establishmentin e rrënjosur shqiptar.
Për Ramën dhe qeverinë e tij socialiste, protestat përfaqësojnë një kërcënim të drejtpërdrejtë për modelin e tyre afatgjatë të zhvillimit, i cili mbështetet në investime strategjike të përshpejtuara dhe në ndryshime të legjislacionit për zonat e mbrojtura.
Rama ka qëndruar i palëkundur, duke e mbrojtur vazhdimisht projektin e Zvërnecit si një mundësi jetike ekonomike dhe duke refuzuar thirrjet për anulimin e tij.
Por demonstratat e vazhdueshme – të cilat tashmë kërkojnë hapur dorëheqjen e qeverisë së tij – po forcojnë pakënaqësinë ekzistuese kundër qeverisë dhe po nxjerrin në pah dobësitë e besimit publik lidhur me transparencën, mbrojtjen e mjedisit dhe ndikimin e huaj.
Për opozitën, veçanërisht për Partia Demokratike e Shqipërisë, protestat ofrojnë një mundësi të favorshme për të përfituar nga pakënaqësia e përhapur.
Megjithatë, edhe pse lëvizja është kryesisht qytetare dhe e bazuar në aktivizëm nga poshtë-lart, dhe jo e udhëhequr nga partitë politike, ajo është bashkuar me thirrjet më të gjera për dorëheqjen e Ramës, të cilat ekzistonin edhe para çështjes së Zvërnecit.
Nga ana tjetër, pakënaqësia që shtrihet përtej vijave partiake – me disa protestues që kritikojnë gjithashtu elitën tradicionale politike – rrezikon të nxjerrë në pah edhe dështimet e mëparshme të opozitës në çështje të ngjashme.
Kjo mund ta shndërrojë Revolucionin e Flamingove në një refuzim më të gjerë të establishmentit dypartiak të rrënjosur në Shqipëri, dhe jo thjesht në një fitore politike për opozitën./ Përktheu Alfapress.al
