Ligji i ri i lejon shtetit rus të bllokojë llogaritë, të ngrijë asetet dhe të mohojë shërbimet konsullore për rusët që jetojnë jashtë vendit. Ligji synon kryesisht ata që e kanë ofenduar Putinin.
Ligji ka një titull të gjatë dhe të ndërlikuar: “Mbi masat e përkohshme kufizuese kundër personave që ndodhen jashtë Federatës Ruse dhe shmangin ekzekutimin e dënimit”.
Avokati Evgeniy Smirnov, i cili vetë jeton në mërgim, e përmbledh shkurtimisht në një intervistë me DW: “Në thelb, bëhet fjalë për heqjen e shtetësisë”. Edhe pse personat e prekur mund të mbajnë pasaportat e tyre, ata nuk mund të ushtrojnë të drejtat e tyre civile.
“Katalog i gjerë i veprave penale”
Dokumenti i nënshkruar nga Presidenti Vladimir Putin drejtohet kundër qytetarëve rusë që jetojnë jashtë vendit, të cilët ose janë dënuar për një vepër penale ose janë ndjekur penalisht për një kundërvajtje në Rusi. Midis tyre janë veçanërisht veprat penale politike, siç është i ashtuquajturi “diskreditim i ushtrisë ruse” – do të thotë kritika publike ndaj agresionit rus kundër Ukrainës, mospagimi i gjobave si “agjent i huaj” – kjo kategori në Rusi aktualisht përfshin më shumë se 1,000 persona dhe organizata, kryesisht kritike ndaj qeverisë – bashkëpunim me të ashtuquajturat “organizata të padëshirueshme”, duke përfshirë pothuajse 400 shoqata, dhe thirrje publike për shkelje të integritetit territorial të Federatës Ruse.
Kundër këtyre personave futet një numër “masash të përkohshme kufizuese”. Atyre u mohohen, ndër të tjera, shërbimet shtetërore brenda Rusisë dhe shërbimet konsullore jashtë vendit. Kjo vlen për lëshimin e një pasaporte ose dokumentave të tjera. Përveç kësaj, futet një ndalim për shitjen e pasurive të paluajtshme dhe automjeteve, dhe llogaritë bankare bllokohen.
Lëvdata helmuese për opozitën
Para se të nënshkruhej nga Putini, ligji u miratua unanimisht nga Duma Shtetërore, dhoma e ulët e parlamentit rus. Kryetari Vyacheslav Volodin komentoi: “Kushdo që shkon jashtë vendit dhe dëmton vendin e tij nuk është opozitë, por një tradhtar. Ata janë kriminelë.” Dhe shtoi: “Këta ekstremistë kanë bërë gjithçka për vite me radhë për të shkatërruar vendin tonë, për të justifikuar nacionalsocializmin, për të fyer ushtarët dhe oficerët tanë dhe në të njëjtën kohë për t’u fshehur nga ndëshkimi në vendet e tjera.” Pas votimit, Volodin theksoi mbështetjen e klubeve të opozitës: “Kjo është ajo që unë e quaj një opozitë e përgjegjshme!”
Aktivistët e të drejtave të njeriut nga organizata joqeveritare ruse “Pierviy Otdel” (Departamenti i Parë), e cila vepron nga mërgimi, kritikojnë se ligji i ri në fakt i privon migrantët rusë politikisht aktivë, kundër të cilëve janë vendosur sanksione në atdheun e tyre, nga të drejtat themelore civile. Ligji po quhet “ligj vdekjeje civile” për rusët emigrantë që janë dënuar ose gjobitur në mungesë për akuza të motivuara politikisht.
Kush preket nga ligji do të vendoset nga Ministria e Drejtësisë, e cila harton edhe listat e të ashtuquajturve “agjentë të huaj”. Avokati Evgeny Smirnov përmbledh: “Kjo ka në shënjestër kryesisht gazetarët, aktivistët, politikanët dhe luftëtarët për të drejtat e njeriut – të gjithë ata që tashmë janë të persekutuar gjithsesi.”
Ndërsa avokatja Anastasija Burakova nga OJQ-ja “Kovcheg”, e cila ndihmon rusët që kanë ikur jashtë vendit, e quan ligjin “një dokument krejtësisht të tmerrshëm që privon një numër të madh njerëzish nga të drejtat e tyre civile dhe frikëson shumë njerëz që jetojnë jashtë vendit”. Qëllimi është i qartë: të frikësohen njerëzit që autoritetet nuk mund t’i arrijnë fizikisht dhe të heshtin ata që janë kundër luftës së Rusisë në Ukrainë.
Dënimi: disa vjet burg
“Ligji i ri për tradhtarët” është një tjetër gur në mozaikun e një sërë masash me të cilat Rusia hesht zërat kritikë, veçanërisht që nga shkurti i vitit 2022. Menjëherë pas fillimit të luftës në Ukrainë, Duma miratoi ligje kundër “informacionit të rremë” të supozuar në lidhje me ushtrinë dhe kundër të ashtuquajturit “diskreditim” të saj.
Në të njëjtën kohë, përdorimi i termit “luftë” ose “pushtim” në media është i ndaluar. Në vend të kësaj, Rusia vazhdon të flasë zyrtarisht për një të ashtuquajtur operacion special ushtarak. Shumë media të pavarura janë mbyllur ose janë larguar në mërgim. Vlerësohet se qindra mijëra rusë janë larguar nga vendi në katër vitet e fundit. “Ligji i ri për vdekjen e civilëve” synon pikërisht këta njerëz./DW
