Policia në Poloni ka vënë nën kontroll godinën e Gjykatës Kushtetuese, ndërsa dhjetëra protestues janë mbledhur për të kundërshtuar atë që e konsiderojnë pezullim të padrejtë të presidentit të institucionit më të lartë gjyqësor nga qeveria e Donald Tusk.
Sipas policisë, tre persona janë ndaluar pasi disa protestues kapërcyen rrethimin e gjykatës, ndërsa të tjerë hodhën objekte drejt efektivëve.
Presidenti polak Karol Nawrocki, i cili ishte nisur drejt Senegalit, njoftoi se kishte ndryshuar itinerarin dhe po kthehej në Poloni për shkak të situatës.
“Në një moment si ky, presidenti duhet të jetë në Poloni. Po ndërpres udhëtimin tim drejt Senegalit. Po kthehem”, shkroi ai në rrjetin social X.
Përplasja për pavarësinë e drejtësisë
Institucionet më të larta gjyqësore në Poloni, përfshirë Gjykatën Kushtetuese, janë kthyer në një nga pikat kryesore të përplasjes mes qeverisë proeuropiane të Donald Tusk dhe partisë nacional-konservatore të opozitës, Ligj dhe Drejtësi (PiS).
Kritikët në Poloni dhe në Bashkimin Europian e akuzojnë PiS-in, që drejtoi vendin nga viti 2015 deri në vitin 2023, se vendosi kontroll politik mbi institucionet kryesore të drejtësisë. Reformat e saj çuan në vendosjen e sanksioneve nga BE-ja ndaj Polonisë.
Qeveria e Donald Tusk erdhi në pushtet në vitin 2023 me premtimin për të rikthyer pavarësinë e sistemit gjyqësor. Megjithatë, përpjekjet e saj janë penguar nga vetoja e dy presidentëve të njëpasnjëshëm të lidhur me PiS-in, përfshirë edhe Nawrockin.
Lajmi për pezullimin e presidentit të Gjykatës Kushtetuese, Bogdan Swieczkowski, u publikua në faqen zyrtare të institucionit rreth orës 18:00 me orën lokale.
Faqja pësoi probleme pak më vonë, duke bërë që Associated Press të mos mund të verifikonte në mënyrë të pavarur arsyet zyrtare të pezullimit.
Swieczkowski u emërua në krye të Gjykatës Kushtetuese gjatë qeverisjes së PiS-it. Tusk e ka akuzuar atë se pengon gjyqtarët e zgjedhur nga shumica parlamentare të marrin detyrën në gjykatë.
“Rikthimi i shtetit të së drejtës është detyra jonë”, shkroi kryeministri Tusk në X, duke shtuar se pas viteve të paligjshmërisë nën PiS-in, ky është një proces i vështirë dhe ndonjëherë i dhimbshëm, që kërkon veprime të vendosura.
Ndërkohë, politikanët e PiS-it kanë kritikuar pezullimin e Swieczkowskit. Ish-ministri i Drejtësisë, Zbigniew Ziobro, e cilësoi atë si “një sulm të hapur dhe kriminal ndaj rendit kushtetues”, duke bërë thirrje për rezistencë të fortë dhe të bashkuar.
