Valët gravitacionale kanë dhënë sinjalin e parë nga horizonti i ngjarjeve, rajoni kufitar i vrimave të zeza që konsiderohet si një pikë pa kthim sepse, pasi të bllokohen, drita dhe materia nuk mund të dalin më.
Sinjali, i përshkruar në revistën Nature, është punë kërkimore e koordinuar nga Ling Sun dhe Neil Lu të Këshillit Australian të Kërkimeve (CSIRO), falë një metode të re të analizimit të të dhënave të valëve gravitacionale që lejon vëzhgimin e karakteristikave të vrimave të zeza, të pamundura për t’u parë më parë.
Studimi i referohet ngjarjes së klasifikuar si GW250114, të kapur më 14 janar 2025 nga observatori i valëve gravitacionale LIGO, dhe ka të bëjë me bashkimin e dy vrimave të zeza. Deri më sot, konsiderohet vëzhgimi më i mirë dhe më i detajuar i këtij lloji i bërë ndonjëherë. Duke përdorur teknika të reja të analizës së të dhënave, studiuesit ishin në gjendje të zbulonin detaje që lidhen me momentet e fundit në të cilat këta dy trupa qiellorë me një masë jashtëzakonisht të lartë dhe të përqendruar në një hapësirë të vogël u afruan gjithnjë e më shumë me njëri-tjetrin, në një lloj vallëzimi rrotullues, derisa u bashkuan.
Të dhënat tregojnë një sërë detajesh të çmuara të këtyre momenteve të fundit, në të cilat një pjesë e rrezatimit elektromagnetik arriti t’i shpëtonte tërheqjes së jashtëzakonshme gravitacionale. Të dhëna që përndryshe do të ishin të pamundura për t’u marrë sepse vrimat e zeza sipas përkufizimit kanë një forcë të tillë sa asgjë nuk shpëton, madje as drita. Megjithatë, në dinamikën komplekse që ndodh gjatë bashkimit midis dy objekteve të këtij lloji, prodhohen perturbacione që kanë qenë pjesërisht të dukshme.
“Ne matëm tingullin e fundit të emetuar nga vrimat e zeza në momentin e përplasjes”, tha Lu. “Brenda këtij sinjali”, shtoi ai, “fshihet një komponent i vogël, i quajtur valë përpara, i cili nuk ishte kuptuar mirë më parë”. Të dhënat e reja lejojnë, për shembull, të matet forca gravitacionale e këtyre objekteve rreth ‘kufirit ‘ të tyre, të ashtuquajturit horizont ngjarjesh, dhe shpejtësisë së rrotullimit të tyre. Informacion që deri më tani ka qenë praktikisht i pamundur për t’u marrë.
