Nga Giulio Cavalli, LA NOTIZIA
Çdo pasdite marshojnë drejt ndërtesave të qeverisë, të mbyllura për pushimet verore. Në Tiranë, protesta vazhdon prej më shumë se shtatëdhjetë ditësh rresht dhe në Itali kjo histori tashmë është arkivuar. “Revolucioni i flamingove” lindi në maj në Zvërnec, përpara një rrethimi që u shfaq brenda një zone të mbrojtur. Më 30 maj, rojet private sulmuan ata që protestonin. Policia qëndroi dhe shikoi. Prej aty, protesta u zhvendos në kryeqytet dhe aty ka mbetur.
Kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës, kryeministër që nga viti 2013, dhe shfuqizimin e tre ligjeve: ligjit 21/2024 për zonat e mbrojtura, ligjit 55/2015 për investimet strategjike, ligjit 20/2025 për investimet në zonat malore.
Në hapësirën e krijuar nga ndryshimet e vitit 2024, të cilat lejojnë turizmin luksoz brenda zonave të mbrojtura, ka kaluar projekti i resortit të Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trumpit, midis ishullit të Sazanit dhe lagunës së Vjosë-Nartës. Mbi dyqind lloje shpendësh, një nga grykëderdhjet e fundit të paprekura të Mesdheut, dhe ekskavatorët që hynë në maj.
Shqipëria, kantieri dhe moratoriumi
Më 30 dhjetor 2024, komiteti i kryesuar nga Rama i njohu statusin e investitorit strategjik kompanisë së projektit për Sazanin, statusi që shkurton procedurat e lejeve. Prokuroria shqiptare kundër korrupsionit, SPAK, tani po heton mbi ndryshimet në statusin e zonës dhe mbi origjinën e parave të përdorura për blerjen e tokave.
Në qershor, njëqind mijë njerëz marshuan në Tiranë.
Më 17 qershor, Parlamenti Evropian miratoi raportin për Shqipërinë me 483 vota pro, 103 kundër dhe 70 abstenime. Brenda tij është kërkesa për një moratorium të menjëhershëm mbi lejet e reja dhe kantieret në zonat e mbrojtura.
Tirana synon të hyjë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030. Pra, ajo ligjëron kundër standardeve që kërkon ky anëtarësim, pikërisht aty ku kërkon të konsiderohet e besueshme.
Ndërkohë, ka gjetur 4,2 milionë euro nga fondi rezervë i shtetit, ai i fatkeqësive, për të shpëtuar koncertin e Kanye West më 11 korrik.
Policia, në të njëjtat javë, iu përgjigj protestave me autobotë uji dhe gaz lotsjellës dhe mori me vete dhjetëra protestues.
Llogaria italiane
Dhe këtu fillon pjesa që na prek ne.
Më 6 nëntor 2023, siç e dimë, Italia nënshkroi me Shqipërinë protokollin për qendrat e Shëngjinit dhe Gjadrit, të ratifikuar me ligjin 14/2024: shpenzimi i parashikuar është 671,6 milionë euro deri në vitin 2028, me objektiv të deklaruar 36 mijë persona në vit.
Deri më 14 korrik 2026, Ministria e Brendshme italiane numëron 685 persona të transferuar dhe 101 të riatdhesuar.
Vetëm menaxhimi i vitit 2025, thotë ministri i Brendshëm Matteo Piantedosi, kushtoi 50 milionë euro.
ActionAid arrin kështu në rreth 495 mijë euro për çdo riatdhesim, duke pjesëtuar shpenzimin total me riatdhesimet e realizuara.
Më 23 prill, avokati i përgjithshëm i Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian shkroi se protokolli qëndron në parim, me kusht që të drejtat e personave të ndaluar të garantohen plotësisht. Vendimi ende nuk ka ardhur.
Më 5 qershor, me Tiranën në protestë prej një jave, të dy qeveritë finalizuan një shkëmbim notash për të garantuar me shkrim kontaktet e personave të ndaluar me familjarët, avokatët dhe konsullatat.
Më 16 prill, në Palazzo Chigi, axhenda e takimit dypalësh me Ramën ishte, sipas fjalëve të njoftimit zyrtar, “lidhshmëria, industria e mbrojtjes dhe bashkëpunimi në çështjet e migracionit”.
Për ekskavatorët dhe arrestimet, asgjë.
Giorgia Meloni e quan kryeministrin shqiptar “miku im Edi Rama”.
Dhe kujton se Italia është partneri i parë tregtar i këtij vendi, me rreth 3.000 kompani dhe një shkëmbim tregtar që vlen rreth 20% të PBB-së shqiptare.
Roma ka nevojë që protokolli të qëndrojë, Tirana ka nevojë për një sponsor në Bruksel që të mos kërkojë llogari për kantieret.
Qeveria italiane, në fund të fundit, ka çdo interes që në Shqipëri gjithçka të mbetet ashtu siç është.
Heshtja mbi protestat në Shqipëri është klauzola që askush nuk e ka shkruar në letër, dhe është i vetmi zë i asaj llogarie që deri tani ka dalë me fitim.
